III SA/Kr 946/06
PostanowienieWSA w Krakowie2009-03-31
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli pierwotnie został ustanowiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a następnie został zastąpiony przez innego adwokata?Ratio decidendi
Adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który następnie został zastąpiony przez innego adwokata w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte przed NSA, obliczone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wynagrodzenie to jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pierwotnie adwokat P. B. został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącego w postępowaniu przed WSA w Krakowie. Po wyroku WSA, w postępowaniu przed NSA, skarżący został reprezentowany przez adwokata W. S., który został wyznaczony w miejsce adwokata P. B. Adwokat W. S. złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi P. B. kwotę 120 zł oraz adwokatowi W. S. kwotę 180 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. B. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za braki lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi P. B. wykonującemu zawód w Spółce Jawnej przy ul. [...] w K., kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Sygn. akt III SA/Kr 946/06 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2009 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. S. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za braki lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi W. S. z Kancelarii Adwokackiej przy al. [...] lok. [...] kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Ustanowiony dla skarżącego w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik (k. 43) z urzędu wyznaczony przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w osobie adwokata P. B. (k. 48) wraz ze złożeniem sporządzonej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2007 r. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych w całości ani w części (k. 87).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.)
Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy uznać, że zostało ono złożone przez adwokata. W sporządzonej przez siebie skardze kasacyjnej pośród formułowanych wniosków wskazał bowiem , iż domaga się "zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych w całości ani w części" (k. 87). Mimo pewnych zastrzeżeń gdy chodzi precyzję formułowania takiego oświadczenia przez adwokata zachodzą jednak warunki aby przyznać pełnomocnikowi należne wynagrodzenie gdyż wyjaśnienie tej treści jest oświadczeniem, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części.
W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi konkretyzuje je umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za samo sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje opłata w wysokości 120 zł stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b. powołanego rozporządzenia. Kwota ta odpowiada bowiem 50% należnej stawki za czynności adwokackie przed sądami administracyjnymi określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c powołanego rozp. Min. Spr. z dnia 28 września 2002 r. Zarazem brak było wystarczających podstaw do tego aby przyznać adwokatowi podwyższone wynagrodzenie (§2 ust. 1 rozp). Nie uzasadniał tego charakter sprawy. Obszerność jej akt oraz zakres sporządzonej skargi kasacyjnej nie obiegały od przeciętnych. Biorąc pod uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie odnalazł w skardze kasacyjnej usprawiedliwionych podstaw co skutkowało jej oddaleniem trudno też mówić o wkładzie pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega jednak powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Sygn. akt. III SA/Kr 946/06
UZASADNIENIE
Pismem datowanym na dzień 29 lipca 2008 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła adwokata W. S. o wyznaczeniu go do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w miejsce mecenasa P. B. (k. 102) w charakterze pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla skarżącego w ramach przyznanego prawa pomocy (k. 43).
Skarżący udzielił adwokatowi W. S. pełnomocnictwa (odpis pełnomocnictwa) a ten wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym która odbyła się w dniu 9 września 2008 r. składając przed jej zakończeniem do protokołu wniosek "o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części" (odpis protokołu).
Z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną wskazując, iż to przyznawane jest z funduszów Skarbu Państwa przez wojewódzki sąd administracyjny na zasadach określonych w art. 258-261 ppsa (vide: uzasadnienie wyroku NSA k. 110 v.) rzeczony adwokat ponowił swój wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu udzielonej skarżącemu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wraz ze stosownym oświadczeniem, że nie zostały one opłacone.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:
Zacząć wypada od tego, że przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" prowadzą do konstatacji, iż przyznane stronie prawo pomocy polegające na ustanowieniu na jej rzecz adwokata z urzędu obejmuje uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa równocześnie tylko jednemu pełnomocnikowi procesowemu opłacanemu ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Wynika to bowiem z treści art. 244 §2 wzmiankującym, że "ustanowienie adwokata (...) stanowi uprawnienie strony do udzielania pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi (...)"; oraz art. 250 ppsa traktującym o "wyznaczonym adwokacie".
Z kolei zwrócenia uwagi wymaga, że będące uprawnieniem strony udzielenie pełnomocnictwa wywołuje skutki aż do czasu jego wypowiedzenia. Przy tym w przypadku pełnomocnictwa, które powstało na mocy przyznania stronie prawa pomocy, wypowiedzenia może dokonać tylko mocodawca (tak. Tarno, i Romanska). W przypadku adwokatów ograniczenie to wynika, z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. 02/123/1058 ze zm.).
Pamiętając o wymienionych wyżej ograniczeniach ustawodawca dopuścił w art. 253 ppsa tę możliwość, że w przypadku, gdy adwokat ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego właściwa okręgowa rada adwokacka na wniosek ustanowionego adwokata, wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości.
Choć więc w realiach rozstrzyganego przypadku skarżący nie wypowiedział był pełnomocnictwa adwokatowi P. B. to jednak należy uznać, że ten na mocy powołanego przepisu art. 253 ppsa skutecznie uchylił się od obowiązku zastępowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest bowiem, pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 29 lipca 2008 r. informujące adwokata W. S. o wyznaczeniu go w miejsce mecenasa P. B. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Okoliczności te powodują, że złożony przez adw. W. S. wniosek o przyznanie wynagrodzenie za podjęte przezeń czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnym w związku z jego udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należy rozpoznać odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art. 250 ppsa).
Zgodnie z §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku, oświadczenie takie zostało złożone.
To powoduje, że za udział adwokata W. S. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje mu opłata w wysokości 180 zł stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. c powołanego na rozp. Min. Spr. z dnia 28 września 2002 r. Kwota ta odpowiada bowiem 75% należnej stawki za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c. wymienionego rozporządzenia.
Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulegała powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło