III SA/Kr 956/07

WyrokWSA w Krakowie2008-02-06

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie, jeśli strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, a organ zamiast tego stwierdza bezprzedmiotowość postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości, jeśli strona domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję merytoryczną, rozstrzygającą o istocie sprawy, nawet jeśli uzna żądanie strony za bezzasadne. Umorzenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy brak jest elementów stosunku materialnoprawnego, co uniemożliwia załatwienie sprawy co do istoty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. Z. o wymeldowanie jego byłej żony D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. z lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ wcześniej wydano decyzję odmawiającą wymeldowania tych osób. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. J. Z. złożył skargę do WSA, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie, a nie umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Grażyna Danielec spr. NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 r sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr : [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § l pkt l kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku J. Z. o wymeldowanie z pobytu stałego D. Z. wraz z niepełnoletnim M. Z. z lokalu przy ul. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że: Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 105 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. z miejsca pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w K. Uzasadniając wydaną decyzję, organ I instancji wywiódł, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe, ponieważ sprawa ta została już rozstrzygnięta decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] orzekającą o odmowie wymeldowania wymienionych osób z miejsca pobytu stałego. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody złożył J. Z., prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy o wymeldowanie Jego byłej żony D. Z. wraz z dzieckiem. Odwołujący podniósł, iż D. Z. nie mieszka w Jego mieszkaniu od pięciu lat, bo wyprowadziła się do swojej matki. Podał, iż była żona nie posiada w lokalu żadnych rzeczy, a to, że nie mieszka, potwierdziła Policja. W dalszej części odwołania zawarł informacje dot. zadłużenia mieszkania oraz świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna M. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdził, że postępowanie o wymeldowanie D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. zostało wszczęte w dniu 20 czerwca 2003 r., na wniosek J. Z. W wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego, Prezydent Miasta, decyzją z dnia [...], znak: [...] orzekł o odmowie wymeldowania D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. z miejsca pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w K. Uzasadniając wydaną decyzję, organ orzekający uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. nie nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez wymienione osoby. Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie wskazywał, iż D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. opuściła mieszkanie męża w obawie o dziecka oraz swoje zdrowie i życie. J. Z., za fizyczne i psychiczne znęcanie się nad żoną i synem został dwukrotnie uznany przez sąd winnym popełnienia przestępstwa z art. 207 § l k.k. (k. nr 18, 19, 20 akt sprawy). Decyzja stała się ostateczna. Następnie w dniu 12 lipca 2007 r., J. Z. złożył kolejny wniosek o wymeldowanie D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. z miejsca pobytu stałego, z lokalu przy ul. [...] w K. Prowadząc postępowanie dowodowe, organ I instancji stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie, stan faktyczny nie uległ zmianie oraz nie wystąpiły żadne nowe okoliczności, które pozwoliłyby na zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia i wymeldowanie wymienionych osób z miejsca pobytu stałego. W tym stanie sprawy, stwierdza organ odwoławczy, słusznie organ I instancji uznał, iż postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z. z miejsca pobytu stałego stało się bezprzedmiotowe, bowiem niniejsze postępowanie dotyczyło sprawy, która została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W związku z powyższym, umorzenie przez organ I instancji prowadzonego postępowania o wymeldowanie D. Z. wraz z małoletnim synem M. Z., z lokalu przy ul. [...] w K. w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie i nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy - w ocenie organu odwoławczego - było zasadne i zgodne z treścią przepisu art. 105 § l kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. Z. Skarżący nie odniósł się do decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, lecz podniósł, że zachodzą przesłanki do wymeldowania D. Z. wraz z synem M., gdyż od 5 lat nie przebywają w przedmiotowym lokalu i wniósł o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy Administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 ppsa sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i badają legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związane granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się na skutek kolejnego wniosku J. Z. o wymeldowanie z pobytu stałego D. Z. i małoletniego M. Z. z lokalu przy ul. [...] w K. Skarżący zarówno we wniosku wszczynającym postępowanie, jak też w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem brak było podstaw do zastosowania art. 105 § 1 kpa i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co powoduje, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie co do istoty. Skarżący domagał się wydania merytorycznej decyzji, a zatem nie można w tej sytuacji mówić o bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie Sądu organ zarówno I jak i II instancji, po przeprowadzeniu postępowania uznały, że żądanie skarżącego jest bezprzedmiotowe mimo, iż powinny były ewentualnie uznać je za bezzasadne. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia wniosku i musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Podkreślić należy, że decyzje obu instancji zawierają elementy merytorycznej oceny wniosku, to jednak organy umarzając postępowanie, nie załatwiły sprawy co do jej istoty. Z powyższych przyczyn decyzje organów I i II instancji musiały ulec uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło