III SA/Kr 967/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Elżbieta Kremer Sędziowie: NSA Grażyna Danielec (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody [...] - na rzecz adwokata M. S. kwotę [...],-zł (słownie: [...] złotych) z uwzględnieniem podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] 2004 r. nr [...] na podstawie art. 59 § 2 kpa w związku z art. 2 i 7 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (tekst jednolity Dz. U. z 1963 r. Nr 59, póz. 328 z późn. zm.) odmówił J. D. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...][...] z dnia [...] 2004 r. odmawiającej zmiany imienia i nazwiska J. D. na T. P. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że [...] 2004 J. D złożył w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] wniosek o zmianę imienia J. na imię T. i nazwiska D. na nazwisko P. Prośba była umotywowana względami natury osobistej "wybrane nowe imię i nazwisko miały być zgodne z twórczymi poglądami w nowym artystycznym życiu". Wnioskodawca odrzuca imiona związane z dotychczasowymi religiami, zwłaszcza z religią chrześcijańską, imię J. jest imieniem religijnym. Nazwisko D. jest nazwiskiem ośmieszającym, pragnie nosić nazwisko P., które to nazwisko "podnosi go na duchu". Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...] 2004 roku decyzję negatywną. Decyzja ta została skutecznie odebrana przez Wymienionego w dniu [...] 2004 roku. Dalej organ stwierdza, że w dniu [...] 2004 roku do Wojewody [...] wpłynęły dwa pisma J. D. Pierwsze dotyczyło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od negatywnej decyzji Prezydenta Miasta [...]; drugie pismo związane z odwołaniem zawierało prośbę o zmianę imienia J. na imię T. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, J. D. wskazał na hospitalizację w szpitalu, która uniemożliwiła złożenie odwołania w terminie. W złożonym odwołaniu J. D. opisał szeroko motywację zmiany imienia i nazwiska zmieniając równocześnie zakres swojego wniosku. Prosi organ II instancji o wydanie decyzji zmieniającej imię J. na imię T. i nazwisko P. Dalej organ II instancji stwierdza, że zgodnie z treścią art. 129 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Decyzja Prezydenta Miasta [...] została przesłana pocztą i doręczona w dniu [...] 2004 roku. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął [...] 2004 roku. J. D. rozpoczął pobyt w szpitalu im. [...] w dniu [...] 2004 r. Sporządzenie odwołania, w ocenie organu, nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. J. D. przed pobytem w szpitalu miał 5 dni na złożenie odwołania i tego nie uczynił. Odwołanie złożył w dniu [...] 2004 roku. W odwołaniu zmienił zakres wniosku dotyczący imienia, tym samym pozbawiając organ II instancji możliwości orzekania w sprawie. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. D. W obszernej skardze, w której przedstawił okoliczności dla których pragnie zmienić imię i nazwisko domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, podnosząc, iż czasie gdy upływał termin do wniesienia odwołania przebywał w szpitalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbą zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Z brzmienia tego przepisu wynika, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie braku winy, a zatem wskazanie przez stronę na takich okoliczności, które w sposób prawdopodobny i wiarygodny wskazywałyby, że strona nie zawiniła, tj. nie dopuściła się winy, choćby w formie niedbalstwa, lecz mimo całej staranności, rzeczywiście nie mogła dokonać czynności w terminie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w kontekście przytoczonego wyżej przepisu, Sąd nie podzielił podstawowej tezy organu, na której postanowienie to zostało oparte, a mianowicie tezy, jakoby mewy słanie odwołania w pierwszych 5 dniach biegu 14-dniowego terminu miało świadczyć o tym, że J. D. nie dołożył staranności, aby dokonać czynności procesowej w terminie, a w konsekwencji dowodzić jego winy w uchybieniu terminu. Zgodnie bowiem z art. 57 § 1 kpa "upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu". Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania następuje wówczas, gdy występując do organu z takim wnioskiem strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy czym złożenie wniosku ograniczone jest w czasie, a mianowicie, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Warunkiem zatem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Skarżący J. D. odebrał decyzję organu I instancji w dniu [...] 2004 r. W dniu [...] 2004 r. został hospitalizowany w [...] Szpitalu im. [...] w [...], z którego został zwolniony w dniu [...] 2004 r., a w dniu [...] 2004 r. złożył do organu II instancji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, składając równocześnie odwołanie. Jak z powyższego wynika, skarżący, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, spełnił wszystkie przesłanki konieczne do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Fakt zmiany pierwotnego wniosku dotyczącego zmiany imienia może być oceniany w wyniku rozpatrzenia odwołania, a nie może być przyczyna odmowy przywrócenia terminu do jego wniesienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na mocy art. 250 powołanej ustawy.