III SA/Kr 974/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec spr. Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją z dnia 10 czerwca 2005 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. Z. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego wyżej wymienionego z lokalu nr [...] przy os. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymeldowanie bez oświadczenia woli (zgłoszenia) może nastąpić tylko w sytuacji określonej ustawą, tj. wtedy, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ l instancji w przeprowadzonym postępowaniu przyjął, iż T. Z. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a swoje sprawy życiowe skoncentrował w innym miejscu. T. Z. we wniesionym do Wojewody [...] odwołaniu podnosi, iż miejsca pobytu stałego nie opuścił w sposób dobrowolny, lecz w wyniku sytuacji przymusowej związanej z wymianą zamków w drzwiach wejściowych dokonaną przez byłą żonę A. P. Zaznaczył, iż nie ma dostępu do przedmiotowego lokalu, a znajdują się tam jego rzeczy osobiste oraz stanowiące współwłasność majątkową. Organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy uznał, że fakt niezamieszkiwania T. Z. w miejscu pobytu stałego, tj. w lokalu przy os. [...] w K. jest bezsporny. T. Z. okoliczności tej nie kwestionuje, lecz podnosi, że dostępu do przedmiotowego lokalu został pozbawiony przez byłą żonę A. P., która wymieniła zamki w drzwiach wejściowych pozbawiając go tym samym dostępu do tegoż lokalu. Zarzut braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego organ odwoławczy po przeanalizowaniu sprawy oddalił jako nieuzasadniony, skoro nie mieszka on w przedmiotowym lokalu i jak dotąd nie podjął żadnych działań w celu porozumienia się z właścicielką lokalu co do możliwości zamieszkiwania, jak również nie skorzystał z prawnych możliwości przywrócenia utraconego posiadania. Dalej organ stwierdza, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż nawet jeśli strona miejsce pobytu stałego opuściła w następstwie działań faktycznych sprzecznych z wolą tej osoby (np. poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych), ale nie wystąpiła do sądu lub organów ścigania o ochronę swoich uprawnień, to sytuacja taka pozwala na przyjęcie, że osoba zaistniałą sytuację zaakceptowała, co jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem miejsca pobytu stałego. Dodatkowo z wyjaśnień T. Z. składanych do protokołu przed organem l instancji w dniu [...] grudnia 2004 r. wynika, iż w przedmiotowym lokalu nie posiada swoich rzeczy osobistych i nie ponosi żadnych kosztów utrzymania lokalu, a klucze do spornego lokalu są mu jedynie potrzebne do zabrania pozostałych rzeczy (k: 28 akt sprawy). Powyższe daje, zdaniem organu, podstawę do przyjęcia, że wyżej wymieniony miejsce pobytu stałego, tj. lokal przy os. [...] w K. opuścił w sposób dobrowolny i trwały. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. Z. Skarżący zarzucił, że stanowisko organu odwoławczego jest błędne, gdyż opuścił przedmiotowe mieszkanie wbrew swojej woli, zmuszony przez byłą żonę, która wymieniła zamki w drzwiach uniemożliwiając mu dalsze zamieszkanie. Podniósł, że w mieszkaniu zostały rzeczy stanowiące też jego majątek dorobkowy, a on szanując porządek prawny powstrzymał się od działań, które eskalowałyby konflikt. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, nie mieszka w nim w sposób ciągły, co sam zeznał przesłuchany w dniu [...] grudnia 2004 r. przed organem l instancji. Stwierdził również, że czynności dnia codziennego wykonywał w mieszkaniu rodziców, a w przedmiotowym lokalu czasem był godzinę lub dwie. Na rozprawie tej oświadczył też, że klucze potrzebuje jedynie w celu zabrania swoich rzeczy, a później odda je byłej żonie. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w tym lokalu potwierdzili również słuchani w sprawie świadkowie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie podjął żadnych kroków prawnych, aby tam powrócić do lokalu. W świetle obowiązujących przepisów powołanej wyżej ustawy organ meldunkowy nie bada czy osoba dokonująca zameldowania posiada uprawnienia do lokalu, bada tylko fakt faktycznego zamieszkiwania w nim tej osoby. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu i nie podjął żadnych właściwych kroków prawnych aby do niego powrócić skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.