III SA/Kr 968/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-07
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Halina Jakubiec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek zlecić z urzędu opinie geologiczne i PINB w celu ustalenia szkód w budynku mieszkalnym, nawet jeśli wnioskodawca odmawia współpracy i nie przedstawia wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma obowiązku zlecać z urzędu wszystkich możliwych opinii dowodowych, jeśli wnioskodawca odmawia współpracy i nie przedstawia wymaganych dokumentów, co uniemożliwia rzetelne ustalenie stanu faktycznego. Brak współdziałania wnioskodawcy może stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący A. O. domagał się zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym spowodowanych powodzią w 2011 r. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na brak współpracy skarżącego w ustaleniu rozmiaru szkód (odmowa dalszych oględzin, nieprzedstawienie dokumentów) oraz brak dowodów na istnienie osuwiska. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że organy powinny zlecić z urzędu opinie geologiczne i PINB. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak współdziałania skarżącego uzasadnia odmowę przyznania świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku celowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata I. T.-W. - Kancelaria Adwokacka, [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Decyzją z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza działającego przez Dyrektora OPS z dnia [...] 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu A. O. pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym, spowodowanych powodzią w 2011 r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący posiada gospodarstwo rolne w B. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy pobierają świadczenia emerytalne: matka pobiera emeryturę z KRUS, ojciec z ZUS. Sam zainteresowany pobiera rentę inwalidzką z ZUS. Dochód rodziny wynosi 2688,81 zł, co na osobę w rodzinie daje 896,27 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że wraz z rodzicami posiada nieruchomość o powierzchni 55,2 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 4,30 ha oraz skuter o wartości 1.000 zł. Skarżący figuruje jako podatnik podatku rolnego od gospodarstwa rolnego o pow. 1,53 ha użytków rolnych, co stanowi 0,9435 ha przeliczeniowego oraz podatku leśnego od lasu o pow. 1,17 ha. Strona figuruje jako samoistny posiadacz tego gruntu na podstawie umowy przeniesienia władania z dnia 19 lipca 2000 r. Ponadto od dnia 27 czerwca 2011 r. A. O. figuruje jako podatnik podatku rolnego od gruntów dzierżawionych od Gminy o pow. 0,49 ha co stanowi 0,4840 ha przeliczeniowego.
W dniu 19 lipca 2011 r. miały miejsce niekorzystne zjawiska atmosferyczne, które doprowadziły do start w gospodarstwie rolnym skarżącego. Skarżący wnioskiem z dnia 25 lipca 2011 r. sprecyzowanym pismami z dnia 10 sierpnia 2011r. oraz z dnia 20 lutego 2014 r. domagał się pomocy finansowej w związku z utratą plonów gospodarstwa rolnego na skutek ww. zjawisk oraz na wzmocnienie fundamentów, ścian i naprawy dachu - ogółem na odbudowę całego domu. Badanym postępowaniem objęto kwestię zasiłku celowego na pokrycie start w budynku mieszkalnym skarżącego, w oparciu o art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Natomiast wniosek o udzielenie pomocy w pozostałym zakresie objęto odrębnym postępowaniem.
W dniu 21 lipca 2011 r. Komisja powołana Zarządzeniem Nr [...] Burmistrza z dnia 20 lipca 2011 r. podejmując próbę oszacowania zaistniałych strat, przeprowadziła w obecności skarżącego oględziny budynku, skutkiem czego sporządzony został protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód powstałych w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych, tj. powodzi opadowej. Na tej podstawie ustalono, że budynek został dobudowany bez zezwolenie na budowę (skarżący odmówił okazania decyzji zezwalającej na jego budowę). Ponadto nie stwierdzono osuwiska samoistnego, lecz oberwanie sztucznie usypanego nasypu ziemi znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, co w ocenie Komisji nie wywołało żadnych strat w budynku mieszkalnym. Wobec rozbieżności między Komisją, a skarżącym w kwestii osuwiska zawnioskowano przeprowadzenie badania geologicznego gruntu. Komisja zaleciła także dokonanie oględzin budynku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono też, że oberwania ziemi ze sztucznie usypanego wzniesienia nie spowodowały żadnych strat w budynku ani mieniu. Skarżący w trakcie wizyty Komisji, odmówił dalszych oględzin wypraszając Komisję z posesji. Skarżący odmówił też podpisania protokołu.
W dalszym toku postępowania organ ponownie poinformował skarżącego, że stwierdzenie ewentualnych uszkodzeń budynku dokonuje PINB, do którego powinien złożyć wniosek o stwierdzenie strat.
Pismem z dnia 6 września 2011 r. skarżący został poinformowany przez Burmistrza, że w związku z zaistniałymi okolicznościami protokół z oszacowania szkód w jego gospodarstwie rolnym nie zostanie przekazany Wojewodzie, co będzie skutkowało pozostawieniem jego wniosku bez rozpatrzenia. Następnie skarżący złożył skargę na bezczynność Burmistrza, zarzucając mu niewydanie do chwili obecnej żadnej decyzji dotyczącej strat poniesionych przez niego w wyniku powodzi. W trakcie rozprawy przed sądem skarżący sprecyzował swoje żądanie, oświadczając, że jego intencją było uzyskanie pomocy w formie stosownego zasiłku z ustawy o pomocy społecznej.
Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 6/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt.
Wykonując wyrok Sądu pismem z dnia 20 lutego 2014 r. organ wezwał skarżącego o złożenie oświadczenia oraz dokumentów dotyczących ustalenia czy przed dniem wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych została zawarta umowa ubezpieczenia budynku mieszkalnego oraz czy otrzymał odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia lub też inną pomoc w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w 2011 r. oraz dokumentów będących w jego posiadaniu, a mających wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący odpowiedział, że nie uzupełni żadnych dokumentów, ponieważ zapadł wyrok Sądu z dnia 8 października 2013 r.
Jednocześnie ustalono, że w okresie poprzedzającym złożenia wniosku w niniejszej sprawie, na skutek niekorzystnych zdarzeń atmosferycznych które miały miejsce w 2010 r., skarżący korzystał już z pomocy społecznej. I tak w roku 2010 na mocy decyzji z dnia 7 czerwca 2010 r., otrzymał jednorazowe świadczenie w postaci zasiłku celowego - powódź w wys. 600 zł z przeznaczeniem na pomoc w usuwaniu szkód powstałych w ujęciu wody pitnej na wskutek osuwiska. Ponownie na mocy decyzji z dnia [...] 2011 r., otrzymał specjalny zasiłek celowy w kwocie 300 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów związanych z remontem studni z wodą pitną. Dodatkowo decyzją z dnia [...] 2012 r. przyznano mu specjalny zasiłek celowy w wysokości 300 zł z przeznaczeniem na remont domu. Na posesji skarżącego nie stwierdzono osuwiska zagrażającego budynkowi mieszkalnemu. Uszkodzeniu natomiast uległa studnia wody pitnej.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. Burmistrz Gminy odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w roku 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na treść art. 40, art. 2, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 oraz art. 11 ustawy o pomocy społecznej wskazał min., że skarżący poprzez wyproszenie Komisji uniemożliwił ustalenie rozmiaru ewentualnych szkód powstałych w jego budynku na skutek niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Co więcej mimo takich zaleceń w żaden sposób nie wykazał istnienia czynnego osuwiska zlokalizowanego na jego posesji, jak również nie potwierdził, że w zakresie uszkodzeń prowadzone było jakiekolwiek postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego przez co ewentualne straty nie zostały potwierdzone w żadnym innym postępowaniu, np. prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego. Podkreślono, że brak współdziałania skarżącego z organami doprowadził do uniemożliwienia ustalenia okoliczności wymaganych w świetle art. 40 ustawy o pomocy społecznej w związku z niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi jakie miały miejsce w roku 2011, co obecnie nie jest już możliwe.
Nie zgadzając się z treścią podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia decyzja z dnia 22 maja 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w pełni podzielając stanowisko organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że to skarżącym spoczywał obowiązek współpracy z organem pomocy społecznej. Brak takiego współdziałania doprowadził do odmowy przyznania wnioskowanego zasiłku.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skarżący zakwestionował zaskarżoną decyzję oraz wskazał, że obowiązkiem Komisji do Spraw Szacowania Szkód było powołanie Inspektora Budowlanego lub geodety. Skarżący ponowienie powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 6/13.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. działający imieniem skarżącego pełnomocnik z urzędu, sprecyzował skargę skarżącego, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 11 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Pomocy społecznej poprzez błędne zastosowanie skutkujące odmową przyznania skarżącemu pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w 2011 r.;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego oraz przez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji zaniechanie ustalenia stanu faktycznego;
- art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności nie poinformowanie skarżącego, że brak opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie szkód w budynku mieszkalnym oraz opinii geodety (błędnie przywołanej za organem pierwszej instancji, który wymagał opinii geologa) w zakresie istnienia osuwiska skutkować będzie decyzją odmawiającą skarżącemu przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w 2011 r.;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przez dowolną, a nie swobodną oceną dowodów i w konsekwencji zaniechanie ustalenia stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono min., że bierna, czy też negatywna postawa wnioskodawcy na tym etapie postępowania nie zwalnia organu od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie może stanowić podstawy do instrumentalnego zastosowania art. 11 ust. 2 u.p.s. Ponadto zdaniem skarżącego zalecone przez organ opinie geologiczna oraz PINB – u, powinny zostać zlecone z urzędu przez organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, a to stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 75 k.p.a. i wynikających z nich zasad praworządności, prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania z urzędu. Zarzucono też, że w toku postępowania administracyjnego organ administracji w żaden sposób nie informował skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności nie poinformowano skarżącego, że brak opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie szkód w budynku mieszkalnym oraz opinii geologa, czy geodety na okoliczność istnienia osuwiska, w oparciu o przepis art. 11 ust. 2 u.p.s., stanowić będzie podstawę odmowy skarżącemu przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego na pokrycie strat w budynku mieszkalnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w 2011 r.
Na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że w 2011 r. dach budynku mieszkalnego został zniszczonych przez grad, ale w tym samym roku naprawił go z własnych środków i własnymi siłami. Przyznał, że w 2012 r. dostał 300 zł na remont z pomocy społecznej oraz 2.000 zł lub 2.200 zł z PZU z tytułu ubezpieczenia. Z tych pieniędzy wyremontował uszkodzenia powstałe po powodzi w 2011 r. Skarżący przedłożył też kserokopię decyzji Burmistrza z dnia [...] 2014 r. i dodał, że po raz pierwszy w tym roku ustalono, że jest płatnikiem podatku rolnego i leśnego dla działek nr [...], [...] i [...] natomiast policzono mu wstecz podatek od 2011 r. Stwierdził też, że wcześniej podatek był płacony na nazwisko dziadków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej – "p.p.s.a.") sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Badając sprawę w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu zarówno w zakresie przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy w toku postępowania administracyjnego organy podjęły wszelkie możliwe działania celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy pomocowe stanęły na stanowisku, że brak współdziałania ze strony skarżącego uniemożliwił ustalenie okoliczności istotnych dla przyznania wnioskowanego zasiłku, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia tej pomocy. Skarżący natomiast stwierdził, że mimo swojej biernej postawy w toku postepowania administracyjnego organy nie wykorzystały wszystkich środków dowodowych celem ustalenia strat w budynku mieszkalnym, bezpodstawnie obarczając skarżącego obowiązkiem dostarczenia opinii geologicznej oraz opinii z PINB.
Na wstępie rozważań należy stwierdzić, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt III SAB/Kr 6/13 jedynie zobowiązał Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt. Nie oznaczało to natomiast, że Burmistrz ma obowiązek przyznać skarżącemu pomoc w formie zasiłku celowego.
Podstawą prawną przyznawania świadczeń z pomocy społecznej jest ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 z późn. zm., zwana dalej "u.p.s."), której wszystkie zasady i reguły organy administracyjne zobowiązane są stosować.
Zgodnie z art. 40 ww. ustawy, osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy w takiej sytuacji może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi, (art. 40 ust. 3 ww. ustawy).
Ze stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że Komisja dokonując oględzin budynku w celu oszacowania rozmiaru szkód nie stwierdziła – jak podnosił skarżący – osuwiska samoistnego ale oberwanie sztucznie usypanego nasypu ziemi przylegającego bezpośrednio do ściany budynku, nie stwierdzono też żadnych strat w budynku na skutek tego oberwania. Wobec rozbieżności między Komisją, a skarżącym w kwestii osuwiska zawnioskowano przeprowadzenie badania geologicznego gruntu oraz oględzin PINB. Skarżący w trakcie wizyty Komisji, odmówił dalszych oględzin wypraszając Komisję z posesji i odmawiając podpisania protokołu. Ponadto – pomimo wezwania organu - skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, ani oświadczeń, które potwierdzałyby stanowisko skarżącego w tym zakresie. Skarżący w toku postępowania odmówił też współdziałania w zakresie ustalenia czy z tytułu poniesionych w 2011 r. strat uzyskał jakiekolwiek odszkodowanie, a także odmówił przedkładania jakichkolwiek dokumentów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia ( k. 86 akt administracyjnych).
Podkreślić też trzeba, że zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stosownie zaś do treści art. 11 ust. 2 cyt. ustawy brak współdziałania wnioskodawcy w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej może być nawet podstawą odmowy przyznania świadczenia.
W niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości zaistniała sytuacja, w której skarżący z uwagi na swoją postawę – nie tylko bierną, a ale też uniemożliwiającą poczynienia ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy – doprowadził do tego, że organ pomimo podejmowanych prób nie był w stanie ustalić przesłanek udzielenia wnioskowanej pomocy. Sąd zaznacza przy tym, że nie można postawić organom zarzutu naruszenia art. 7, i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dowolną, a nie swobodną oceną dowodów. Zdaniem Sądu organ działający w ramach określonych przez prawo, dokonał wszelkich niezbędnych kroków celem właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Celem ustalenia szkód w budynku mieszkalnym skarżącego dokonano oględzin budynku przez Komisję ds. szacowania szkód, w wyniku których nie stwierdzono ani osuwiska, ani uszkodzenia budynku. Dodatkowo organ w wezwaniu z dnia 20 lutego 2014 r. zwrócił się do skarżącego min. o wszelkie dokumenty będące w posiadaniu skarżącego, które mogłyby mieć wpływ na prowadzone postępowanie w odpowiedzi na co skarżący odmówił współpracy. Ponadto organ wskazał skarżącemu jakie musi przedsięwziąć działania dla ustalenia zaistniałych jego zdaniem strat (opinia geologiczna i PINB). W ocenie Sądu organ – jako instytucja pomocowa nie miał obowiązku nieskończonego poszukiwania dowodów w celu potwierdzenia stanowiska skarżącego. Skarżący sam powinien w ramach obowiązku współdziałania umożliwić Komisji dokładne oględziny budynku, a jeżeli już nie, to przedstawić na wezwanie organu z dnia 20 lutego 2014 r. dokumenty potwierdzające uszkodzenie domu. Tymczasem skarżący nie tylko utrudniał pracę Komisji, nie przestawił wymaganych dokumentów ale też wręcz napisał do organu, że "nie przedstawi żadnych dokumentów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego (k. 86 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W aktach administracyjnych sprawy (na karcie nr 84) widnieje podpisane przez skarżącego oświadczenie o tym, ze został pouczony o zasadach udzielania pomocy społecznej w tym o treści art. 11 ust. 2 u.p.s.
Przechodząc do dalszych rozważań, Sąd stwierdza, że art. 40 u.p.s. nakazuje ustalenie m.in. zakresu doznanych szkód. Ustalenie tej okoliczności stanowi niezbędny element stanu faktycznego pozwalającego na przyznanie pomocy. Orzekający w sprawie Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1298/04, zgodnie z którym zasiłek celowy przyznany na podstawie art. 40 ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel - stratę, która musi być szczegółowo wykazana przez wnioskodawcę. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1372/11 twierdząc, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej, z pominięciem obowiązku wynikającego z art. 40 ustawy - stwierdzenia zaistnienia straty - stanowi naruszenie tego przepisu w sposób rażący.
Zatem podkreślając uznaniowy charakter wnioskowanej pomocy stwierdzić należy, że z uwagi na postawę skarżącego oraz podjęte przez siebie działania organy miały podstawy do odmowy udzielenia zasiłku celowego określonego w art. 40 u.p.s., a wydając rozstrzygnięcie nie doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego.
Jednocześnie orzekający w sprawie Sąd – w ślad za stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 893/14 - podkreśla, że subsydiarny charakter świadczeń z zakresu pomocy społecznej przesądza, iż w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku celowego nie współdziała z organami w zakresie rozwiązywania własnych problemów życiowych, a także ma własne możliwości zaspokojenia zaistniałej potrzeby, jest w stanie pokonać trudności życiowe wykorzystując własne zasoby oraz zdolności i możliwości, nie może korzystać z pomocy społecznej.
Podkreślić należy, że skarżący na rozprawie w dniu 7 stycznia 2015 r., oświadczył, że w 2011 r. dach budynku mieszkalnego został zniszczonych przez grad, ale w tym samym roku naprawił go z własnych środków i własnymi siłami, przyznał, że w 2012 r. dostał 300 zł na remont z pomocy społecznej oraz 2.000 zł lub 2.200 zł z PZU z tytułu ubezpieczenia. Z tych pieniędzy wyremontował uszkodzenia powstałe po powodzi w 2011 r. Wynika z nich zatem, że skarżący przezwyciężył nakładem własnych sił i środków zaistniałe trudności, a sytuacja wróciła do normalności.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych przytoczonych przez organ pierwszej instancji. W istocie zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowania, a udzielenie doraźnej pomocy – ramach możliwości instytucji pomocowej – celem pomocy w przezwyciężeniu zaistniałych trudności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 179/13).
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a., a przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło