III SA/Kr 951/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. J. na orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie uznania za zdolnego do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji Orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] Powiatowa Komisja Lekarska uznała M. J. za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres 6 miesięcy z zaliczeniem do kategorii B podając w uzasadnieniu, że zespół orzeczniczy zalecił u poborowego obserwację w kierunku tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej stosownie do § 39 Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiącego Załącznik do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. W wyniku badania echokardiograficznego stwierdzono u M. J. w dniu 05.01.2006r. m.in.: "tętniakowate uwypuklenie się środkowej części przegrody międzyprzedsionkowej w kierunku przedsionka prawego bez cech przecieku przez przegrodę" (35 akt administracyjnych). Badanie echokardiograficzne przezprzełykowe przeprowadzone w dniu 17.03.2006r. wykazało m.in. "Tętniak przegrody międzyprzedsionkowej o podstawie 35 mm i maksymalnym wychyleniu 10,8 mm" (k. 36). Badaniem echokardiograficznym przezklatkowym stwierdzono w dniu 20.03.2006r. m.in. "w środkowej części przegrody międzyprzedsionkowej tętniak o podstawie 23 mm i maksymalnym wychyleniu 13 mm z podejrzeniem niewielkiego przecieku lewo-prawego na tym poziomie" (k. 37). Kolejne badanie przeprowadzone w Klinice Chorób Serca wykazało w dniu 13.01.2007r. m.in. "w środkowej części przegrody międzyprzedsionkowej tętniak o podstawie 22 mm i maksymalnym wychyleniu 13 mm. Bez zmian w porównaniu do badania poprzedniego" i jednocześnie stwierdzono, że: "Zużycie tlenu na szczycie wysiłku wskazuje na wysoką wydolność fizyczną" (k. 38). Organ I instancji - Powiatowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] uznała M. J. za zdolnego do czynnej służby wojskowej z zaliczeniem do kategorii A według § 38 pkt 1 Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa stanowiącego Załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.). Jako podstawę prawną wskazano także art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), § 8 wymienionego wyżej Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa). Na uzasadnienie podano, że "mając na uwadze całość materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania zespół orzeczniczy stwierdził u poborowego następujące schorzenia: powiększenie prawej komory i prawego przedsionka z tętniakiem przegrody międzyprzedsionkowej bez zmian strukturalnych w układzie krążenia z wysoką wydolnością fizyczną". W związku z takim rozpoznaniem przyjęto § 38 pkt 1 wyżej wymienionego Wykazu i zgodnie z tym przepisem zakwalifikowano M. J. do kategorii A. Od tego orzeczenia złożył odwołanie M. J., który zarzucił, że organ stwierdzając u niego poważną wadę, a w szczególności rozpoznając tętniaka jednocześnie rozpoznał u niego groźne, zagrażające życiu schorzenie i w związku z tym powinien uznać go za trwale niezdolnego do służby wojskowej. Organ II instancji Wojewódzka Komisja Lekarska kilkakrotnie powiadamiała odwołującego się o ustalaniu nowych terminów załatwienia sprawy - do 18.05.2007r. (k. 45), do 17.07.2007r. (k. 48), do 17.08.2007r. (k. 55) i do 17.09.2007r. (k.57), przy czym wezwano M. J. na posiedzenie komisji na dzień 03.08.2007r. który to termin odwołano i wyznaczono nowy termin na dzień 07.09.2007r., przy czym jak wynika z dowodu doręczenia na k. 54 - wezwanie na dzień 07.09.2007r. doręczono 23.07.2007r. i w tym samym dniu doręczono zawiadomienie o ustaleniu nowego terminu załatwienia sprawy - k. 56, a następnie doręczano poborowemu - w dniu 22.08.2007r. i w dniu 23.08.2007r. (według dowodów doręczenia na k. 58 i 59) kolejne pisma o przedłużeniu terminów do załatwienia sprawy. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w wyniku rozpatrzenia odwołania M. J. - utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. Jako podstawę prawną wskazano art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 28 ust. 2 w związku z art. 30a cyt. wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Na uzasadnienie podano, że w "w ramach postępowania odwoławczego Wojewódzka Komisja Lekarska wezwała poborowego na posiedzenie Komisji w dniu [...] celem złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie oraz przedstawienia dokumentacji lekarskiej", jednak "poborowy pomimo prawidłowo doręczonego wezwania na posiedzenie nie stawił się. Z okoliczności tej organ II instancji wywiódł tezę, że tym samym poborowy "pozbawił się możliwości poddania się badaniu - konsultacji specjalistycznych, a tym samym wyjaśnienia, czy jego schorzenia czynią go niezdolnym do służby wojskowej". Organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznana u odwołującego się przez organ I instancji dolegliwość została prawidłowo zakwalifikowana do kategorii A, bowiem nie upośledza sprawności ustroju. Z orzeczeniem tym nie zgodził się M. J., który w skardze zarzucił, że orzeczenie to nie odzwierciedla faktycznego stanu jego zdrowia, mimo "wcześniejszych i obecnych wyników badań jak również jednoznacznych opinii lekarzy specjalistów" stwierdzających występującą u niego poważną chorobę. Nadto wyjaśnił, że z uwagi na otrzymywane zawiadomienia o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy zrozumiał, że nie ma obowiązku stawić się na dzień 7 września 2007r. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona. Pozostaje poza sporem to, że podstawą orzekania o zdolności do służby wojskowej jest ustawa z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) i akt wykonawczy wydany w oparciu o delegację ustawową zawarta w art. 39 ust. 8 tej ustawy tj. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) wraz z załącznikami, przy czym Załącznik Nr 2 tego Rozporządzenia stanowi "Wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz odbywania takiej służby poza granicami państwa", a także Kodeks postępowania administracyjnego wraz z zasadami w nim określonymi. W szczególności jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na treść wyżej wymienionego Załącznika Nr 2, który w Rozdziale X zatytułowanym "Układ Krążenia" w paragrafie 38 (kolumna 1) w punkcie 1 (kolumna 2) przy rozpoznaniu choroby i ułomności jako: "Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności ustroju" ((kolumna 3) dla Grupy I (kolumna 4) obejmującej m.in. poborowych, do których należy skarżący, wskazał na możliwość zaliczenia do kategorii A - zdolny do czynnej służby wojskowej lub do kategorii D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju: |1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | |38 | 1 | Choroby mięśnia sercowego lub zaburzenia rytmu | A/D | A/D | N | Z/N | | | |nawracające albo trwałe nieupośledzające sprawności | | | | | | | |ustroju | | | | | Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy obu instancji nie zwróciły uwagi na treść paragrafu 39 (kolumna 1) punkt 4 (kolumna 2) cytowanego Wyżej Załącznika nr 2, który przy rozpoznaniu choroby i ułomności jako: "Tętniaki" (kolumna 3) dla Grupy I (kolumna 4) obejmującej m.in. poborowych (w tym skarżącego) wskazał na możliwość zaliczenia jedynie do dwóch kategorii: do kategorii D - niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju lub do kategorii E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej. |1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | |39 | 4 | Tętniaki | D/E | D/E | N | N | Sąd zauważa, że w przypadku rozpoznania choroby i ułomności takiej jak "tętniak" nie ma w wykazie jakiegoś ich zróżnicowania, jak np. tętniaki nieupośledzające trwale sprawności ustroju, tętniaki mogące upośledzać trwale sprawność ustroju i tętniaki upośledzające trwale sprawność ustroju, a to oznacza, że w przypadku dokonania rozpoznania u poborowego jakiegokolwiek tętniaka związanego z układem krążenia organy nie mają możliwości zaliczenia tego poborowego do kategorii innej, niż kategoria D lub E. Zdaniem Sądu - zaliczenie poborowego wyłącznie do kategorii D lub E w przypadku rozpoznania u niego tętniaka wiąże się z charakterem tej choroby. Z Małej Encyklopedii Medycyny tom III P-Ż, Wydanie siódme PWN W-wa 1990, str. 1236 wynika bowiem, że TĘTNIAK to "miejscowe wypuklenie ściany tętnicy (rzadziej serca) w postaci worka lub (rzadziej) okrężnego, walcowatego rozszerzenia. (...) Pękniecie tętniaka większego naczynia może prowadzić do śmiertelnego krwotoku." Sąd zwraca także uwagę na treść art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa: "Art. 77. § 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". "Art. 107. (...) § 3. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika, że organ powinien nie tylko zebrać, ale i "rozpatrzyć cały materiał dowodowy", co oznacza ustosunkowanie się zarówno co do wydanego w dniu [...] Orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej zalecającego u poborowego obserwację w kierunku tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej stosownie do § 39 cytowanego Wykazu chorób i ułomności jak i do posiadanych wyników badań lekarskich stwierdzających istnienie u skarżącego takiego właśnie tętniaka przegrody międzyprzedsionkowej. Sąd stwierdza, że organy obu instancji pominęły przepis art. 107 § 3 kpa w zakresie, w jakim wskazuje on na konieczność "uzasadnienia prawnego - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa", tj. przyczyny, dla których przyjęto przy rozpoznaniu "tętniaka" u skarżącego § 38 pkt 1 Wykazu, a nie § 39 pkt 4 tego Wykazu będącego Załącznikiem nr 2 do cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. W związku z przedstawionymi wyżej argumentami - przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezmą pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne naruszyły wskazane wyżej przepisy prawa, a przeto - uznał skargę za uzasadnioną i na mocy tych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.