III SA/Kr 952/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie lub adwokata w sprawie ze skargi A. K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku domagał się przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia ani pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że należy do niego dom mieszkalny jednorodzinny o powierzchni 61,5 m2 i nieruchomość rolna o areale 1,9749 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.. Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 1472,31 zł wyjaśniając, że składa się na nią 1285,60 zł otrzymywanej renty oraz 186 zł dodatku pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje starania podniósł, że utrzymuje się wyłącznie z wykazanej renty i dodatku pielęgnacyjnego. Swoje stałe miesięczne wydatki określił na kwotę ok. 750 zł wyjaśniając, że 150 zł przeznacza na leki, 222,76 zł na spłatę pożyczki, 51,11 zł na energię elektryczną, 32,20 zł na wywóz nieczystości (w rozliczeniu dwumiesięcznym), 49,25 zł na wodę (także w rozliczeniu dwumiesięcznym), 54 zł płaci za abonament telewizyjny, 130,60 zł za telefon i Internet. Powiada, że pozostałe 520 zł wydatkuje zaś na bieżące utrzymanie czyli zakup żywności, odzieży, środków czystości, przejazdy do lekarza. Raz do roku wydatkuje także kwotę 1200 zł na zakup opału. Z wcześniejszych wyjaśnień skarżącego zawartych w piśmie z dnia 20.08.2011 r. zatytułowanym "Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu" wynika dodatkowo, że skarżący jest osobą samotną, niepełnosprawną, z orzeczoną grupą inwalidzką, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Od wielu lat zmaga się z powikłaniami zdrowotnymi i cierpi na szereg schorzeń w związku z czym zmuszony jest ponosić na leki znaczne wydatki. Te wzrastają w przypadku nasilenia objawów chorobowych. Wskazał, że ponieważ części drogich zabiegów medycznych nie jest refundowanych przez NFZ więc w przeszłości zmuszony był zaciągnąć kredyt na finansowanie swojego leczenia, które raty spłaca po chwilę obecną. Wyjaśnił, że z uwagi na stan zdrowia nie uprawia należącej do niego nieruchomości rolnej i ta nie przynosi mu żadnych dochodów. Wszystko to razem wzięte zdaniem skarżącego prowadzi do wniosku, że nie ma on obecnie wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów wynajęcie pełnomocnika. Do pisma tego skarżący dołączył kopię wyroku Sądu Apelacyjnego, decyzji o waloryzacji renty, karty informacyjnej z leczenia szpitalnego. Z treści tych dokumentów wynika, że skarżący jest uprawniony do dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji. W lutym 2009 roku był hospitalizowany. Wezwany o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy jego obecnymi oświadczeniami a składanymi wcześniej przy sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 146/09 podał, że należąca do niego nieruchomość rolna faktycznie ma powierzchnię 1,9749 ha co potwierdza kopia okazywanej decyzji wymiarowej, we wcześniejszym oświadczeniu popełnił zaś najzwyczajniej błąd. Należący do niego samochód skarżący sprzedał w sierpniu ubiegłego roku - za kwotę 16 tyś. zł co potwierdza kopia stosowej umowy - aby móc opłacić leczenie m.in. powikłań po przebytej chorobie nowotworowej w prywatnych gabinetach których leczenie w ramach NFZ zaplanowane zostało dopiero na III kwartał 2012 r. Wskazując na powyższe skarżący wyjaśnił, że faktu opłacenia leczenia nie może udokumentować, bo gabinety lekarskie nie miały wówczas obowiązku wystawiania faktur VAT ani rachunków. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny. Na wezwanie (art. 255 ppsa) udzielił dodatkowych wyjaśnień popartych okazanymi kopiami dokumentów źródłowych. Aktualnie sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego należy szacować na 1472,31 zł. Po odjęciu wskazywanych obciążeń sięgających kwoty 650 zł skarżącemu pozostaje do rozporządzenia miesięcznie kwota około 820 zł. Wynika to bowiem z prostych operacji arytmetycznych uwzględniających uśrednione koszty i charakterystyczne dla niektórych dostawców (woda) okresy rozliczeniowe. Środki jakie pozostają skarżącemu do rozporządzenia nie specjalnie pozwalają czynić większych oszczędności. Zresztą nie można tracić z pola widzenia i tej części wyjaśnień skarżącego gdzie podnosi, że będzie musiał dokonać jeszcze zakupu opału na zimę a w poprzednim roku był to wydatek rzędu 1200 zł. Okoliczność, że należy do niego pewien majątek nieruchomy nie zmienia tego oglądu. Trudno bowiem wymagać sprzedaży bądź obciążenia domu gdzie skarżący zamieszkuje. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że osoba mająca problemy zdrowotne powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg nierefundowanych kosztów dodatkowych. Sytuacja taka w sposób naturalny ogranicza zaś spektrum rozporządzeń możliwych do dokonania przez skarżącego. Wszystko to razem wzięte prowadzi do konkluzji, że skarżącemu można udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie jest jednak związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Konsekwencją takiego stanu rzecz jest zaś to, że stronie można przyznać pomoc w zakresie węższym od żądanego. Wskazując na powyższe podnieść należy, że skoro przy swoich obecnych dochodach skarżący był w stanie uiścić bez sprzeciwu, na wezwanie 100 zł wpisu od skargi, to sytuacja taka obrazuje, że podoła obciążeniom na tym poziomie także gdy chodzi o inne koszty sądowe. Te zaś obecnie ograniczają się w zasadzie już tylko do ewentualności uiszczenia 100 zł opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem stosownie do §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. 03/221/2192) względnie uiszczenia 100 zł wpisu od skargi kasacyjnej ustalonego w oparciu o §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 03/221/2193). Inaczej rzecz się przedstawia jeśli chodzi o wygospodarowanie przez skarżącego dodatkowo środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika. Zdaniem orzekającego chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie, jednak relatywnie w sytuacji życiowej skarżącego przekraczają one jego obecne możliwości płatnicze i grożą zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej skarżącego w taki sposób że nie będzie on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić dlań adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.