III SA/Kr 952/06

WyrokWSA w Krakowie2009-04-01

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal policyjny bez tytułu prawnego, która nie jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu lub renciście policyjnym, może uzyskać tytuł prawny do tego lokalu lub uniknąć decyzji o jego opróżnieniu?
Ratio decidendi
Osoba zajmująca lokal policyjny bez tytułu prawnego, która nie jest funkcjonariuszem, emerytem policyjnym, rencistą policyjnym ani członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po zmarłym, nie posiada tytułu prawnego do lokalu i może zostać zobowiązana do jego opróżnienia na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Przepisy te wyłączają możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem z Kodeksu cywilnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji nakazującą A. K.-W. opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal był pierwotnie przydzielony W. K., a następnie H. K. po jego śmierci. A. K.-W., wnuczka H. K., zameldowała się w lokalu bez zgody dysponenta. Po śmierci H. K. A. K.-W. zwróciła się o przydział lokalu, lecz odmówiono jej z uwagi na brak uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Skarżąca zarzuciła wadliwą podstawę prawną decyzji i naruszenie przepisów, twierdząc, że jest uprawniona do zamieszkania w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi A. K. - W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 9 czerwca 2006r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 9.06.2006r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 97 ust. 5 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2002r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. - W., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] 2006r. Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego przy ul. A w K. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami prawnymi i faktycznymi: Decyzją przydziału z dnia [...] 1955r. powyższy lokal przydzielono W. K. Do zamieszkania w lokalu zostali wskazani jako uprawnieni: żona H. K. i jej syn M. K. W dniu [...] 1996r. W. K. zmarł. Decyzją nr [...] z [...] 1997r. Komendant Wojewódzki Policji przydzielił lokal H. K., uprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym. W dniu [...] 1997r. w lokalu została zameldowana A. K., wnuczka H. K. (bez zgody dysponenta mieszkania), opiekując się swoją babcią. [...] 2004r. H. K. zmarła, a w dniu 6.04.2004r. A. K. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego lokalu i o przydział. Decyzją z dnia [...] 2004r. Komendant odmówił skarżącej przydziału lokalu mieszkalnego, z powołaniem się na obowiązujące w tym okresie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2001r., Nr 131, poz. 1469) dające prawo do lokalu jedynie policjantom, emerytom i rencistom policyjnym a także członkowie rodzin uprawnieni do renty rodzinnej po zmarłych policjantach, emerytach czy rencistach. 6.10.2004r. i 9.12.2004r. A. K. - W. zwróciła się do organu o zwolnienie z dyspozycyjności przedmiotowym lokalem w celu umożliwienia wykupu i otrzymała negatywną odpowiedź, z powołaniem się na brak uprawnienia do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji. W dniu [...] 2006r. Komendant Miejski Policji wydał decyzję nr [...] wzywająca A. K. - W. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego przy ul. A w K. do dnia 31.07.2006r., podkreślając, że skarżąca nie posiada uprawnień do pobierania policyjnej renty rodzinnej, jak również nigdy nie była ujęta w decyzji o przydziale lokalu jako osoba uprawniona do wspólnego zamieszkiwania z głównym najemcą lokalu. W odwołaniu od w/w decyzji A. K. - W. zarzuciła organowi oparcie decyzji na wadliwej podstawie prawnej, twierdząc, że nie ma w stosunku do niej zastosowania art. 95 ustawy o Policji, gdyż jest uprawniona do zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Wywodzi prawo z faktu tego, że jej nazwisko umieszczono w punkcie 5 "Karty mieszkaniowej funkcjonariusza" jako uprawnionego członka rodziny policjanta. Ponadto zarzuciła organowi naruszenie przepisu art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, gdyż jej mąż, który wspólnie z nią zamieszkuje nie otrzymał decyzji o opróżnieniu lokalu, a jest w ocenie odwołującej się stroną postępowania. Decyzją z 9.06.2006r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję, organ podkreślił, że przedmiotowy lokal należy do lokali, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji, będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Skarżąca nie jest i nigdy nie była funkcjonariuszem Policji, nie posiada uprawnień do policyjnej renty rodzinnej, nie jest członkiem rodziny zmarłej w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji i nie była uwzględniona w decyzji przydziału, stąd też jest osobą zajmującą lokal bez tytułu prawnego, w stosunku do której wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu. Lokal znajduje się nadal w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Zainteresowana bez zgody dysponenta zajęła lokal a Karta mieszkaniowa funkcjonariusza, na którą powołuje się strona nie jest podstawą prawną przyznawania uprawnień do lokalu mieszkalnego. Jest jedynie dokumentem ewidencyjnym, do którego wpisuje się osoby zamieszkujące w przedmiotowym lokalu. Co do zarzutu nieuwzględnienia męża skarżącej w postępowaniu i nieskierowaniu do niego decyzji - organ wypowiedział się w ten sposób, że co prawda zamieszkał on w lokalu również bez zgody dysponenta, niemniej jednak pismo w charakterze strony wniosła do organu jedynie skarżąca. Ponadto P. M. - W. miał możliwość złożenia wniosku do organu I instancji o uznanie go za stronę postępowania administracyjnego. Ponadto przepis art. 95 ust. 4 ustawy o Policji stwierdza jednoznacznie, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Konstrukcja tego przepisu zabezpiecza przed koniecznością przesyłania nieokreślonej liczby egzemplarzy decyzji do wszystkich domowników strony, która w postępowaniu reprezentuje wszystkie osoby wraz z nią mieszkające. Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie z dyspozycji Policji przedmiotowego lokalu mieszkalnego organ wskazał, że nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania tego wniosku. Lokal został przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji protokołem przekazania teczek mieszkań funkcyjnych emerytów i rencistów policyjnych do KMP w dniu 7.07.2000 pod poz. [...] , w związku z czym ten organ jest właściwy w sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że zgodnie z poleceniem Komendanta Głównego Policji z 25.05.2006r. wstrzymującym udzielanie zgód na sprzedaż lokali mieszkalnych, pozostających do dyspozycji jednostek podległych MSWIA do czasu opracowania jednolitych dla całej Polski zasad sprzedaży mieszkań, dysponent lokalu na dzień wydania decyzji nie ma żadnej możliwości uwzględnienia wniosku zainteresowanej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. K. - W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której powtarzając argumentację z odwołania od decyzji I instancji, dodała zarzut oparcia decyzji na poleceniu Komendanta Głównego Policji z 25.05.2006r., czym naruszono art. 7 kpa w zw. z art. 7 Konstytucji RP i zaakcentowała uzasadnioną konieczność zwolnienia lokalu z dyspozycyjności organu z uwagi na brak tytułu prawnego zarówno jej, jak i męża do jakiejkolwiek innej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że podstawą materialnoprawną decyzji był jedynie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Wskazane w uzasadnieniu decyzji pismo Komendanta Głównego Policji z 25.05.2006r. stanowiło jedynie polecenie wstrzymania wydawania zgody na sprzedaż lokali, które to zgody i tak wydawane były w ramach uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.169) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany zarzutami skargi, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Organ II instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, że regulacja prawna dotycząca problematyki mieszkań dla funkcjonariuszy policji, emerytów policyjnych została odrębnie uregulowana w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania powszechne rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz.67) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostającego w dyspozycji organów Policji nie ma zastosowania art. 30 ustawy z dnia 21.06.2001r.o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kc. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonka, dzieci, rodziców policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Natomiast na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują, lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ustawy powołanej wyżej przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy zmarły emeryt policyjny otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego będąc już emerytem, czy też będąc jeszcze funkcjonariuszem. Nie ma również prawnego znaczenia fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym, jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. W rozpoznawanej sprawie, jest rzeczą bezsporną, że skarżąca A. K. - W. nie była osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji W. K., ani też nie stanowiła względem zmarłej H. K. członka rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji. Tym samym A. K. - W. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przy. ul. A w K., a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogła takiego tytułu prawnego uzyskać, była zatem osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Wskazane przepisy uregulowały w sposób szczególny, możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci emeryta policyjnego, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 kc. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. W przedmiotowej sprawie Sąd z urzędu dopuścił dowód z akt sprawy o sygn. [...] na okoliczność, iż pozew skarżącej przeciwko Gminie o wstąpienie w stosunek najmu został odrzucony. Bezspornym jest zatem, że dysponentem przedmiotowego lokalu jest nadal Komendant Miejski Policji. Stąd też, oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że decyzja ta jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Nie stanowi uchybienia procesowego wydanie decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu jedynie w stosunku do A. K. - W. - a nie jak chce tego skarżąca również w stosunku do zajmującego wraz z nią lokal jej męża P. M. - W., gdyż przepis art. 95 ust. 4 stanowiący, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu wykładać należy w ten sposób, że decyzja wydana w stosunku do strony postępowania (w niniejszej prawie skarżącej) odnosi skutek względem pozostałych osób zamieszkujących wraz z nią lokal bez tytułu prawnego. Należy przy tym podkreślić, że Sąd rozpoznaje sprawę w granicach sprawy zakreślonych przez zaskarżoną decyzję, co oznacza, że poza zakresem rozstrzygnięcia Sądu i stąd poza zakresem rozważań pozostaje kwestia ewentualnego przydziału lokalu skarżącej czy możliwość wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia z dyspozycji lokalu przez Komendanta Miejskiego Policji. Sąd badał jedynie czy zaszły prawem przewidziane przesłanki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz czy organ przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym czy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Powyższe wywody prawne uzasadniają stwierdzenie, że organ prawidłowo zastosował normę prawa materialnego, jak też nie dopuścił się uchybień natury formalnej, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalenie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło