III SA/Kr 967/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-09-05

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może ustanowić adwokata z urzędu dla strony, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że jeśli oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające i nie budzi istotnych wątpliwości, a strona nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, to sąd może ustanowić adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na samodzielne pokrycie kosztów pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie mu pomocy prawnej w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący A. O. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 maja 2014 r. W oświadczeniu majątkowym podał, że mieszka z rodzicami, posiada dom i gospodarstwo rolne, które nie przynoszą dochodu, a jego renta została zajęta przez komornika. Skarżący wskazał również na szkody powodziowe oraz koszty leczenia po wypadku. Wniosek o pomoc prawną uzasadnił trudną sytuacją finansową.
Rozstrzygnięcie
Przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w piśmie datowanym na dzień 14 lipca 2014 r., które do tutejszego sądu wpłynęło 15 lipca 2014 r. wniósł o przyznaniem mu adwokat z urzędu. Następnie w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 53,5 m2, oraz nieruchomość rola o powierzchni 4,30 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 1885 zł wyjaśniając, że składa się na to 1100 zł emerytury ojca i 785 zł emerytury matki. Skarżący powiada, że jego renta została zajęta przez komornika. Uzasadniając swoje starania odniósł się po krótce do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Ponadto zaakcentował, że podczas powodzi jaka go nawiedziła uszkodzeniu uległ budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze i zniszczone zostały plony. Powiada, że gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu. Wobec tego, że nie jest to pierwszy wniosek skarżącego w sprawach które poddaje pod osób tutejszemu sądowi więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że kilka lat temu skarżący uległ wypadkowi w wyniku którego doznał urazu głowy i innych obrażeń ciała. Wydatki na leczenie skarżącego to koszt ok. 200 zł miesięcznie. Wykazane gospodarstwo nie przynosi dochodu gdyż użytków rolnych jest tylko 2,43 ha, a w lesie nie ma wartościowego drzewa bo zostało ono wycięte i obecnie rośnie młody las. Poza tym gospodarstwo zostało zniszczone w czasie powodzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia dla takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to koresponduje z wcześniejszymi i jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący nie jest osobą specjalnie zamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę otrzymującą niewielką rentę zajętą aktualnie przez komornika. Okoliczność, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem sytuacja taka daje potencjalnie możliwość poczynienia pewnych oszczędności to jednak nie można tracić z pola widzenia, że świadczenia emerytalne rodziców skarżącego także nie należą do wysokich. Poza tym z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji to trzyosobowe gospodarstwo domowe wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Sprzedaży bądź obciążenia domu czy gospodarstwa rolnego celem pozyskania tym sposobem środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru trudno od skarżącego wymagać albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji rodziny. Poza tym nie można przechodzić do porządku nad wyjaśnieniami skarżącego dotyczącymi stanu technicznego gospodarstwa gdzie podaje, że dom mieszkalny i zabudowania pomocnicze uległy uszkodzeniu w czasie powodzi, areał gruntów ornych to tylko 2,43 ha a w lesie nie ma wartościowych drzew gdyż zostały one wycięte i obecnie rośnie młody las. Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić dla skarżącego adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło