III SA/Kr 947/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kisielowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi D. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 maja 2025 roku znak 010070/680/4402035/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej D. B. 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z 21 maja 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania D. B. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko T. C. na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 z późn. zm., dalej: "u.p.p.w.d."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. 20 maja 2024 r. skarżąca złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. na dziecko T. C. Do wniosku załączyła postanowienie Sądu Rejonowego w Zakopanem z 29 grudnia 2023 r. sygn. akt: [...], na mocy którego powierzono jej pieczę nad dzieckiem T. C. oraz ustalono miejsce zamieszkania małoletniego przy skarżącej. Postanowienie wydano w formie zabezpieczenia, stało się wykonalne wraz z jego wydaniem. Skarżąca dołączyła zaświadczenie Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zakopanem z 9 lutego 2024 r. o sprawowaniu faktycznej opieki nad dzieckiem, akt urodzenia dziecka oraz pismo Rzecznika Praw Dziecka z 8 stycznia 2024 r. o udziale w postępowaniu sygn. akt [...]. Pismem z 28 maja 2024 r. ZUS wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające, że jest ona opiekunem prawnym T. C. lub, że dziecko zostało umieszczone w jej pieczy zastępczej. Decyzją z 19 sierpnia 2024 r. ZUS odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego. Organ powołał się na art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d. i wskazał, że skarżąca nie należy do kręgu osób wskazanych w przepisie. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na wybiórczej i wadliwej ocenie materiału dowodowego oraz braku odniesienia się do całości dokumentacji. Skarżąca podniosła, że spełnia przesłanki do przyznania świadczenia, jako opiekun prawny i faktyczny dziecka. Skarżąca uzupełniła odwołanie przedkładając odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 listopada 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 1387/24 w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego na rzecz T. C. za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. W związku z wyrokiem skarżącej przyznano świadczenie za wnioskowany okres. Decyzją z 21 maja 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Prezes ZUS wskazał, że powierzona skarżącej opieka nad dzieckiem T. C. ma charakter pieczy bieżącej, której powierzenie następuje sądownie na podstawie art. 96 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zaznaczył, że piecza bieżąca nie jest równoważna z pieczą zastępczą i w znacznej części przypadków powierzana jest osobom spokrewnionym z dzieckiem, a charakter ustanowionej pieczy jest doraźny. Organ odwoławczy wskazał, iż sprawowana przez skarżącą opieka nad dzieckiem w ramach pieczy bieżącej nie spełnia zapisów art. 4 ust. 2 u.p.p.w.d, a tym samym nie spełnia warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko. Prezes ZUS zwrócił uwagę, iż przedłożony przez skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 28 listopada 2024 r., sygn. akt SA/Kr 1387/24, nie stanowi podstawy do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2024/2025, ponieważ w wyroku rozstrzygnięto kwestię uprawnień skarżącej do świadczenia na okres 2023/2024. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: - art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającą na wybiórczej i wadliwej ocenie materiału dowodowego w sprawie, brak odniesienia się do całości materiału dowodowego, wadliwe ustalenie statusu skarżącej, która jest opiekunem faktycznym oraz prawnym małoletniego T. C. i spełnia kryteria przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko, brak zawiadomienia skarżącej o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie, sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny i niespójny; - naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: - art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p.w.d. w zw. z art. 72 ust. 1 zd. 1, ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 20 Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską dnia 30 kwietnia 1991 r., polegające na uznaniu, że osobie sprawującej pieczę bieżącą nad dzieckiem na mocy prawomocnego postanowienia sądu rodzinnego nie przysługuje świadczenie wychowawcze; - art. 35 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt. 1, art. 87 ust. 1 i art. 90 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez ich wadliwą wykładnię i pominięcie. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd wskazuje, że sprawa skarżącej – w tożsamych okolicznościach faktycznych i prawnych, za okres świadczeniowy 2023/2024 – była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 r. (sygn. akt III SA/Kr 1387/24) uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego za okres świadczeniowy 2023/2024. W rezultacie, decyzją z 10 kwietnia 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał skarżącej świadczenie za okres 2023/2024. Sąd w pełni podziela przyjęte w wyroku stanowisko i przytacza je w niniejszym uzasadnieniu. W sprawie bezsporny był stan faktyczny. Skarżącej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem z 29 grudnia 2023 r. w trybie zabezpieczenia – powierzono pieczę nad małoletnim T. C. oraz ustalono, że miejsce zamieszkania dziecka – na czas trwania postępowania - jest przy skarżącej. Z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia wydanego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Zakopanem – wynika, że skarżąca sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnim na czas trwania postępowania w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby postępowanie zostało zakończone. W ocenie Sądu organy nieprawidłowo uznały, że świadczenie wychowawcze nie może być przyznane skarżącej wobec wydania jedynie postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], o udzieleniu z urzędu zabezpieczenia polegającego na powierzeniu skarżącej pieczy (bieżącej) nad małoletnim dzieckiem oraz ustalającego przy skarżącej miejsce zamieszkania małoletniego. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r., poz. 177, zwanej dalej ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej), w brzmieniu obowiązującym na datę zaskarżonej decyzji, świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka odpowiednio w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. W przypadku, gdy rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka nie ponosi kosztów utrzymania dziecka w związku z jego pobytem w: 1) domu pomocy społecznej, 2) specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, 3) młodzieżowym ośrodku wychowawczym, 4) młodzieżowym ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę, 5) specjalnym ośrodku wychowawczym, 6) (uchylony), 7) (uchylony), 8) (uchylony), 9) hospicjum stacjonarnym, 10) oddziale medycyny paliatywnej, 11) areszcie śledczym, 12) schronisku dla nieletnich, 13) zakładzie karnym, 14) zakładzie poprawczym,15) okręgowym ośrodku wychowawczym - otrzymuje świadczenia, o których mowa w art. 80 ust. 1, w wysokości nie niższej niż 20% przyznanych świadczeń (art. 87 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). W przypadku, o którym mowa w ust. 2, rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka dodatki, o których mowa w art. 81, nie przysługują (art. 87 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Zasadą jest również, że pieczę zastępczą w formie rodzinnej (rodzina zastępcza: spokrewniona, niezawodowa, zawodowa) i instytucjonalnej stosuje tylko sąd. I tak w myśl art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 35a, art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 103 ust. 2 pkt 2 i 3. W orzecznictwie przyjmuje się, iż podstawę materialnoprawną zarządzeń, o których mowa w art. 569 § 2 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568, zwanej dalej w skrócie - k.p.c.), a w tym zakresie także postanowień wydanych w trybie art. 755 § 1 pkt 4 k.p.c., stanowi art.109 k.r.o., który daje sądowi opiekuńczemu możliwość wydania odpowiedniego zarządzenia, jeżeli dobro dziecka jest zagrożone. Piecza zastępcza jest bowiem sprawowana w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców (art. 32 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). Stosownie do art. 40 ust. 1 tej ustawy rodzina zastępcza oraz rodzinny dom dziecka zapewniają dziecku całodobową opiekę i wychowanie, w szczególności: 1) traktują dziecko w sposób sprzyjający poczuciu godności i wartości osobowej; 2) zapewniają dostęp do przysługujących świadczeń zdrowotnych; 3) zapewniają kształcenie i wyrównywanie braków rozwojowych i szkolnych; 4) zapewniają rozwój uzdolnień i zainteresowań; 5) zaspokajają jego potrzeby emocjonalne, bytowe, rozwojowe, społeczne oraz religijne; 6) zapewniają ochronę przed arbitralną lub bezprawną ingerencją w życie prywatne dziecka; 7) umożliwiają kontakt z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba że sąd postanowi inaczej (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Wr 148/14). Ponadto w myśl art. 1121 § 1 k.r.o. obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym. Osoby sprawujące pieczę zastępczą na podstawie postanowienia o ograniczeniu władzy rodzicielskiej wykonują bieżącą pieczę nad wychowankiem. Piecza bieżąca to piecza faktyczna nad dzieckiem, czyli troska o dziecko związana z oddziaływaniem na nie w trakcie codziennych czynności życiowych (zagwarantowanie mu bezpieczeństwa, pozostawanie z dzieckiem we wspólności domowej, zapewnienie mu opieki lekarskiej, racjonalnego żywienia, odpowiedniej odzieży, kulturalnych warunków bytu w tym warunków do systematycznego uczęszczania do szkoły, w końcu pomocy w usamodzielnianiu się). Sprawowanie bieżącej pieczy wiąże się z możliwością żądania odebrania dziecka zatrzymanego przez osobę nieuprawnioną, a także z obowiązkiem zapewnienia dziecku przez sprawujących pieczę zastępczą środków utrzymania i wychowania w sytuacji, gdy potrzeby dziecka nie zostały zaspokojone z innych źródeł oraz z obowiązkiem nadzoru nad powierzonymi dziećmi i - w razie wyrządzenia przez nich szkód - z ponoszeniem odpowiedzialności zgodnie z regułami przyjętymi w kodeksie cywilnym. Sprawujący pieczę bieżącą nad dzieckiem mogą też dochodzić świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb. Z kolei pojęcie "wychowania" rozumieć należy zabiegi mające na celu ukształtowanie człowieka pod względem fizycznym, moralnym, światopoglądowym i umysłowym oraz przygotowanie go do życia w społeczeństwie. Wychowując dziecko, osoby sprawujące pieczę zastępczą mają obowiązek zachowania ciągłości w wychowaniu dziecka (mówiąc potocznie, chodzi o to, co dobrego dziecko otrzymywało w przekazie wychowawczym od swoich rodziców) oraz jego tożsamości etnicznej, religijnej, kulturowej i językowej (tak Andrzejewski Marek, Komentarz do art. 112 (1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w:) Andrzejewski Marek, Dolecki Henryk, Haberko Joanna, Lutkiewicz-Rucińska Anita, Olejniczak Adam, Sokołowski Tomasz, Sylwestrzak Anna, Zielonacki Andrzej, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, LEX, 2013, nr 152423). Postanowieniem Sąd Rejonowy w Zakopanem III Wydział Rodzinny i Nieletnich w ramach ustanowionego zabezpieczenia zdecydował o powierzeniu sprawowania bieżącej pieczy nad małoletnim T. C. Uczyniono to, co wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, wobec emocjonalnego związania małoletniego ze skarżącą – macierzystą babką – która sprawowała już nad nim opiekę podczas choroby córki. Ten stan rzeczy jest przejściowy z uwagi na okres żałoby po śmierci córki skarżącej a matki małoletniego oraz wobec niechęci małoletniego do ojca i zamieszkania z nim. Istotnie we wskazywanym już postanowieniu Sąd nie posłużył się określeniem "ustanowienia pieczy zastępczej", a sformułowaniem "powierzenia pieczy", to jednakże orzeczenie w tym zakresie czyni zadość dyspozycji art. 109 § 2 pkt 5 w zw. z § 1 k.r.o., zgodnie z którym w sytuacji, gdy dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia, w szczególności może zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Podnieść również należy, że z art. 1121 § 1 k.r.o. obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej. Zatem bezsprzecznie w omówionym wyżej postanowieniu o zabezpieczeniu sądu rejonowego powierzono skarżącej sprawowanie bieżącej pieczy nad małoletnim dzieckiem, bowiem "umieszczono małoletniego u skarżącej na prawach rodziny zastępczej, przez czas trwania postępowania w sprawie". W doktrynie przyjmuje się, że powierzenie opieki jest instytucją mocniej ingerującą w istotę i integralność rodziny dziecka i co do zasady wiąże się z pozbawieniem rodziców władzy rodzicielskiej. Tym samym zakres sprawowania bieżącej pieczy, z jaką mamy do czynienia w związku z wydaniem postanowienia w trybie postępowania zabezpieczającego w niniejszej sprawie, pokrywa się z zakresem pieczy sprawowanej przez rodzinę zastępczą (por. wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 288/13, WSA w Rzeszowie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 468/13, WSA w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 541/10, publ. cbois.nsa.gov.pl). Także sytuacja faktyczna stanowiąca podstawę wydania wskazanego postanowienia zabezpieczającego, opisana w uzasadnieniu tego postanowienia, wskazuje na wypełnienie przesłanek określonych w art. 109 § 2 pkt 5 w zw. z § 1 k.r.o. Z akt sprawy wynika, że małoletni w chwili wydania postanowienia zabezpieczającego przez sąd rejonowy faktycznie przebywał u skarżącej, która już sprawowała faktyczną nad nim opiekę. Zważyć także należy, że w myśl art. 90 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w przypadku osób i małżonków, niespełniających warunków dotyczących rodzin zastępczych w zakresie niezbędnych szkoleń, którym sąd powierzył tymczasowo funkcję rodziny zastępczej na podstawie art. 109 § 2 pkt 5 k.r.o., stosuje się odpowiednio przepisy art. 80-82, art. 86-87 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, a więc przepisy dotyczące prawa do świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, świadczenia i dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, przyznaje się od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub w rodzinnym domu dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka. Ustawodawca nie wyjaśnił pojęcia "faktyczne umieszczenie dziecka". W związku z tym wykładni tego pojęcia należy dokonać z uwzględnieniem jego znaczenia w języku polskim, w którym zwrot "faktyczne", "faktycznie", "faktyczny" oznacza: zgodne z rzeczywistością, rzeczywiste (y), realne (y) (Słownik języka polskiego PWN pod red. Mieczysława Szymczaka, Warszawa 2002, tom A-K, str. 532). W niniejszej sprawie faktyczne umieszczenie dziecka u skarżącej nastąpiło w dniu wydania przez sąd opiekuńczy postanowienia w trybie postępowania zabezpieczającego, to jest w dniu 29 grudnia 2023 r. Od chwili wykonalności postanowienia tymczasowego o powierzeniu skarżącej pieczy nad małoletnim, do czasu upadku zabezpieczenia, trwa więc uprawnienie, określone przepisem art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, do umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej. Od chwili faktycznego objęcia małoletniego tą pieczą zaistniały zatem, wskazane w art. 87 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przesłanki przyznania skarżącej świadczeń, o których mowa w art. 80 ust. 1 tej ustawy. Takie stanowisko wypowiedziane zostało także m.in. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 345/15 oraz WSA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 867/23 i 17 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 1083/22, w których to ostatnio z wymienionych wskazano na aspekty konstytucyjne. W pierwszym z ostatnio wskazanych podkreślono konieczność wzięcia pod uwagę "....uregulowania Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., która w art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka. Dziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych. Z powyższego wynika więc, że ustawa zasadnicza nie ogranicza się do zapewnienia dziecku ochrony, ale wprowadza też prawo do żądania od organów władzy publicznej opieki i pomocy. Pomoc władz publicznych jest szczególnie niezbędna w przypadku dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej, stąd art. 72 ust. 2 Konstytucji RP nakłada na władze tego rodzaju obowiązek (zob.: Komentarz do art. 72 Konstytucji RP - W. Skrzydło). Konieczne jest także uwzględnienie uregulowania Konwencji o Prawach Dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989 r., a ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską 30 kwietnia 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), pamiętając przy tym, że ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy (art. 9 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 3 ust. 1 Konwencji we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. W celu zagwarantowania i popierania praw zawartych w niniejszej konwencji Państwa-Strony będą okazywały odpowiednią pomoc rodzicom oraz opiekunom prawnym w wykonywaniu przez nich obowiązków związanych z wychowywaniem dzieci oraz zapewnią rozwój instytucji, zakładów i usług w zakresie opieki nad dziećmi (art. 18 ust. 2 Konwencji). Według art. 20 ust. 1-3 Konwencji dziecko pozbawione czasowo lub na stałe swego środowiska rodzinnego lub gdy ze względu na swoje dobro nie może pozostawać w tym środowisku, będzie miało prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa. Państwa-Strony zgodnie ze swym prawem wewnętrznym zapewnią takiemu dziecku opiekę zastępczą. Tego rodzaju opieka może obejmować, między innymi, umieszczenie w rodzinie zastępczej. Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 i 2 Konwencji Państwa-Strony będą uznawać prawo każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego, w tym ubezpieczeń socjalnych, oraz będą podejmowały niezbędne kroki do osiągnięcia pełnej realizacji tego prawa zgodnie z ich prawem wewnętrznym. Tam gdzie jest to możliwe, powyższe świadczenia powinny być zabezpieczone z uwzględnieniem zasobów i warunków życia dziecka oraz osób odpowiedzialnych za jego utrzymanie, jak również wszelkich innych okoliczności, odnoszących się do stosowania realizacji świadczeń wnioskowanych przez dziecko lub w jego imieniu. Z kolei, w myśl art. 27 ust. 1-3 Konwencji Państwa-Strony uznają prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu. Rodzice (rodzic) lub inne osoby odpowiedzialne za dziecko ponoszą główną odpowiedzialność za zabezpieczenie, w ramach swych możliwości, także finansowych, warunków życia niezbędnych do rozwoju dziecka. Państwa-Strony, zgodnie z warunkami krajowymi oraz odpowiednio do swych środków, będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania rodziców lub innych osób odpowiedzialnych za dziecko w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań." Dalej wskazał Sąd, że : "Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zatem zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego, wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. W takiej sytuacji prawo do świadczenia wychowawczego nie wynika bezpośrednio z art. 72 Konstytucji RP, natomiast prawo do świadczenia wychowawczego wywodzone jest w tym przypadku ze współstosowania omawianej ustawy i Konstytucji RP, czyli polega na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy, za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną powinno być jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka (art. 3 ust. 1 Konwencji)." Wreszcie stwierdził, że "nie bez znaczenia pozostaje także konstytucyjna zasada równego traktowania wynikająca z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, z którą nie sposób pogodzić sytuacji, w której podmiot sprawujący faktycznie pieczę bieżącą na dzieckiem zostałby pozbawiony uprawnienia do świadczenia wyłącznie z tego względu, że nie uzyskał orzeczenia o ustanowieniu rodziny zastępczej, a jednocześnie legitymuje się orzeczeniem o powierzeniu pieczy bieżącej i faktycznie ją sprawuje. Dysponuje zatem orzeczeniem, które w skutkach pokrywa się z zakresem pieczy sprawowanej przez rodzinę zastępczą (por.m.in. wyroki WSA: we Wrocławiu z 25 września 2013 r., IV SA/Wr 288/13; w Rzeszowie z 24 lipca 2013 r., II SA/Rz 468/13; w Gliwicach z 13 stycznia 2011 r., IV SA/Gl 541/10)." Także w drugim z ostatnio wskazanych wyroków Sąd podzielił pogląd, że: "Niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka byłoby zawężenie grupy osób legitymowanych do otrzymania świadczenia wychowawczego, wyłącznie do osób, które faktycznie opiekują się dzieckiem, ale jedynie pod warunkiem, że wystąpiły do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, a pominięcie osób, które na mocy orzeczenia sądu opiekuńczego wykonują bieżącą pieczę nad dzieckiem. W takiej sytuacji prawo do świadczenia wychowawczego nie wynika bezpośrednio z art. 72 Konstytucji RP, natomiast prawo do świadczenia wychowawczego wywodzone jest w tym przypadku ze współstosowania ustawy z 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i Konstytucji RP, czyli polega na ustaleniu właściwego sensu normy ustawy, za pomocą normy konstytucyjnej, z przyznaniem pierwszeństwa tej drugiej." Podzielając powyższe stanowiska, w ocenie Sądu, obrazuje to w dostateczny sposób, że zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, tj. art. 35 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1 i art. 90 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, co w świetle postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., stanowiło podstawę ich uchylenia. Sąd zwraca również uwagę, że zgodnie z treścią art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Tym samym, skoro organ przyznał skarżącej świadczenie wychowawcze w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, to brak jego przyznania w niezmienionych okolicznościach, stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zaznaczyć należy, że skarżąca złożyła wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego w dniach: 20 maja 2024 r. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. oraz 17 marca 2025 r. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. i okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Decyzją z 21 maja 2025 r. (znak: 010070/680/4402035/2024) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z 19 sierpnia 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Decyzją z 21 maja 2025 r. (znak: 010070/680/3194197/2025) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z 6 maja 2025 r. odmawiającą przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Decyzją z 3 czerwca 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (znak: 010070/680/3194163/2025) utrzymał w mocy decyzję 15 maja 2025 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r., ale w decyzji organu II instancji wskazano, że dotyczy okresu świadczeniowego od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali przedmiot wniosków, ich treść i oceni, które postępowanie powinno zostać umorzone. Nie jest bowiem możliwe orzekanie w przedmiocie tego samego okresu świadczeniowego w różnych decyzjach. W ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny wziąć pod uwagę ocenę prawną zaprezentowaną w uzasadnieniu wyroku Sądu, w świetle postanowień art. 153 p.p.s.a. uwzględniając ją przy ponownym rozstrzyganiu tej sprawy. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postepowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), jak w punkcie II sentencji wyroku. Wobec zwolnienia skarżącej, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy, na koszty składały się jedynie koszty zastępstwa procesowego – 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia 22 października 2015 r.; Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).