III SA/Kr 962/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-09-16

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, a jej oświadczenie o stanie majątkowym, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do wydania rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony o jej sytuacji majątkowej, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do oceny jej sytuacji bytowej i możliwości płatniczych, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W takim przypadku sąd może wydać rozstrzygnięcie bez konieczności wzywania strony o dodatkowe oświadczenia lub przedkładanie dokumentów źródłowych.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego o niedopuszczalności odwołania. Wnioskodawczyni podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim, ciężko chorym synem, nie posiada stałego zatrudnienia, utrzymuje się z prac dorywczych, a jej miesięczne dochody wynoszą 700 zł. Posiada nieruchomość z częściowo zniszczonym budynkiem, ponosi koszty czynszu, opłat niezależnych od właściciela i podatku od nieruchomości. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności są wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi nieruchomość o powierzchni 1,60 ar z częściową pozostałością domu do rozbiórki. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 700 zł z prac dorywczych. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie ma stałego zatrudnienia. Utrzymuje się pracy dorywczej. Na utrzymaniu ma ciężko chorego syna, który potrzebuje lekarstw. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że aktualnie skarżąca zajmuje niewielkie 18 metrowe mieszkanie, którego właścicielem są osoby drugie. Od 1 kwietnia 2010 r. skarżąca przeznaczać musi na czynsz 288 zł a na opłaty niezależne od właściciela 20,50 zł (vide: k. 17). Obciąża ją podatek od nieruchomości ustalony na rok 2010 w kwocie 46 zł płatny w czterech ratach (vide: decyzja wymiarowa). Z zalegającej w aktach administracyjnych kopi decyzji organu nadzoru budowlanego wynika, że budynek na odziedziczonej przez skarżącą nieruchomości jest w złym stanie technicznym (vide: k. 22). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej strony a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowującą chore dziecko, bez stałego zatrudnienia, utrzymującą się z prac dorywczych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że po opłaceniu mieszkania i mediów środki jakie pozostają skarżącej do dyspozycji wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb dnia codziennego jej i chorego syna. Okoliczność, że należy do niej wykazana nieruchomość nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem co do zasady posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak nie można tracić z pola widzenia ani jej stanu technicznego ani tego, że przy niewielkich dochodach i braku stałej pracy skarżąca w ocenie instytucji finansowych może nie posiadać wystarczającej zdolności do spłaty bieżących zobowiązań. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając ją z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło