III SA/Kr 964/05

WyrokWSA w Krakowie2006-11-21

Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Bożenna Blitek, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu stałego pobytu, nawet jeśli nie było spowodowane przymusem fizycznym lub psychicznym, ale wynikało z okoliczności takich jak brak zgody właścicieli na powrót, może stanowić podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego jest przesłanką do wymeldowania, jeśli ma charakter dobrowolny i trwały. Sąd uznał, że skoro skarżący dobrowolnie wyprowadził się z lokalu i nie wykazał żadnych działań zmierzających do powrotu ani przymusu ze strony właścicieli, utrzymanie jego zameldowania byłoby fikcją meldunkową, a tym samym skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K. Skarżący podnosił, że decyzja jest przedwczesna, dokonał zameldowania na pobyt czasowy w innym lokalu i nie godzi się z ustaleniami organu o dobrowolnym opuszczeniu mieszkania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że opuszczenie lokalu było dobrowolne i trwałe, a skarżący nie wykazał żadnych okoliczności wskazujących na przymus.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec spr. Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją z dnia 3 czerwca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego W. B. z lokalu przy ul. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzją orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego W. B. z lokalu przy ul. [...] w K. z uwagi na to, że dobrowolnie opuścił on powyższy lokal. Ustalenia powyższe dokonane zostały w oparciu o wyjaśnienia wnioskujących o wymeldowanie B. i Z. G. - właścicieli lokalu przy ul. [...] w K. oraz osób przesłuchanych w charakterze świadków: T. B., B. B., S. K., a także wyniki policyjnej kontroli dyscypliny meldunkowej. Po tych ustaleniach organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu W. B. uznając, iż spełniona została przesłanka określona w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Odwołanie od decyzji do Wojewody [...] złożył W. B., podnosząc że decyzja jest przedwczesna, gdyż poinformował tenże organ o zamiarze wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i organ winien wstrzymać się z wydaniem decyzji, oraz niezasadna ponieważ dokonał zameldowania na pobyt czasowy w innym lokalu, a zatem nie ma obowiązku wymeldowania się. Wnosił zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku B. i Z. G. o jego wymeldowanie z pobytu stałego. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy nie uwzględnił odwołania W. B., stwierdzając co następuje: Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest z mocy prawa zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czyli ustalenia czy nastąpiła przesłanka uzasadniająca wymeldowanie osoby czy też nie. Nie może zatem mieć miejsca sytuacja, iż przesłanka niezbędna do wymeldowania wprawdzie nastąpiła, ale strona zameldowała się na pobyt czasowy pod innym adresem i żąda zawieszenia postępowania. Dalej organ stwierdza, że przepisy art. 15 ust. 2 w związku z art. 48 oraz art. 50 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązują organ administracyjny do prowadzenia postępowania z urzędu zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu ewidencji ludności oraz sprawowania nadzoru nad wykonywaniem obowiązków określonych w ustawie. Nawet w sytuacji gdy postępowanie wszczęte zostało z wniosku strony tak jak w niniejszej sprawie. Wobec tego, zdaniem organu, prawo strony w dysponowaniu przedmiotem postępowania o wymeldowanie osoby z miejsca jej pobytu stałego jest ograniczone. Organ odwoławczy po dokładnej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie podzielił poglądu skarżącego, że wydana przez organ pierwszej instancji decyzja orzekająca o wymeldowaniu W. B. jest przedwczesna. Opuszczenie przez niego lokalu przy ul. [...] w K. jest bezsporne. Opuszczenie to było dobrowolne. Organy właściwe w sprawach ewidencji ludności nie badają powodów opuszczenia miejsca pobytu stałego, stwierdzają jedynie stan faktyczny. W. B., ustala organ, nie wykazuje ponadto żadnego zamiaru powrotu do przedmiotowego lokalu w celu zamieszkiwania. Ponowne zamieszkanie mogłoby nastąpić wyłącznie za zgodą właścicieli B. i Z. G., ale wymienieni zgody takiej nie wyrażają co znalazło odzwierciedlenie we wniosku o wymeldowanie, zresztą skarżący z propozycją wspólnego zamieszkiwania nie zwracał się do P[aństwa] G. Wnioskuje zatem organ, że opuszczenie przez lokalu jest nie tylko dobrowolne ale i trwałe. Te okoliczności doprowadziły do wymeldowania W. B. w drodze decyzji. Wymeldowanie więc jest rzeczą wtórną do zaistniałego wcześniej zdarzenia, którym było opuszczenie lokalu. Nie potwierdził się zarzut, podnosi organ, jakoby W. B. nie brał udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że był zawiadamiany o czynnościach podejmowanych w sprawie, składał także wyjaśnienia (pisma w aktach). Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. B. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi l instancji z wytycznymi w kierunku nieuwzględnienia wniosku o jego wymeldowanie. Podniósł skarżący, że wydana decyzja narusza art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie wskazując na czym to naruszenie polega. Twierdził, że w przedmiotowym lokalu posiada rzeczy będące majątkiem dorobkowym jego i żony. Nie godzi się skarżący z ustaleniami organu, że opuścił mieszkanie w sposób dobrowolny, gdyż to zachowania żony i jej rodziców zmierzały do tego by się wyprowadził. Stwierdził, że po zawarciu małżeństwa zostało ustalone, że małżonkowie będą mieszkać w przedmiotowym lokalu, na które poniósł nakłady, w lokalu tym mieszkają jego dzieci, na których utrzymanie łoży i kiedyś ma zamiar tam wrócić. Uważa, że w sytuacji, gdy żona wniosła o orzeczenie separacji, jego wymeldowanie może doprowadzić do uniemożliwienia rozliczenia się z majątku dorobkowego i poczynionych na nieruchomość nakładów. Podniósł też, że w sprawie przed Sądem Okręgowym wskazał przyczyny opuszczenie lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu. W toku postępowania administracyjnego w żaden sposób nie wykazał aby opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Nie wskazał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na zmuszenie go do wyprowadzenia się. Nie wykazał też, ani nie twierdził, że aby podjął jakieś działania prawne zmierzające do powrotu do mieszkania. Podnieść trzeba, iż na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. skarżący oświadczył, że nie mieszka w przedmiotowym lokalu i że właściciele lokalu fizycznie nie wyrzucili go. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z lokalu utrzymanie jego zameldowania byłoby fikcją meldunkową. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło