III SA/Kr 941/19
WyrokWSA w Krakowie2019-11-19
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Barbara Pasternak, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze wypłacone za okres, gdy prawo do niego już ustało, może zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba pobierająca świadczenie nie wprowadziła organu w błąd w sposób świadomy i celowy?Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze uznaje się za nienależnie pobrane, gdy jego wypłata nastąpiła mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia, a osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do jego pobierania lub świadomie wprowadziła organ w błąd. W przypadku braku elementu subiektywnego, tj. świadomości osoby pobierającej, że świadczenie jej się nie należy, lub braku celowego wprowadzenia organu w błąd, świadczenie nie może być uznane za nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o ustaleniu, że świadczenie wychowawcze na dziecko J. M. za okres od 1 do 30 września 2018 r. zostało nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu. Organ I instancji ustalił, że dochód rodziny przekraczał kryterium dochodowe po uzyskaniu przez K. M. prawa do świadczenia rodzicielskiego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący podnosił, że nie wprowadził organów w błąd, a sytuacja materialna rodziny zmieniła się po złożeniu wniosku o świadczenie wychowawcze.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków-Śródmieście Zachód Małgorzaty Moroń sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia świadczenia wychowawczego za nienależnie pobranego oraz orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2019 r. na podstawie art. 10 w związku z art. 2 pkt 11 oraz art. 2, art. 18, art. 25, oraz art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz art. 104, 107 kpa i rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego ustalił, iż świadczenie wychowawcze przyznane decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r., znak: [...] wypłacone na dziecko J. M. za okres od 1 do 30 września 2018 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym w kwocie 500 zł. i zobowiązał P. M. do zwrotu tej kwoty wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi do dnia spłaty.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] 2017 r. przyznano P. M. świadczenie wychowawcze na dzieci: J. M., na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i S. M. na okres od 3 października 2017 r. do 31 października 2017 r. w kwocie 467,80 zł i od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie.
W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że z dniem 11 października 2017 r. K. M. uzyskała prawo do świadczenia rodzicielskiego, otrzymując z tego tytułu dochód miesięczny w wysokości 1.000 zł.
W tym stanie rzeczy organ I instancji 11 września 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne w kierunku uchylenia tej decyzji Prezydenta Miasta. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...] uchylono stronie prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko J. M. i zaprzestano wypłaty tego świadczenia od 1 września 2018 r. P. M. odwołał się od tej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek wniesionego odwołania przez P. M., w dniu [...] 2019 r. decyzją znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie przed organem I instancji.
Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśniło, iż dokonana przez tut. Urząd weryfikacja dochodu rodziny uwzględnia dochód uzyskany, to jednak nieprawidłowe było uchylenie decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze na J. M. już po zakończonym okresie świadczeniowym. Kolegium wskazało, że organ może uchylić własną wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze wyłącznie w trakcie trwania okresu świadczeniowego, a zatem w czasie, gdy decyzja przyznająca świadczenia jest jeszcze wykonywana.
Kolegium natomiast w uzasadnieniu w żaden sposób nie odniosło się do kwestii prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
W tych okolicznościach P. M. w dniu 28 marca 2019 r. złożył pismo z prośbą o wypłatę świadczenia wychowawczego za miesiąc wrzesień 2018 r. będąc przekonany, że świadczenie na córkę należało mu się za cały okres skoro postępowanie umorzono
Organ przychylił się do wniosku i dokonał wypłaty świadczenia wychowawczego za wrzesień 2018 r, świadczenie wypłacono dnia 17 kwietnia 2019 r.
Natomiast w dniu 24 kwietnia 2019 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie wysokości nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na J. M. w okresie od 1 do 30 września 2018 r.
Organ I instancji dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny strony i ustalił, że dochód ten w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 30 września 2018 r. wynosił 34.413,95 zł (i składał się na niego dochód netto wnioskodawcy), co miesięcznie daje kwotę 2.867,83 zł. Do tak ustalonego dochodu należało doliczyć jeszcze kwotę 1000 zł miesięcznego dochodu uzyskanego przez K. M. z tytułu uzyskania prawa do świadczenia rodzicielskiego, co daje łącznie kwotę 3.867,83 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało kwotę 966,96 zł (3.867,83 zł : 4 osoby = 966,96 zł); tym samym dochód ten przekraczał ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800,00 zł. Kwota świadczenia wychowawczego wypłacona za okres od 1 września do 30 września 2018r. w kwocie 500 zł na pierwsze dziecko J. M. jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego o czym wzmiankuje art. 25 ust. 2 pkt. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
P. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że pracownik Urzędu Miasta ponosi odpowiedzialność za zaistniałą sytuację, ponieważ strona w dniu 10 października 2017 r. złożyła dwa wnioski przed organem I instancji, tj. o świadczenie rodzicielski, zw. kosiniakowym i o świadczenie wychowawcze. Urzędnicy mieli "pełną dokumentację o naszych dochodach, iż ja niczego nie ukryłem". Strona uzyskała dwie pozytywne dla siebie decyzje, co do pierwszego z w/w świadczeń w dniu [...] 2017 r., zaś co do drugiego [...] 2017 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 lipca 2019 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko organu I instancji. Wskazał, że z akt sprawy wynika, że P. M. w dniu 10 października 2017 r. przed organem I instancji
Kwota dochodu rodziny przekraczała ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 800 zł. Kwota świadczenia wychowawczego wypłacona za okres od 1 do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł na J. M. jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia wychowawczego co wynika z art. 25 ust. 2 pkt. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. W tym miejscu wskazać należy, iż w podstawie prawnej decyzji objętej odwołaniem organ I instancji wskazał przede wszystkim art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w świetle którego świadczeniami nienależnie pobranymi są świadczenia wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
Przyjęta w art. 25 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci konstrukcja "nienależnie pobranego świadczenia" jest zbieżna z regulacją zawartą w art. 30 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. I tak w orzecznictwie dotyczącym art. 30 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym istotną cechą konstrukcji nienależnie pobranego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała - co do faktu, że jej się ono nie należy, co wiąże się z prawidłowym pouczeniem o przesłankach nabycia lub utraty prawa do świadczenia. Taki pogląd, z uwagi na wskazane wyżej podobieństwo "nienależnie pobranego świadczenia" w tych ustawach, jest aktualny również w odniesieniu do nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Z treści tej regulacji prawnej wynika, że uprawnienie do świadczenia wychowawczego może nabyć i zachować tylko osoba, która spełnia wszystkie warunki przewidziane w ustawie. W celu zapobiegania pobieraniu nieprawnie świadczeń ustawodawca wprowadził ogólną zasadę zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Powyższe przepisy w interesie wszystkich świadczeniobiorców muszą być niewątpliwie interpretowane ściśle.
P. M. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie podnosząc, że 10 października 2017 r. złożył wnioski o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka, prawa do zasiłku rodzinnego raz dodatków do zasiłku rodzinnego, prawa do świadczenia rodzicielskiego, prawa do świadczenia wychowawczego. Nie wprowadził organów w błąd tylko przedstawił rzeczywistą sytuację materialna swojej rodziny.
W konkluzji skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zwartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji,
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi zwrot świadczenia wychowawczego. W opinii organu świadczenie wychowawcze za okres od 1 września do 30 września 2018 r. zostało pobrane przez skarżącego nienależnie. Decyzją z dnia [...] 2017 r. przyznano P. M. świadczenie wychowawcze na dzieci: J. M., na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie i S. M. na okres od 3 października do 31 października 2017 r. w kwocie 467,80 zł i od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie uchylenia powyższej decyzji. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2018 r. uchylił stronie prawo do świadczenia wychowawczego na dziecko J. M. i zaprzestano wypłaty tego świadczenia od 1 września 2018 r. Następnie SKO decyzją z dnia [...] 2019 r. uchyliło powyższą decyzję i umorzyło postępowanie przed organem I instancji wskazując, że błędnie organ I instancji uchylił własną decyzję przyznającą świadczenie skarżącemu, już po zakończeniu okresu świadczeniowego.
Skarżący na każdym etapie postepowania prowadzonego przed organami administracyjnymi, jak również w skardze złożonej do sądu konsekwentnie podnosi, że nie wprowadził organów administracyjnych w błąd w kwestii swojej sytuacji materialnej, a tym samym nie miał na celu pobierania świadczeń, które mu się nie należą.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji. Zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.
Stosownie natomiast do treści z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się, zgodnie z art. 25 ust. 2 (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji):
1) świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania;
1a) świadczenie wychowawcze wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 7 ust. 3a;
2) świadczenie wychowawcze przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą to świadczenie;
3) świadczenie wychowawcze wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 16 ust. 6, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń na rodzinę w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze;
4) świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie wychowawcze przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia wychowawczego;
5) świadczenie wychowawcze wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.
Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga zatem zaistnienia dwóch przesłanek: po pierwsze - świadczenie zostało przyznane lub też wypłacone, a po drugie – zaistniała jedna z okoliczności wskazanych w ustawie. W przedmiotowej sprawie miało to być: "świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania. Zatem na definicję świadczeń nienależnie pobranych w myśl art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy składa się nie tylko element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale także element subiektywny, czyli stan świadomości (woli) osoby pobierającej takie świadczenie rodzinne, że uprawnienie do pobierania świadczenia ustało. Zatem "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinionego zaniechania). Przyjmuje się ponadto, że obowiązek obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy, co dotyczy zarówno osoby, która została pouczona o okolicznościach, w jakich nie powinna pobierać świadczeń, jak też tej osoby, która uzyskała świadczenie na podstawie nieprawdziwych zeznań, dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd instytucji zobowiązanej do wypłaty świadczenia.
Z całą mocą stwierdzić należy, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że w dniu 10 października 2017 r. skarżący złożył kilka wniosków, w tym między innymi o przyznanie świadczenia wychowawczego, o przyznanie zasiłku rodzinnego i o przyznanie świadczenia rodzicielskiego. Jeszcze raz podkreślić należy, że osoba, która nienależnie pobrała świadczenie to osoba, która była świadoma, że świadczenie jej nie przysługuje. Innymi słowy, o świadczeniu nienależnie pobranym można mówić wówczas, gdy nie tylko doszło do jego wypłaty mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania, ale przy zaistnieniu świadomości osoby, która świadczenie pobiera, iż świadczenie jej nie przysługuje. Taka jest generalna reguła wykładni pojęcia świadczenia nienależnie pobranego i przez jej pryzmat należy rozważać każdą z podstaw uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane wymaga wykazania przez organ negatywnego zachowania świadczeniobiorcy mającego na celu uzyskanie świadczenia wychowawczego. Organ administracji powinien wykazać, że strona przedstawiając stan faktyczny niezgodnie z prawdą działała świadomie z zamiarem wywołania przekonania organu, że zostały spełnione warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wprowadzenie w błąd organu przyznającego świadczenia jest działaniem celowym, jako że osoba wywołująca mylne wyobrażenie po stronie organu, ma bowiem na celu uzyskanie pomocy publicznej w postaci konkretnego świadczenia. W doktrynie prawniczej wskazuje się, że "błąd" stanowi następstwo świadomego działania osoby ubiegającej się o świadczenie, determinowanego wolą wywołania przekonania po stronie organu, że zostały spełnione warunki przyznania do niego prawa. Stosując cywilistyczną konwencję pojęciową, można przyjąć, że świadomym wprowadzeniem w błąd jest umyślne działanie wnioskodawcy przyjmujące postać dolus directus lub dolus eventualis. Świadomym wprowadzeniem w błąd jest sytuacja, w której osoba ubiegająca się o świadczenie dąży do wywołania mylnego wyobrażenia organu o stanie jego uprawnień lub się na to godzi podając nieprawdzie fakty lub zatajając istotne dla sprawy okoliczności. W niniejszej sprawie działaniu skarżącego nie można przypisać znamiona celowego wprowadzenia organu w błąd.
Organy orzekające w przedmiotowej sprawie uznały świadczenie wychowawcze za nienależnie pobrane, gdyż ich zdaniem w wyniku przyznania decyzją z [...] 2017 r. K. M. świadczenia rodzicielskiego zmieniła się sytuacja majątkowa rodziny. Tymczasem dopiero decyzją z dnia [...] 2017 r. przyznano świadczenie wychowawcze. Z powyższej sekwencji zdarzeń i zestawienia poszczególnych dat bezsprzecznie wynika, że skarżący składając wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniu 10 października 2017 r. nie poświadczył nieprawdy, nie wprowadził celowo w błąd organów administracyjnych, a co za tym idzie nie można przypisać mu przesłanek celowego postępowania w złej wierze. Sytuacja materialna rodziny zmieniła się dopiero po dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego. Tym samym nie została wyczerpana przesłanka subiektywna potrzeba do uznania świadczenia, jako nienależnie pobrane, czyli stan świadomości (woli) osoby pobierającej takie świadczenie rodzinne, że uprawnienie do pobierania świadczenia ustało. Trudno obciążać skarżącego negatywnymi konsekwencjami, jeżeli jego działanie było zgodne z prawem, a oświadczenia złożone w dniu 10 października 2017 r. pokrywały się z rzeczywistym stanem faktycznym i odzwierciedlały sytuację materialną rodziny skarżącego. Niezrozumiałe było działanie organu I instancji. Wypłacając świadczenie wychowawcze za wrzesień 2018r organ niewątpliwie wprowadzał w błąd skarżącego ze to świadczenie mu się należało, tym bardziej ze skarżący mógł nabrać takiego przekonania po umarzającej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] 2019 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., znak: [...], którą uchylono stronie prawo do świadczenia wychowawczego na J. M. i zaprzestano wypłaty tego świadczenia od 1 września 2018 r.
Kolegium w tej decyzji w uzasadnieniu wyjaśniło, iż dokonana przez Urząd weryfikacja dochodu rodziny uwzględnia dochód uzyskany, ale nieprawidłowe było uchylenie decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze na J. M. już po zakończonym okresie świadczeniowym. Kolegium wskazało, że organ może uchylić własną wcześniejszą decyzję przyznającą świadczenie wychowawcze wyłącznie w trakcie trwania okresu świadczeniowego, a zatem w czasie, gdy decyzja przyznająca świadczenia jest jeszcze wykonywana. Kolegium natomiast w żaden sposób nie odniosło się do kwestii prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Organ w tej decyzji pominął zupełnie aspekt ewentualnego zwrotu świadczenia wychowawczego pobranego na J. M.
W ocenie sądu działania organów w tej sprawie organów były niekonsekwentne, a także organy niedostatecznie informowały stronę o prawach i obowiązkach, zdaniem sądu w konsekwencji mogły z dużym prawdopodobieństwem wprowadzić skarżącego w błąd co do jego przekonania o spełnianiu kryterium dochodowego przez rodzinę do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, albowiem wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, które miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie prowadząc postępowanie organ zastosuje się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło