III SA/Kr 96/12
WyrokWSA w Krakowie2012-05-23
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wydana na podstawie przepisów, które później zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, może zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a. w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w warunkach uprawniających do wznowienia postępowania w trybie art. 145a k.p.a., ponieważ opierały się na przepisach, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją. W związku z tym decyzje organów podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła W. Z., który został pozbawiony prawa do zasiłku dla bezrobotnych decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego, a następnie decyzją Wojewody. Podstawą było niespełnienie wymogów nowej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu z 1991 r. w zakresie minimalnego okresu zatrudnienia. Skarżący argumentował, że spełnia wymóg nowego prawa, powołując się na okres zwolnienia chorobowego. Ostatecznie sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody z dnia 11 maja 1992 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Wojewoda decyzją z dnia 11 maja 1992 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 25 lutego 1992 r. Nr [...] o pozbawieniu W. Z. z dniem 01.03.1992 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jako podstawę prawną decyzji powołany został art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457).
Decyzja zapadła na gruncie następującego stanu prawnego oraz na tle następujących okoliczności faktycznych :
W. Z. zarejestrował się w Biurze Pracy w dniu 22.10.1991 r. i korzystał z prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Przed dniem zarejestrowania był zatrudniony w okresie od 01.06.1989 r. do 29.08.1990 r., natomiast łącznie wykazał 32 letni okres zatrudnienia.
Kierownik Biura Pracy decyzją z dnia [...] 1992r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu pozbawił W. Z. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 01.03.1992 r., wyjaśniając, że ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu, która weszła w życie w dniu 01.12.1991 r. przewiduje, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania pozostawał w stosunku pracy co najmniej 180 dni, lub podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej pozarolniczej działalności przez okres co najmniej 180 dni. Na gruncie nowej ustawy ( w/w ) skarżący nie spełnia tego wymogu jak też wyjątków określonych w art. 20 ust. 2 ustawy.
Odwołując się od powyższej decyzji, W. Z. wniósł o zmianę decyzji, opisując starania o emeryturę i podkreślając, że pozostaje bez jakiegokolwiek dochodu.
Wojewoda wydał, w wyniku rozpoznaniu odwołania, opisaną na wstępie decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu pierwszej instancji, zaznaczając, że po wejściu w życie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu W. Z. nie spełnia przesłanek posiadania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W skardze do Sądu W. Z. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, wyjaśniając, że od dnia 12.11.1990 r. pozostawała na zwolnieniu chorobowym co oznacza, że spełnił wymóg nowej ustawy z art. 20 ust. 1 pkt 2 .
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że na gruncie nowej ustawy skarżący nie spełnia warunku określonego przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu 9w/w ), tj. wykazania 180 dni okresu uprawniającego do zasiłku, dlatego nie przysługuje mu świadczenie w postaci prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed tym dniem i nie zostały zakończone, z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Ze względu na zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawa niniejsza nie została przez ten Sąd zakończona.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 20 ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu , w którym pominięty został między innymi, warunek przyznania zasiłku dla bezrobotnych przewidziany
poprzednio w art. 15 ust. 2 pkt.10 ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu ( w/w) , oraz przepis art. 61 ustawy przewidujący utratę zasiłków nabytych na podstawie art. 15ust. 2 pkt 10 ustawy z 29 grudnia 1989r.
Orzeczeniem z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że:
1) przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457; z 1992 r. Nr 21, poz. 84; Nr 78, poz. 394) w zakresie w jakim wyłącza prawo do zasiłku bezrobotnym dla których prawo to zostało poprzednio przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446; z 1990 r. Nr 9, poz. 57 i Nr 56, poz. 323; z 1991 r. Nr 7, poz. 24 i Nr 46, poz. 201) oraz przepis art. 61 ust. 1 ustawy przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. są niezgodne z art. 1, art. 68 i art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionych w mocy art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426),
2) Przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu powołanej w pkt 1 orzeczenia, przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej w punkcie 1 orzeczenia ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu po upływie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu jest niezgodny z art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionym w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r.
3) Przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, powołanej w pkt 1 orzeczenia w zakresie w jakim wyłącza prawo do zasiłku bezrobotnym, dla których prawo to zostało poprzednio przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu nie jest zgodny z art. 1 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionych w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r.
Jest poza sporem, że skarżący rejestrując się w dniu 22.10.1991 r. jako osoba bezrobotna ,posiadał 32 letni okres zatrudnienia. Wprowadzenie w życie zmiany (zaskarżonej następnie do Trybunału Konstytucyjnego), eliminującej z kręgu uprawnionych do zasiłku osoby , którym przyznano to prawo w oparciu o wyżej wymieniony przepis , uprawniło , a nawet zobowiązywało organy zatrudnienia do orzeczenia o utracie tego uprawnienia z dniem wskazanym w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu (w/w).
Jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92 , należy stwierdzić że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły w warunkach uprawniających do wznowienia postępowania w trybie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego decyzje organów podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło