III SA/Kr 966/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2014 roku w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca J. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku strona oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem K. G. – J. ur. 1985 r. Ich miesięczny dochód wynosi 1.019,50 zł i stanowi go renta socjalna syna w wysokości 619,50 zł i pobierane przez niego świadczenie z GOPS w wysokości 400 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom jednorodzinny o powierzchni ok. 110 m², nieruchomość rolna wielkości 0,38 ha, oraz udziały 15/384 i 30/2304 we własności nieruchomości o areale 4,24 ha (współwłasność około 50 osób). Skarżąca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J. J. podniosła, iż z powodu opieki nad niepełnosprawnym synem i brakiem możliwości podjęcia z tego powodu zatrudnienia, znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Dochody, z których strona utrzymuje się wraz z synem, nie wystarczają na podstawowe wydatki (żywność i opłaty). Po odmowie przez GOPS prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca zaciąga długi u znajomych. Dom, w którym zamieszkuje jest w bardzo złym stanie technicznym i wymaga remontu. Nie jest zatem w stanie pokryć kosztów wynajęcia pełnomocnika, ani opłacić innych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii spraw należy skarga J. J. (sprawa oznaczona jest symbolem 6329). Oznacza to, że strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowy. W takiej sytuacji postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca domaga się również ustanowienia na jej rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie sytuacja materialna J. J. nie pozwala na poniesienie przez nią kosztów zastępstwa procesowego we własnym zakresie. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie ma możliwości podjęcia pracy ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym synem. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest renta rodzinna i świadczenie z GOPS pobierane na syna w łącznej wysokości 1.019,50 zł. Dochody te przypadają na dwie osoby, co oznacza, że na jednego członka rodziny przypada kwota 509,75 zł. Wysokość tych środków jest bardzo niska, dlatego skarżąca nie ma możliwości, aby poczynić z nich jakiekolwiek oszczędności. Dom, w którym zamieszkuje wnioskodawczyni jest w złym stanie technicznym i wymaga remontu. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania J. J. prawa pomocy w zakresie ustanowienia na jej rzecz kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, dlatego orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.