III SA/Kr 952/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewody z dnia 5 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata G. M. - Kancelaria Adwokacka ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Zaskarżoną przez A. F. decyzją z dnia 05.08.2008r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2008r. znak [...] orzekającą o pozbawieniu A. F. statusu osoby bezrobotnej oraz wynikających z tego tytułu uprawnień z dniem 12.12.2007r. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008r., Nr 69, poz. 415). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: W dniu 12.12.2007r. A. F. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Decyzją Starosty datowaną na dzień [...] 2007r. znak [...] Nr [...] A. F. został uznany za osobę bezrobotną z dniem 12.12.2007r. oraz przyznano mu prawo do zasiłku od dnia 20.12.2007r. do dnia 19.12.2008r. w wysokości 646,00 zł miesięcznie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę, który wydał w tej sprawie decyzję w dniu [...] 2008r. znak [...]. Pismem z dnia 05.02.2008r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował Powiatowy Urząd Pracy, iż od dnia 01.12.2007r. została przyznana A. F. renta z tytułu niezdolności do pracy, w związku z czym Zakład wnosi o rozliczenie kwoty nadpłaconego zasiłku dla bezrobotnych od dnia 01.12.2007r. za każdy miesiąc oddzielnie. W konsekwencji Starosta decyzją z dnia [...] 2008r. znak [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozbawił skarżącego od dnia 12.12.2007r. statusu osoby bezrobotnej oraz wynikających z tego statusu uprawnień, w uzasadnieniu podając, że zgodnie z w/w przepisem w sytuacji pobierania przez bezrobotnego renty z tytułu niezdolności do pracy następuje pozbawienie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy. Odwołując się od w/w decyzji A. F. zakwestionował wydanie decyzji w oparciu jedynie o pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego treścią nie został w ogóle zapoznany. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję. Podzielając w całości ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji wyjaśnił, że statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skoro z informacji ZUS skierowanej do Powiatowego Urzędu Pracy wynika, iż przyznano skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy od 01.12.2007r. do 30.11.2008r. prawidłowym było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz wynikających z tego tytułu uprawnień z dniem 12.12.2007r. Prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje tylko osobie bezrobotnej. W związku z decyzją pozbawiająca skarżącego statusu osoby bezrobotnej równocześnie skarżący utracił prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych, dlatego też PUP zwrócił się do ZUS o przekazanie na konto Funduszu Pracy PUP kwoty nienależnie pobranego zasiłku dla osób bezrobotnych za okres od 20.12.2007r. do 31.01.2008r. w wysokości 904,40 zł. W skardze na w/w decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. F. podniósł, że organy wydały decyzję o pozbawieniu go statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku w sytuacji gdy żadna decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie została wydana. Brak jest bowiem w obrocie prawnym decyzji o przyznaniu skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy i niezasadnym było powołanie się jedynie na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzję, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się powyższymi kryteriami wskazać należy, że skarga A. F. podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja o pozbawieniu A. F. z dniem 12.12.2007r. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku powinna zapaść w trybie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Mianowicie, ustawa o promocji zatrudnienia (...) w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c stanowi, że bezrobotnym jest osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Przepis ten wyklucza z zakresu pojęcia osoby bezrobotnej osobę, której przysługuje prawo do emerytury lub renty pobiera z tego tytułu świadczenie. Jednocześnie, art. 78 ust. 4 w/w ustawy reguluje sposób określenia statusu osoby bezrobotnej, gdy osobie, która posiada już status bezrobotnego przyznane zostało wstecz prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny. Pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje wówczas za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przepis ten nie wyłącza w żaden sposób konieczności rozstrzygnięcia kwestii posiadania przez bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej i prawa do świadczeń z tym statusem związanych w okresie posiadania prawa do w/w świadczeń przez pryzmat wznowienia postępowania w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Chodzi o to, by w obrocie prawnym nie pozostawały jednocześnie dwie decyzje – o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku oraz decyzja o pozbawieniu danej osoby statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku – obie obejmujące okres posiadania przez bezrobotnego prawa do w/ świadczeń. Przepisy art. 145 i nast. Kpa dają podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w ściśle określonych sytuacjach faktycznych objętych punktami od 1 do 8. W niniejszej sprawie Wojewoda – jako organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji w sprawie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnego wobec A. F. winien z urzędu, w sytuacji uzyskania informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu z dniem 01.12.2007r. skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy wznowić postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z [...] 2007r., przy czym ustaleniu podlegać musi czy podstawą wznowienia miałby być art. 145 § 1 pkt 5 stanowiący, że wznawia się postępowanie gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję czy art. 145 § 1 pkt 8 stanowiący z kolei, że wznawia się postępowanie gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało nastepnie uchylone lub zmienione. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy organ wydaje na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa decyzję, w której uchyla decyzje dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145 a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie decyzja o pozbawieniu A. F. z dniem 12.12.2007r. statusu osoby bezrobotnej i wynikających z tego statusu uprawnień powinna zostać zgodnie z powyższym poprzedzona decyzją o uchyleniu decyzji Starosty z [...] 2007r. znak [...] uznającą A. F. z dniem 12.12.2007r. za osobę bezrobotną i przyznającą mu od dnia 20.12.2007r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody z [...] 2008r. znak [...]. Pozostawienie tych decyzji w obrocie prawnym powoduje funkcjonowanie w tym obrocie sprzecznych decyzji regulujących tę samą kwestię tj. statusu A. F. jako osoby bezrobotnej od 12.12.2007r. i jego uprawnień do zasiłku od 20.12.2007r. Wydanie przez orzekające w sprawie organy decyzji pozbawiającej A. F. statusu osoby bezrobotnej i zasiłku dla bezrobotnych wstecz – bez zachowania trybu wznowienia postępowania – stanowi naruszenie przepisów postępowania, które na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postepowniu przed sądami administracyjnymi jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji , o czym orzeczono w sentencji. W pkt II orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)