III SA/Kr 951/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie NSA Wiesław Kisiel AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. B. i Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2005 r Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego skargę oddala. Decyzją z dnia 31 maja 2005 r [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. małż. B. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] 2005 r znak [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia działki ewid. [...] z działkami Nr [...] i [...] położonymi w [...] jako bezprzedmiotowego. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 105 § 1 kpa Uzasadniając swoją decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2005 r umorzył z powołaniem na art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie działki [...] stanowiącej własność M. i Z. B. z przyległymi działkami oznaczonymi w ewidencji gruntów Nr [...] i [...]. Zdaniem organu w sprawie nie ma koniczności rozgraniczenia , gdyż granice między tymi nieruchomościami zostały ustalone w postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym decyzją z [...]. 1981 r a obecnie granice mogą być wznowione w trybie art.39 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazując na to , ze rozgraniczenie w 1981 r zostało dokonane względem działek pod poprzednimi ich oznaczeniami , organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził , że powierzchnia parceli [...], której odpowiada działka ewid. [...] powinna zostać obliczona na podstawie miar przedstawionych na szkicu polowym z rozgraniczenia – z operatu [...].Jeżeli tak obliczona powierzchnia będzie różna od powierzchni działki wykazanej w rejestrze gruntów , to należy sporządzić stosowny wykaz zmian gruntowych , dający podstawę do wprowadzania w ewidencji zmian co do powierzchni działki. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i Z. B. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy , celem przeprowadzenia postępowania prowadzącego do zmiany ,, błędnie przeprowadzonej ewidencji gruntów , w wyniku której stanowiąca ich własność działka zmieniła powierzchnię i granicę sprzecznie ze stanem posiadania , bez ich udziału w postępowaniu’’. Uzasadniając odwołanie podnosili , że przedmiotem ich żądania nie było rozgraniczenie i ustalenie przebiegu granicy , lecz domagali się zmiany w ewidencji gruntów , uważając , że zmiana powierzchni działki w ewidencji była sprzeczna z ustawą , a czynności geodety były zbędne. Zdaniem odwołujących się ewidencja winna być ustalona w oparciu o stan posiadania , a w ewidencji zabrano im część działki , która była i jest w ich posiadaniu. Odwołujący się , żądali wydania Burmistrzowi polecenia czynności , w kierunku ,, uchylenia decyzji odnośnie ustalonej ewidencji gruntów ‘’. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało , że skoro sami odwołujący się , uważają , że czynności rozgraniczeniowe przeprowadzone przez geodetę były zbędne i nieprzydatne , to umorzenie postępowania rozgraniczeniowego odpowiada ich żądaniu , gdyż rozgraniczenie nie rozwiązuje problemu podnoszonego przez odwołujących się t.j. zmiany powierzchni działki [...] Kolegium nawiązało do zawartego w odwołaniu z wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów co do powierzchni działki [...] Stwierdzając , iż nie jest właściwe do rozstrzygnięcia o tym wniosku , Kolegium Odwoławcze wydanym w tej samej dacie co decyzja , postanowieniem z dnia 31 maja 2005r (SKO .I.01/530a /GN/2005) , przekazało Staroście Powiatowemu w [...] wniosek M. i Z. B. , zawarty w odwołaniu od decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] 2005 r , w części dotyczącej zmiany ewidencji gruntów . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M. i Z. B. , wnosząc o ,, uchylenie zaskarżonej decyzji o stwierdzenie , że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez Burmistrza Gminy [...] było bezprzedmiotowe albowiem nie domagaliśmy się ustalenia przebiegu granic tylko zmiany ewidencji gruntu , która została wadliwie przeprowadzona ‘’. W uzasadnieniu skargi i jej uzupełnieniu w piśmie z [...].2006 r podnosili , że nabyli działkę [...] o pow. 11.73 a i ich stanowisko od początku było jasne , gdyż kwestionowali decyzję , której następstwem przy naruszeniu przepisów o zakładaniu ewidencji gruntów , było zmniejszenie powierzchni działki o 1 a 1 mkw. Podnosili , że rozgraniczenie nie mogło wyjaśnić sprawy , gdyż pomiar w oparciu o wadliwe granice przyniósł by niewłaściwy efekt. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Opisując przebieg postępowania , wskazano , że inną decyzją już z dnia [...] 2004 r [...] Burmistrz umorzył postępowania rozgraniczeniowe. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania i stała się ostateczna. Wskazano , że pismem z [...] .2005 M. i Z. B. podtrzymali swoje żądanie dotyczące przeprowadzenia przez Urząd Gminy w [...] postępowania o ustalenie granic i powierzchni działki [...] . Z tych przyczyn Burmistrz wydał kolejną decyzję z dnia [...] 2005 r umarzającą postępowanie rozgraniczeniowe i odwołanie od tej decyzji było przedmiotem rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławczego . Podkreślono , że postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przekazano zawarty w odwołaniu M i Z B. od decyzji Burmistrza Gminy Biecz ,wniosek o dokonanie zmian w ewidencji gruntów Staroście Powiatowemu w [...] jako organowi właściwemu . Na rozprawie 7 listopada 2006 r skarżący podtrzymali skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skarga nie jest uzasadniona . Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm. ) , Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalnością administracji i stosują środki określone w ustawie .Kontrola ta - stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia [...] 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) spr jest pod względem zgodności z prawem jeżeli stawy nie stanowią inaczej .W myśl przepisu art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarazem w przepisie art.145 § 1 powołana ustawa Prawo o postępowaniu przed ądami administracyjnymi , określa rodzaje i przesłanki rozstrzygnięć jakie może podjąć Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie. W szczególności przepis § 1 pkt 1 stanowi , że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości jeżeli stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania , c/ inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Jak z powyższego wynika uwzględnienie skargi przez uchylenie zaskarżonej decyzji czy postanowienia nastąpić może nie przy jakimkolwiek naruszeniu prawa , ale w odniesieniu do prawa materialnego – takim , które miało wpływ na wynik sprawy , a przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako organu odwoławczego , który utrzymał w mocy opartą na przepisie art.105 § 1 kpa decyzję Burmistrza Gminy [...] umarzająca postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia działki [...] stanowiącej własność skarżących z sąsiednimi nieruchomościami stanowiącymi działki [...] , [...] Zgodnie z przepisem art.105 § 1 kpa , gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wydanie takiej decyzji oznacza , że brak jest przewidzianej prawem materialnym przesłanki , której istnienie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Umorzenie zatem postępowania na podstawie art.105 § 1 kpa oznacza , że nie będzie kontynuowane postępowanie w określonej sprawie .W sprawie zakończonej zaskarzoną decyzją oznacza , że postępowanie administracyjne o rozgraniczenie działki skarżących [...] z sąsiednimi nieruchomościami w tej sprawie nie będzie kontynuowane , a zatem nie zostanie w niej podjęte rozstrzygnięcie jakie dopuszcza ustawa z dnia 17 maja 1998 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie t.j. Dz.U. z 2005 r Nr 240 , poz. 2027 z późn. zm.) - zwana dalej ustawą. Przepis art.29 ust.3 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , zawarty w rozdziale 6 regulującym rozgraniczenie nieruchomości (art.29-39 ) , stanowi , że rozgraniczenie nieruchomości dokonują wójtowie ( burmistrzowie ,prezydenci miast ) oraz w wypadkach określonych w ustawie , sądy ( oczywiście powszechne ).W wedle przepisów art.30 ust.1 i 2 regułą jest , iż rozgraniczenie nieruchomości dokonywane jest na wniosek , albowiem przepis ust.2 wymienia przypadki , kiedy postępowanie o rozgraniczenie przeprowadza się z urzędu ; przy scalaniu gruntów, a także jeżeli brak wniosku strony , a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia .Oznacza to , że indywidualny spór o przebieg granic ( czyli o zasięg prawa własności ) , może być przedmiotem postępowania o rozgraniczenie wszczętego z urzędu wyjątkowo tylko , wówczas , gdyby zarazem rozgraniczenie było niezbędne z punktu widzenia potrzeb gospodarki narodowe , czy uzasadnione nadto interesem społecznym. W świetle powyższego postępowanie o rozgraniczenie bez złożenia stosownego wniosku ( poza wypadkiem z art. 30 ust.2 ) toczyć się nie może. Stwierdzenie , że wszczęto postępowanie o rozgraniczenie bez wniosku strony , stanowi ujawnienie negatywnej przesłanki wyłączającej dalsze postępowanie , które staje się bezprzedmiotowe i jako takie winno ulec umorzeniu na podstawie art.105 §1 kpa. Taka sytuacja właśnie zachodzi w sprawie. Podpisane przez skarżących i skierowane do Burmistrza Gminy [...]pisma naprzód z dnia [...] 2004 r a następnie z dnia [...] 2005 r ( data wpływu ) zostały mylnie przez organy odczytane jako żądnie rozgraniczenia ich nieruchomości stanowiącej działkę ewid. [...] ( poprz. [...] ) z działkami sąsiednimi , gdyż kwestionując przyjętą powierzchnią , działki ( a tę oblicza się zawsze względnie jej granic ) , podnoszono , że granice zostały ustalone sprzeczne z przepisami. Wprawdzie Burmistrz Gminy [...] , powołując przepis art.105 § 1 kpa , za podstawę bezprzedmiotowości postępowania całkowicie błędnie przyjmą , że wydanie decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] 1981 r a następnie umorzenie postępowania o rozgraniczenie ostateczną decyzją Burmistrza Gminy [...] z [...] 2004 r pozwala już tylko na wznowienie znaków granicznych w trybie art.39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , ale samo rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego decyzją z [...] 2005 r odpowiada prawu. W odwołaniu bowiem od tej decyzji skarżący Z. i M. małż. B. jasno wyartykułowali , że ich pisma z dnia [...] 2004 i [...] 2005 r nie stanowiły wniosków o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego Zawarty w tym odwołaniu wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów , Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 31 maja 2005 r przekazało według właściwości Staroście Powiatowemu w [...].Zgodnie bowiem z art.22 ust.1 powołanej ustawy , to Starosta jest organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów. Utrzymanie zatem decyzji Burmistrza umarzającej postępowanie rozgraniczeniowe , zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 maja 2005 r nie naruszyło przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający wpływ ( w tym istotny co do przepisów procedury ) na wynik postępowania. Przy braku wniosku skarżących o rozgraniczenie - wynik wszczętego w tym przedmiocie postępowania w mylnym przekonaniu organu , że taki wniosek złożono , mógł być tylko jeden – właśnie umorzenie postępowania. W tym kontekście skarga wniesiona , do Sądu administracyjnego , jest nieuzasadniona i wynika - jak się wydaje – z niezrozumienia wyżej wskazanej istoty orzeczeniu opartego na przepisie art. 105 § 1 kpa. Sami skarżący podkreślają , że nie domagali się rozgraniczenia , ale zarzucają naruszenie prawa przez umorzenie postępowania rozgraniczeniowego wszczętego bez ich wniosku , a był to właśnie jedyny przewidziany prawem sposób prowadzący do zaniechania kontynuacji takiego postępowania. Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji.