III SA/Kr 947/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer spr. Sędziowie: WSA Dorota Dąbek NSA Piotr Lechowski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia 13 sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego skargę oddala. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją Nr [...] z dnia 13 sierpnia 2004 r. po rozpatrzeniu odwołania K. B. utrzymał w mocy decyzję Nr [...]. Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia [...] czerwca w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami: K. B. w 1993 r. będąc w okresie służby przygotowawczej w Zakładzie Karnym K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. K. B. wraz z mężem J. B. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 11 sierpnia 1993r. nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku nr [...] na osiedlu [...] w K. Naczelnik Zakładu Karnego w K. pismem z dnia [...] września 1993r. adresowanym do Naczelnika Rejonowego Aresztu Śledczego w K. przekazał raport K. B. w sprawie przyznania pomocy finansowej /karta 9/, która byłaby przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego. W odpowiedzi na to pismo Z-ca Naczelnika Rejonowego Aresztu Śledczego w K. pismem z dnia [...] października 1993 r. poinformował Naczelnika Zakładu Karnego w [...], o braku możliwości zrealizowania złożonego wniosku i pozostawienia wniosku jako oczekującego. Z pismem tym zapoznała się K. B.. W związku z nabyciem mieszkania zaprzestano wypłacać K. B. równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego, natomiast co roku wypłacano równoważnik z tytułu remontu. Z dniem [...] sierpnia 1994 r. K. B. została mianowana funkcjonariuszem służby stałej. Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. K. B. zwróciła się do Dyrektora Zakładu Karnego w K. z prośbą o wyjaśnienie w sprawie nie przyznania jej pomocy finansowej na zakup mieszkania. Do prośby dołączyła pismo z dnia [...] października 1993r. Pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. Z-ca Dyrektora Zakładu Karnego w K. poinformował K. B., że mogła ubiegać o pomoc finansową po mianowaniu na funkcjonariusza służby stałej oraz po wejściu w życie Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 września 1994 r. składając w tym czasie odpowiednie załączniki do złożonego wcześniej wniosku. Od powyższego pisma K. B. złożyła odwołanie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., traktując otrzymane pismo jako decyzję. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ I instancji pismem z dnia [...] maja 2004 r. wezwał K. B. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość zobowiązań finansowych na dzień 16 września 1994 r., czyli na dzień, w którym na mocy § 19 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe funkcjonariuszy uzyskała uprawnienia do skorzystania z pomocy finansowej. W odpowiedzi K. B. przedłożyła zaświadczenie z dnia [...] maja 2004 r. wystawione przez PKO Bank Polski, z którego wynika, że w 1993 r. K. i J. B. posiadali kredyt komercyjny długoterminowy na sfinansowanie zakupu mieszkania na kwotę 50 000 000 zł /po denominacji 5000zł/. Jednak Bank nie może określić końcowego dnia spłaty z uwagi na obowiązujące wewnętrzne przepisy Banku dotyczące archiwizowania i przechowywania dokumentów. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Zakładu Karnego w K. odmówił przyznania K. B. pomocy finansowej na dofinansowanie kosztów nabycia lokalu mieszkalnego oraz spłatę zobowiązań. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej został złożony w czasie obowiązywania zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 lutego 1978 r. w sprawie zasad przyznawania pomocy z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Sprawiedliwości. W dniu złożenia wniosku K. B. była funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, nie było więc możliwości przyznania pomocy finansowej. Wówczas jednak nie wydano decyzji odmownej, lecz pozostawiono wniosek jako oczekujący. W dniu 1 czerwca 1994 r. K. B. została mianowana funkcjonariuszem służby stałej i posiadając zobowiązanie finansowe z tytułu zaciągniętego kredytu bankowego przeznaczonego na kupno mieszkania stała się osobą uprawniona do pomocy finansowej, o której mowa w § 6 obowiązującego wówczas zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 lutego 1978 r. Zarządzenie to zostało uchylone na podstawie § 20 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 września 1994 r. w sprawie określenia zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 września 1994r. /które weszło w życie z dniem podpisania/ w § 19 stanowiło, osoby uprawnione, które nie korzystały z pomocy finansowej, a uzyskały spółdzielcze lokale mieszkalne, lokale stanowiące odrębną nieruchomość lub domy jednorodzinne przed wejściem w życie niniejszego zarządzenia i mają faktyczne zobowiązania z tego tytułu w dniu wejścia w życie zarządzenia, mają prawo do pomocy finansowej według zasad określonych w zarządzeniu i stawek obowiązujących w dniu uzyskania przez nie lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych. Jak podniósł organ w uzasadnieniu decyzji K. B. nie jest w stanie jednoznacznie określić, czy na dzień 16 września 1994 r. posiadała zobowiązanie finansowe z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na zakup mieszkania i w jakiej wysokości. Dostarczone dokumenty bankowe również nie określają, kiedy został spłacony kredyt mieszkaniowy. W związku z powyższym wniosek o przyznanie pomocy został uznany za niezasadny i odmówiono pomocy. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. B.. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją Nr [...] z dnia 13 sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania K. B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podtrzymał argumenty i ustalenia organu I instancji oraz zaznaczył, że również w złożonym odwołaniu K. B. nie była w stanie wykazać wysokości zobowiązań z tytułu kredytu posiadanego na dzień nabycia uprawnień do pomocy finansowej. Skargę na powyższą decyzję złożyła K. B.. W uzasadnieniu skargi przedstawiła stan faktyczny sprawy podała, że oczekiwała, iż w 1994 r. gdy nabyła uprawnienia otrzyma pomoc finansową, jednak wówczas żadnej decyzji nie otrzymała. Stąd też w 2003 r. zwróciła się do organu o wyjaśnienie dlaczego nie została jej przyznana pomoc finansowa. Skarżąca podnosi, że w 1994 r. dysponowała wszelkimi dokumentami dotyczącymi kredytu i wówczas powinna być wezwana o ich przedłożenie, natomiast obecnie po upływie 10 lat takich dokumentów już nie posiada. Dlatego też skarżąca uważa, że wydana decyzja jest dla niej niekorzystna z którą się nie zgadza i wnosi odwołanie. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi, zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna. Organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa. Skarżąca słusznie podnosi, że upływ ponad dziesięciu lat od złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy finansowej spowodował, że obecnie nie dysponuje dokumentami dotyczącymi wysokości zobowiązania z tytułu zawartej umowy kredytowej, podczas gdy w 1994 r. takie dokumenty posiadała. Równocześnie jednak trzeba wyraźnie zaznaczyć, że skarżąca od złożenia wniosku w 1993r. przez okres dziesięciu lat nie podejmowała żadnych kroków mających na celu wyjaśnienie przyczyn nie rozpoznania przez organ administracyjny sprawy przyznania pomocy finansowej. W sytuacji gdy organ administracyjny zobowiązany jest do rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej, a organ pozostaje bezczynny i nie wydaje decyzji w danej sprawie, stronie przysługują określone środki prawne, za pomocą których może żądać wydania decyzji. Mianowicie, zgodnie z art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracyjnego wyższego stopnia. Następnie strona może złożyć skargę na bezczynność organu, polegającą na nie wydaniu decyzji w danej sprawie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych w przedmiotowej sprawie nie były podejmowane żadne środki prawne. Wskazane przez organy administracyjne Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 września 1994 r. w sprawie określenia zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej /Dz. Urz. MS nr 4, poz. 24/, wydane na podstawie art. 32 oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej, w § 19 stanowiło, że osoby uprawnione, które nie korzystały z pomocy finansowej, a uzyskały spółdzielcze lokale mieszkalne, lokale stanowiące odrębną nieruchomość lub domy jednorodzinne przed wejściem w życie niniejszego zarządzenia i mają faktyczne zobowiązania z tego tytułu w dniu wejścia w życie zarządzenia, mają prawo do pomocy finansowej według zasad określonych w zarządzeniu i stawek obowiązujących w dniu uzyskania przez nie lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych. Zgodnie z powyższymi regulacjami podstawową zasadą charakteryzującą wówczas przyznawaną pomocy finansową była zasada, że była to pomoc zwrotna. Zwrot pomocy następował w wysokości pobranej z zastosowaniem oprocentowania ustalonego przez PKO Bank Państwowy dla kredytów na budownictwo mieszkaniowe /§ 13 ust. 2 powołanego wcześniej zarządzenia/. Stąd też pomoc finansowa podlegała zabezpieczeniu wekslem gwarancyjnym, który osoba uzyskująca pomoc składała w organie finansowym właściwej jednostki organizacyjnej więziennictwa, weksel podlegał zwrotowi w razie zwrócenia pomocy finansowej /§ 10 zarządzenia/. Jedynie w przypadku pomocy finansowej udzielanej funkcjonariuszom, których okres służby wynosił co najmniej 15 lat, a także emerytom i rencistom Służby Więziennej, których inwalidztwo pozostawało w związku ze służbą pomoc nie podlegała zwrotowi /§ 12 ust. 1 zarządzenia/. Pomoc finansowa była i jest świadczeniem, które przyznawane jest na wniosek strony, jeżeli spełnione są stosowne przesłanki, w przypadku tych świadczeń postępowania administracyjne nie są wszczynane z urzędu. Oczywiście gdy wniosek złożony przez stronę jest niepełny, organ administracyjny zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego zobowiązany jest poinformować i wezwać stronę o jego uzupełnienie, aby móc rozstrzygnąć daną sprawę w formie decyzji administracyjnej. Z kolei nie podejmowanie przez organ decyzji administracyjnej nie pozbawia strony możliwości podejmowania skutecznych środków prawnych. Nierozpoznanie przez organ w stosownym czasie złożonego wniosku o przyznanie pomocy finansowej, przy braku zainteresowania skarżącej losem tego wniosku i nie podejmowanych żadnych krokach prawnych spowodowało niemożność wykazania przez skarżącą spełnienia przesłanek określonych w § 19 powołanego wcześniej Zarządzenia, a w konsekwencji odmową przyznania pomocy finansowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.