III SA/Kr 972/17

WyrokWSA w Krakowie2018-01-17

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają kompetencje do wydania decyzji administracyjnej nakazującej usunięcie nieprawidłowości w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych, w tym w zakresie obsady zespołu kontroli zakażeń szpitalnych i zapewnienia całodobowego wykonywania badań laboratoryjnych?
Ratio decidendi
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają kompetencje do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, w tym dotyczących systemu kontroli zakażeń szpitalnych. Stwierdzone naruszenia przepisów art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 14 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi uzasadniają wydanie takiej decyzji.
Stan faktyczny
Szpital Specjalistyczny został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a następnie utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, do usunięcia nieprawidłowości w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych. Nieprawidłowości dotyczyły niewłaściwej obsady osobowej zespołu kontroli zakażeń szpitalnych oraz braku zapewnienia całodobowej możliwości wykonywania badań laboratoryjnych mikrobiologicznych. Szpital zaskarżył decyzje, zarzucając organom brak kompetencji do wydania decyzji administracyjnych w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Szpitala Specjalistycznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Szpitala Specjalistycznego [...] w N na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych skargę oddala Zaskarżoną przez Szpital Specjalistyczny [...] w N (dalej strona skarżąca) decyzją z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm., zwanej dalej ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej), Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2017 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W toku kontroli sanitarnej, przeprowadzonej w dniu 30 stycznia 2017 r. przez upoważnionego przedstawiciela Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w zakresie systemu kontroli zakażeń szpitalnych Szpitala Specjalistycznego [...] w N, stwierdzono następujące nieprawidłowości, które odnotowano w protokole kontroli, znak: [...] z dnia 30 stycznia 2017 r.: - w skład zespołu kontroli zakażeń szpitalnych wchodzą: (...) 2 pielęgniarki specjaliści do spraw epidemiologii na 563 łóżka szpitalne, oraz - brak jest prawidłowej obsady osobowej zespołu kontroli zakażeń szpitalnych, tj. diagnosty laboratoryjnego jako specjalisty do spraw mikrobiologii. Stanowi to naruszenie wymogów określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2) oraz pkt 3) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866, ze zm., zwanej dalej ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), zgodnie z którym, cyt.: "1. W skład zespołu kontroli zakażeń szpitalnych wchodzą (...) 2) pielęgniarka lub położna jako specjalista do spraw epidemiologii lub higieny i epidemiologii, w liczbie nie mniejszej niż 1 na 200 łóżek szpitalnych; 3) diagnosta laboratoryjny jako specjalista do spraw mikrobiologii, jeżeli lekarz wymieniony w pkt. 1) nie posiada specjalizacji z dziedziny mikrobiologii lekarskiej". Ponadto podczas kontroli stwierdzono także, że: - szpital nie zapewnia możliwości wykonywania badań laboratoryjnych mikrobiologicznych w ciągu całej doby, co jest naruszeniem zapisów ww. ustawy, która w art. 14 ust 1. pkt. 3 c) stanowi, że cyt.: "Kierownicy podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne są obowiązani do wdrożenia i zapewnienia funkcjonowania systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych, obejmującego: (...) 3) organizację udzielania świadczeń zdrowotnych, w sposób zapewniającym : (...) c) możliwość wykonywania badań laboratoryjnych w ciągu całej doby". W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał zatem w dniu [...] 2017 r. nr [...], znak: [...], decyzję nakazującą stronie skarżącej: 1. Zapewnić prawidłowy skład zespołu kontroli zakażeń szpitalnych poprzez powołanie w skład ww. zespołu: a) pielęgniarki lub położnej jako specjalisty do spraw epidemiologii lub higieny i epidemiologii, w liczbie nie mniejszej niż 1 na 200 łóżek szpitalnych, b) diagnosty laboratoryjnego jako specjalisty do spraw mikrobiologii. 2. Zapewnić możliwość wykonania badań laboratoryjnych mikrobiologicznych w ciągu całej doby, z terminem realizacji obowiązków na dzień 30 czerwca 2017 r. W odwołaniu od tej decyzji organu I instancji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 6 i 7 k.p.a., z uwagi na brak podstaw do prowadzenia postępowania i orzekania przez organ w przedmiotowej sprawie w drodze decyzji administracyjnej; - art. 1, 2 oraz art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji administracyjnych w sprawie, która nie podlega kompetencji organu; - art. 14 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie naruszenia w sytuacji, gdy strona skarżąca posiada w swojej strukturze Laboratorium Diagnostyczne czynne całą dobę i zapewniające przeprowadzenie badań laboratoryjnych (w tym mikrobiologicznych) przez całą dobę. Dyrektor szpitala wniósł zatem o stwierdzenie nieważności decyzji, powołując się na art. 156 § 1 pkt 1) i 2) k.p.a., jako wydanej z naruszeniem właściwości organu oraz podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, w przypadku braku ku temu podstaw o uchylenie decyzji w całości. Strona skarżąca uzasadniając zarzut braku kompetencji do prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego, wskazała na stanowisko wyrażone przez Głównego Inspektora Sanitarnego w piśmie z dnia 10 marca 2015 r., znak: [...], skierowanym do Pani B. O. - Krajowego Konsultanta w dziedzinie pielęgniarstwa epidemiologicznego. Ww. pismo zostało przesłane do Pani Konsultant w odpowiedzi na Jej zapytanie dotyczące możliwości egzekwowania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej spełnienia przez szpital wymagań dotyczących Zespołów Kontroli Zakażeń Szpitalnych, w drodze decyzji administracyjnej. Opisaną na wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nakłada na kierownika podmiotu leczniczego obowiązek podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych, w tym m.in. poprzez powołanie i nadzór nad działalnością Zespołu i Komitetu Kontroli Zakażeń Szpitalnych. W przypadku stwierdzenia w trakcie działań inspekcyjnych nieprawidłowości, państwowy inspektor sanitarny zgodnie z uprawnieniami określonymi w art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej może nakazać w drodze decyzji administracyjnej usunięcie ich w ustalonym terminie, a w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności kontrolowanej jednostki, mogących mieć wpływ na stan zdrowia lub życia ludzi, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach kierownictwo kontrolowanej jednostki lub jednostkę albo organ, powołany do sprawowania nadzoru nad tą jednostką. Ponadto, w przypadku wykazania braku realizacji obowiązków, do podejmowania których zobowiązuje zapis art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z sankcjami, wskazanymi w art. 50 ww. ustawy, kierownicy podmiotów leczniczych podlegają karze grzywny. Należy nadmienić, że nie można ukarać kierownika podmiotu leczniczego grzywną, jeśli nie wypełnia obowiązków określonych w art. 15 ww. ustawy. Organ odwoławczy podniósł, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy bez wątpienia należy stwierdzić, iż w skład zespołu kontroli zakażeń szpitalnych przedmiotowego szpitala wchodzą: 2 pielęgniarki specjaliści do spraw epidemiologii na 563 łóżka szpitalne oraz brak jest prawidłowej obsady osobowej zespołu kontroli zakażeń szpitalnych, tj. diagnosty laboratoryjnego jako specjalisty do spraw mikrobiologii. Powyższe nieprawidłowości stanowią naruszenie zapisów art. 15 ust. 1 pkt 2) oraz pkt 3) ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Organ II instancji podniósł dalej, że odwołująca się strona skarżąca nie kwestionuje samego faktu naruszenia przepisów prawa, stanowiących podstawę wydania decyzji ani też ustaleń stanu faktycznego, a w odwołaniu powołuje się jedynie na stanowisko wyrażone w piśmie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 marca 2015 r., znak: [...]. Odnosząc się do przepisów prawnych, stanowiących kompetencje organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej do podejmowania działań, organ odwoławczy podkreślił, że ww. opinia nie stanowi wiążących wytycznych dla organów inspekcji sanitarnej, gdyż stanowią je jasno określone w tym zakresie przepisy prawa. W związku jednak z faktem, że strona skarżąca, kwestionując nałożenie na podmiot leczniczy w drodze decyzji administracyjnej obowiązku w zakresie przestrzegania wymagań dotyczących zespołów kontroli zakażeń szpitalnych, powołała ww. opinię, organ odwoławczy zwrócił się do Głównego Inspektora Sanitarnego z prośbą o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Zgodnie z opinią Głównego Inspektora Sanitarnego, zawartą w piśmie znak: [...], przekazanym w dniu 4 maja 2017 r., cyt.: "Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej posiadają kompetencje do samodzielnej oceny stanu faktycznego jak i zastosowania adekwatnych środków prawnych na podstawie obowiązujących przepisów. W zależności od rodzaju stwierdzanych nieprawidłowości organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej powinien podjąć odpowiednie działania w postaci wydania decyzji administracyjnej, zaleceń pokontrolnych bądź nałożenia kary grzywny (w wypadkach określonych w art. 50 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi}.". W świetle powyższego argumenty strony skarżącej, dotyczące braku kompetencji do prowadzenia przez organy inspekcji sanitarnej postępowania i orzekania w przedmiotowej sprawie w drodze decyzji administracyjnej, są pozbawione podstaw. Wobec wyjaśnień strony skarżącej, że w przedmiotowym szpitalu funkcjonuje Medyczne Laboratorium Diagnostyczne, które jest czynne całą dobę i zawiera ono w swojej strukturze m.in. laboratorium mikrobiologiczne, zapewniające przeprowadzanie wszystkich badań przez całą dobę, a także, iż materiał do badań mikrobiologicznych z oddziałów szpitalnych przyjmowany jest o każdej porze w ciągu całej doby, Wojewódzki Inspektor Sanitarny zwrócił się z prośbą do Dyrektora Szpitala Specjalistycznego [...] w N (pismo z dnia 10 kwietnia 2017 r.), o przekazanie dokumentacji dotyczącej systemu pracy laboratorium mikrobiologii oraz uszczegółowienie informacji dotyczącej organizacji i funkcjonowania ww. laboratorium. Pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r. (data wpływu 19 kwietnia 2017 r.) strona skarżąca poinformowała organ odwoławczy, że Pracownia Mikrobiologii czynna jest w następujących dniach i godzinach: poniedziałek - piątek: od godz. 7.00 do godz. 19.00, sobota: od godz. 7.25 do godz. 15.00, niedziela i święta: 8.00-12.00. W ww. szpitalu zarówno w dni powszednie, jak i w niedziele oraz w święta, materiał do badań mikrobiologicznych przyjmowany jest przez całą dobę. Diagnostyka mikrobiologiczna materiału pochodzącego z zakażeń inwazyjnych (np. PMR, krew, płyny z jam ciała) odbywa się całodobowo. Pozostały materiał, w razie przyjęcia go poza godzinami pracy Pracowni Mikrobiologii, jest zabezpieczany w taki sposób, aby był przygotowany do opracowania na następny dzień. Badania wykonywane są w oparciu o procedury laboratoryjne, uwzględniające m.in. aktualne rekomendacje. Ponadto Pracownia Mikrobiologii posiada certyfikaty jednostek zewnętrznych. W dniu 12 maja 2017 r. organ odwoławczy zwrócił się zatem do Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Mikrobiologii Lekarskiej - prof. dr hab. n. med. M. B.- z prośbą o ocenę zgodności z przepisami prawa przedstawionego sposobu funkcjonowania laboratorium Szpitala Specjalistycznego [...] w N. Zgodnie z otrzymanym w dniu 31 maja 2017 r. stanowiskiem, cyt.: "(...) przedmiotowy szpital (pracownia mikrobiologii nie funkcjonuje 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu) nie spełnia wymagania ustawowego dotyczącego zabezpieczenia możliwości wykonywania badań laboratoryjnych w ciągu doby. Dotyczy to głównie możliwości wykonania i wydania wyniku badania, w ramach badań szybkiej diagnostyki (głównie o etiologii wirusowej). Dotyczy to także badań takich materiałów jak: wymazy z ran, plwociny a przede wszystkim badań moczu (badanie ilościowe)". W świetle przytoczonych powyżej rozważań wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności wydanej decyzji w zakresie pkt. 1 i 2 jest więc chybiony, albowiem nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 156 § 1 i 2 k.p.a., a nadto sprawa jest rozpatrywana w trybie postępowania odwoławczego. Z przedstawionych powyżej powodów brak jest też podstaw do uchylenia nałożonych decyzją obowiązków, gdyż jak wyjaśniono powyżej, obowiązki nałożone na podmiot leczniczy wynikają wprost z przepisów prawa, a dodatkowo potwierdzają słuszność działania i kompetencje organu inspekcji sanitarnej wydane opinie przez Głównego Inspektora Sanitarnego i Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Mikrobiologii Lekarskiej. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca powtórzyła zarzuty wskazane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzuciła Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu, że wydając decyzję naruszył prawo materialne oraz procesowe poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, tj.: - art. 6 i 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnych w sytuacji, w której organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postepowania i orzekania w sprawie w drodze decyzji administracyjnej, - art. 5 pkt 4 oraz artykułów: 1, 2 i 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji administracyjnych w sprawie, która nie podlega kompetencji organu do załatwienia w tej drodze z przekroczeniem kompetencji nadanych inspekcji sanitarnej tymi przepisami, - art. 14 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez przyjęcie jego naruszenia w sytuacji, gdy strona skarżąca posiada w swojej strukturze Laboratorium Diagnostyczne czynne całą dobę i zapewniające przeprowadzenie badań laboratoryjnych (w tym mikrobiologicznych) przez całą dobę. Strona skarżąca wniosła więc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono w szczególności, że zdaniem strony skarżącej, kompetencje do wydawania przez organy inspekcji sanitarnej decyzji w toku postępowania administracyjnego określają art. 1-6a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Najistotniejszy w tym przypadku jest przepis art. 5 tej ustawy, gdyż dotyczy kompetencji organów inspekcji sanitarnej w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych. Zgodnie z tym przepisem do zakresu działania inspekcji sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 ustawy, należy m. in. wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie – w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych. Brzmienie tego przepisu, daje w ocenie strony skarżącej, tylko kompetencje organom inspekcji sanitarnej do wydawania zarządzeń i decyzji w zakresie zapobiegania i zwalczania chorób – wyłącznie w wypadkach ściśle wskazanych w ustawie o zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. Strona skarżąca uważa zatem, że ustawodawca nie przewidział w art. 14 i 15 ustawy normy kompetencyjnej do orzekania w sprawie obowiązków wynikających z tych wskazanych przepisów, a jedynie do przekazywania organom inspekcji sanitarnej zgłoszeń i raportów. Normy zawarte w art. 27 i 30 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stanowią też samodzielnej normy kompetencyjnej do orzekania przez organy inspekcji sanitarnej w konkretnych sprawach. Strona skarżąca nie zgadza się też z bezpodstawnie sformułowanym, w jej ocenie nakazem w pkt 2 decyzji. Strona skarżąca uważa, że przepis art. 14 ust. pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi mówi o "możliwości wykonywania badań labolatoryjnych w ciągu całej doby". Nie wnika on w sposób organizowania pracy labolatorium i jego poszczególnych komórek organizacyjnych przez kierownika podmiotu leczniczego. Labolatorium w szpitalu funkcjonuje całą dobę (w ramach zapewnienia całodobowej opieki medycznej). Materiał biologiczny z oddziałów szpitalnych przyjmowany jest o każdej porze w ciągu całej doby, stąd zarzut sformułowany w decyzji nie odpowiada stanowi faktycznemu. Labolatorium cały czas tak funkcjonowało i żadne organy kontroli dotychczas nie miały żadnych do tego zastrzeżeń. Strona skarżąca podniosła także, że i inne szpitale w województwie małopolskim, poza wskazanym, nie zapewniają także labolatorium mikrobiologicznego czynnego całą dobę. Nadto, opinia Konsultanta, jak i Głównego Inspektora Sanitarnego, nie mają wiążącego charakteru. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola pod względem wyżej wskazanych kryteriów wydanych w niej decyzji wykazała, że w decyzjach tych nie tkwią kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Orzekające organy nie naruszyły ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Podstawą materialnoprawną kwestionowanych przez stronę skarżącą decyzji był art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm., zwanej dalej ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Zgodnie z art. 27 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, natomiast jeżeli naruszenie tych wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań. Decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu. W ocenie Sądu powyższy przepis miał zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Państwowa Inspekcja Sanitarna jest bowiem powołana do realizacji zadań z zakresu ochrony zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru na d warunkami higieniczno – sanitarnymi, jakie powinien spełniać personel medyczny, sprzęt oraz pomieszczenia, w których są udzielane świadczenia zdrowotne w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania, co istotne w tej sprawie, powstawaniu chorób, w tym zakaźnych i zawodowych. Wynika to wprost z treści art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jak stanowi art. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonywanie zadań określonych w art. 1 ustawy polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo – zdrowotnej. W art. 3 i 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ustawodawca określił, co rozumie się przez zapobiegawczy i bieżący nadzór sanitarny. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w szczególności dotyczących m. in. utrzymywania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 ustawy należy m. in. wydawanie zarządzeń i decyzji lub występowanie do innych organów o ich wydanie w wypadkach określonych w przepisach o zwalczaniu chorób zakaźnych (art. 5 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej). W art. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866, ze zm., zwanej dalej ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi), ustawodawca określił nie tylko zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym zasady i tryb rozpoznawania i monitorowania sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie (art. 1 pkt 1ustawy), ale także zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W art. 11 Rozdziału 3 tejże ustawy określono, że to kierownicy podmiotów leczniczych oraz inne osoby udzielające świadczeń zdrowotnych są obowiązani do podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych. Podmioty te prowadzą dokumentację realizacji działań, o których mowa w art. 11 ustawy (art. 12 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Jak stanowi art. 13 tejże ustawy "Realizacja działań, o których mowa w art. 11 i 12, oraz prowadzenie dokumentacji tych działań, w tym wyniki kontroli wewnętrznej, podlegają, zgodnie z właściwością, kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej." W art. 14 i 15 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określono natomiast: system zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych; gromadzenie informacji o zakażeniach szpitalnych i czynnikach alarmowych (art. 14) oraz zespół kontroli zakażeń szpitalnych i komitet kontroli zakażeń szpitalnych (art. 15). W świetle przedstawionych powyżej regulacji ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nie budzą wątpliwości, zdaniem Sądu, nie tylko zakres zadań, jak i kompetencje organów inspekcji sanitarnej do wydania decyzji administracyjnej, na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w przypadku stwierdzenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, obejmującego także zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w związku z art. 5 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który odsyła do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Skoro w art. 13 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych ustawodawca przesądził, że realizacja zadań związanych z zapobieżeniem szerzeniu się zakażeń i chorób zakaźnych należy do inspekcji sanitarnej, to zbędne było jeszcze określanie w tym przepisie, jak i następnych formy ewentualnych działań podejmowanych przez organy inspekcji sanitarnej. To te formy zostały zatem określone w ustawie ustrojowej inspekcji sanitarnej, tj. właśnie w art. 27 w zw. z art. 5 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przyjęcie innej interpretacji wskazanych przepisów prowadziłoby do pozbawienia inspekcji sanitarnej instrumentu prawnego służącego do natychmiastowego przeciwdziałania niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego, w tym do natychmiastowej reakcji na uchybienia przepisom mającym na celu zapobieganie i zwalczanie zakażeń szpitalnych. Nie przywołanie w podstawie prawnej rozstrzygnięć art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie mogło jednakże skutkować oceną działania bez podstawy prawnej, skoro przepis ten miał zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym. Wielokrotnie podkreślało się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przez brak podstawy prawnej rozumie się to, że decyzja rzeczywiście podstawy takiej nie posiada, nie zaś to, że jej nie wymienia bądź wymienia niewłaściwy przepis (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 243/17, Lex nr 2345383, czy też NSA z dnia z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1257/15, Lex nr 2205977). Wskazany art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wprost przewiduje możliwość wydania decyzji administracyjnej. Nie można też mówić o rażącym naruszeniu prawa przez organy. Już sama choćby argumentacja strony skarżącej wskazuje na różnicę stanowisk w tej kwestii wynikającą z wykładni przepisów. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, a istnienie sprzeczności da się wykazać przez proste zestawienie przepisu i rozstrzygnięcia. Wszędzie tam, gdzie wymagana jest bardziej pogłębiona wykładnia przepisów, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, a nade wszystko, sankcji nieważności nie stosuje się w postępowaniu odwoławczym, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Skoro w rozpoznawanej sprawie ustalone zostało ponad wszelką wątpliwość, że strona skarżąca, jako podmiot leczniczy, nie spełnia wymogu wynikającego z art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, a także, jak uznał Sąd prawidłowo ustalono, że również nie spełnia wymogów wynikających z art. 14 ust. 1 pkt 3 lit c ww. ustawy, to organy inspekcji sanitarnej miały w pełni podstawy, do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w celu usunięcia tych stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem więc Sądu organy inspekcji działały na podstawie prawa zarówno w zakresie właściwości jak i powierzonych im kompetencji. W tym więc zakresie Sąd uznał zarzuty naruszenia artykułów 6 i 7 k.p.a. , a także art. 5 pkt 4 i art. 1,2 i 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za nieuzasadnione. Twierdzenie, że w tym zakresie organy inspekcji sanitarnej nie tylko, że nie były uprawnione do prowadzenia postępowania i zakończenia go w sposób władczy w drodze decyzji administracyjnej podważał by w ogóle sens nie tylko utworzenia, ale przede wszystkim, funkcjonowania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, powołanej do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w tym do sprawowania nadzoru nad warunkami higieniczno – sanitarnymi. Również zarzut naruszenia przez orzekające organy postanowień art. 14 ust. 1 pkt 3 lit c ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest pozbawiony racji. Skoro przepis ten nakłada na kierowników podmiotów leczniczych w ramach wdrożenia i zapewnienie funkcjonowania systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych, taką organizację udzielania świadczeń zdrowotnych, która ma dać możliwość wykonania badań labolatoryjnych w ciągu całej doby, to w ocenie Sądu, nie chodzi tutaj tylko o możliwość pobrania materiału do tych badań, a le także, albo przede wszystkim, o możliwość uzyskania wyniku tych badań, bo w innym przypadku cały system zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych nie miałby sensu, nie tylko z medycznego, ale i z efektywnego punktu widzenia. Chodzi bowiem o możliwość natychmiastowej reakcji odpowiednich podmiotów i służb, czy inspekcji. Posłużenie się natomiast w toku tej sprawy administracyjnej stanowiskiem Głównego Inspektora Sanitarnego i Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Mikrobiologii Lekarskiej, Sąd ocenił jako służące wzmocnieniu stanowiska orzekających organów, do którego doszły w wyniku prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów. Skorzystanie z nich, nawet w sytuacji niewiążącego ich charakteru, nie może być poczytane za negatywne działanie organów. Argument, że i inne szpitale nie spełniają wymogów systemu zapobiegania i zwalczania zakażeń szpitalnych, nie może być wzięty pod uwagę w tej sprawie, skoro sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, a więc jedynie w granicach sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, dotyczącej stwierdzonych nieprawidłowości w szpitalu strony skarżącej, a nie w innych. Wobec powyższego skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło