III SA/Kr 970/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek wskazał, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania podniósł, że z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności otrzymuje zasiłek stały w wysokości 324 zł oraz 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego. Niemal połowę tych dochodów wydaje na lekarstwa. Pozostaje w leczeniu u kilku wymienionych specjalistów. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący zamieszkuje pod jednym adresem ze swoim kuzynem. Prowadzą odrębne gospodarstwa. W mieszkaniu kwaterunkowym, które zajmują skarżący ma własny pokój, korzysta z kuchni i łazienki. Czynsz i opłaty medialne dzielą po połowie. Ostatnio na czynsz skarżący przeznaczał 275,67 zł, na prąd 30,72 zł, na gaz 39,99 zł. Ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Z uwagi na schorzenia którymi jest dotknięty pozostaje w leczeniu. Ubiega się i korzysta z pomocy społecznej. Na lekarstwa przeznaczał ostatnimi czasy kwoty rzędu 58 zł (vide: aktualizacja wywiadu środowiskowego k. 370-365) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zasiłek stały a skargę opatrzono symbolem "6321" (vide: zarządzenie z 7.09.10 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienie adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje ono, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, pozostającą w leczeniu z uwagi na stan zdrowia, z niewielkim dochodem przyznanym w ramach pomocy społecznej którego znaczną cześć pochłaniają wydatki na opłacenie mieszkania i mediów. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają więc na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Oczywistym bowiem pozostaje, że w aktualnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia tego pełnomocnika bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.