III SA/Kr 965/16

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "Firma A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] określono kwotę należności wynikających z długu celnego i określono jako dłużnika R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A R. A. z J. Decyzję tę organ wysłał za pośrednictwem operatora pocztowego InPost S.A w dniu 15 lutego 2016 r. Korespondencja została skierowana do adwokata D. W. (zgodnie z art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.). W związku z niemożnością doręczenia decyzji, zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, pismo zostało w dniu 22 lutego 2016 r. złożone na okres 14 dni w placówce pocztowej InPost S.A., a w oddawczej skrzynce pocztowej adresata - adwokata D. W. pozostawiono w tym dniu zawiadomienie o pozostawieniu pisma w ww. miejscu. W dniu 8 marca 2016 r. ww. pismo zostało odebrane przez J. S. (wg. zwrotnego potwierdzenia odbioru), a następnie w tym samym dniu zostało doręczone adwokatowi D. W., co osobiście potwierdził w piśmie z dnia 10 marca 2016 r. W dniu 23 lutego 2016 r. w Urzędzie Celnym zostało złożone pismo adwokata M. G. zatytułowane "Przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa", do którego załączono pismo z dnia 23 lutego 2016 r., kierowane do adwokata D. W. zatytułowane "Wypowiedzenie pełnomocnictwa ze skutkiem natychmiastowym" podpisane przez R. A. oraz odpisy dokumentów OPS-1 i PPS-1. Adwokat D. W. za pismem z dnia 10 marca 2016 r. zwrócił Naczelnikowi Urzędu Celnego decyzję z dnia [...] 2016 r. znak [...]. Uzasadniając powyższe wskazał, że R. A. wypowiedział z dniem 23 lutego 2016 r. pełnomocnictwo udzielone adwokatowi D. W. w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego jako osoba nieuprawniona do działania w przedmiotowej sprawie zwrócił doręczone w dniu 8 marca 2016 r. decyzje. W piśmie z dnia 23 marca 2016 r. R. A. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak: [...] wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...], działając na podstawie art. 216, art. 217, art. 218, art.219, art. 223 § 1 i § 2, art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2015 r. poz. 858 z późn. zm.), rozpoznając odwołanie R. A. z dnia 23 marca 2016 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że zasady liczenia terminów procesowych zostały określone w przepisie art. 12 Ordynacji podatkowej, w tym w szczególności w art. 12 § 1 oraz § 5 Ordynacji podatkowej. Organ stwierdził, że termin 14 dni na wniesienie odwołania od spornej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego upłynął w dniu 22 marca 2016 r., tj. we wtorek. Oznacza to, że przesyłka pocztowa zawierająca odwołanie strony powinna była zostać nadana najpóźniej przed godziną 24.00 w dniu 22 marca 2016 r. Nadanie jej w dniu 23 marca 2016 r. wskazuje, że dokonano tego po upływie ustawowego terminu na wniesienie odwołania. Nadto organ stwierdził, że wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi D. W. przez mocodawcę R. A. odniosło skutek prawny w stosunku do organu celnego z chwilą zawiadomienia go o tym, a więc z datą 23 lutego 2016 r., która w tym przypadku jest równocześnie datą wypowiedzenia pełnomocnictwa. Jednakże wypowiedzenie pełnomocnictwa z dnia 22 czerwca 2015 r. nastąpiło już po podjęciu czynności doręczenia decyzji. W dniu 16 czerwca 2016 r. do Dyrektora Izby Celnej wpłynęła skarga na powyższe postanowienie organu II instancji. W skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] od [...] do [...] oraz [...] od [...] do [....] pomimo, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło bez winy skarżącego. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 kwietnia 2016 r. znak [...] oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej, kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie postępowania uproszczonego. Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie zwiera ono wad powodujących konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W myśl art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, a przekroczenie obowiązującego 14 dniowego terminu wynikającego z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi o jego uchybieniu i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 8 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 472/16, opub. w LEX nr 2077641). Jak wynika z powyższego w związku z treścią art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej istotnym prawnie jest jedynie fakt zachowania terminu do wniesienia odwołania, zatem w postępowaniu o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania badaniu podlega tylko prawidłowość doręczenia decyzji oraz data wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Pełnomocnictwo zostaje skutecznie ustanowione w momencie złożenia go do akt sprawy (art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej) gdyż stosownie do art. 126 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada pisemności. Analogicznie, za moment cofnięcia pełnomocnictwa należy przyjąć datę złożenia do akt sprawy pisma o cofnięciu/wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści przepisu art. 94 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822) do którego odsyła art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 94 § 1 K.p.c. wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników – z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd. Na gruncie przepisów o postępowaniu podatkowym, przepis ten należy interpretować w ten sposób, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu podatkowego dopiero z chwilą zawiadomienia go o tym. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i co zostało wyrażone w aktualnym w tym zakresie poglądzie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stan wiedzy organu o istnieniu pełnomocnictwa powinien zostać oceniony na dzień dokonania konkretnej czynności, w tym wypadku nadania przesyłki na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Nadanie przesyłki w sposób prawidłowy na wskazany adres wiąże się również z oceną skuteczności jej doręczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r. sygn. akt II FSK 1614/10, opub. w Lex nr 1121069; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 2586/10). Z analizy akt sprawy wynika, że decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak [...] organ nadał w dniu 15 lutego 2016 r. na adres pełnomocnika skarżącego adwokata D. W. (pełnomocnictwo w aktach sprawy). W dniu 23 lutego 2016 r. skarżący R. A. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi D. W. i udzielił pełnomocnictwa adwokatowi M. G. W tym samym dniu organ został powiadomiony pismem o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W dniu 8 marca 2016 r. adwokat D. W. odebrał decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji w dniu 23 marca 2016 r. W ocenie Sądu prawidłowo organ przyjął, że skarżący wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak: [...] z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia. Organ wysłał decyzję prawidłowo w tej dacie umocowanemu pełnomocnikowi skarżącego, którą ten odebrał w dniu 8 marca 2016 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 marca 2016 r. Natomiast odwołanie wniesiono w dniu 23 marca 2016 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zmiana pełnomocnika po doręczeniu decyzji - na etapie postępowania odwoławczego, nie miała wpływu na skuteczność doręczenia decyzji do rąk pierwszego pełnomocnika. W tej sytuacji należy przyjąć, że termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony do tego upoważnionemu w dacie nadania przesyłki. W ocenie Sądu postanowienie organu było prawidłowe i znajdowało oparcie w stanie faktycznym sprawy jak i w obowiązujących przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.