III SA/Kr 977/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A. B. – R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka skargę oddala Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2008 r. nr [...], odmówił A. B. – R. przyznania jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka W. K. K., urodzonej dnia [...] 2007r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 20 w zw. z art. 3 pkt 11, art.22 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. (tj. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 z późn. zm.), art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), a także uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia 24 maja 2006 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka (Dziennik Urzędowy Województwa z dnia 13 czerwca 2006 r., nr 301, poz. 2121). W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 22a ustawy o świadczeniach rodzinnych Rada Gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka. Jednorazowa zapomoga finansowa z tytułu urodzenia się dziecka w kwocie 1 000 zł. przysługuje jednemu z rodziców dziecka niezależnie od ich dochodów, jeżeli przynajmniej jedno z rodziców zamieszkuje w K., co najmniej od roku przed dniem urodzenia dziecka. Jednorazowa zapomoga finansowa z tytułu urodzenia się dziecka przysługuje również na dziecko przysposobione. Świadczenie przysługuje na każde urodzone od dnia 9 lutego 2006r. żywe dziecko, przed upływem 6 miesięcy od daty urodzenia się dziecka. W dniu 16.01.2008r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się W. K. K. urodzonej [...] 2007r., tj. po upływie 6 miesięcy od daty urodzenia się dziecka, w związku z tym odmówiono skarżącej przyznania świadczenia. Skarżąca A. B. – R. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła, iż wniosek złożyła niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Sądu wydanego w dniu [...].01.2008 r. o przyznaniu opieki nad przysposabianym dzieckiem, na czas postępowania o przysposobienie. Wniosek o świadczenie skarżąca złożyła w dniu 16.01.2008r. Mając na uwadze prawo dotyczące przysposobienia oraz realia związane z przysposobieniem niemożliwym jest wręcz złożenie wniosku o powyższe świadczenie w terminie 6 miesięcy od dnia urodzenia się dziecka. Procedury dotyczące pozbawienia władzy rodzicielskiej i tzw. "przygotowania" dziecka do przysposobienia przez nowych rodziców zazwyczaj trwają dłużej niż pół roku (tak było i w tym przypadku), a tym samym adopcja tak małych dzieci jest wręcz z prawnego punku widzenia niemożliwa do przeprowadzenia w tak krótkim czasie. Skoro uchwałodawca w uchwale z dnia 24 maja 2006 r. chce przyznać te same prawa rodzicom dzieci urodzonych w tych rodzinach, co rodzicom, którzy przysposabiają dziecko, winien dać również taki sam czas na złożenie wniosku, termin: 6 miesięcy od dnia urodzenia dziecka dla rodziców, którym urodziło się dziecko, oraz 6 miesięcy od dnia uzyskania opieki nad dzieckiem dla rodziców, którzy przysposabiają dziecko. Inaczej zrównanie dzieci ("urodzonych" i przysposobionych) jest niemożliwe, a tym samym przepis byłby martwy i tak naprawdę nie dawałby żadnych praw rodzicom przysposabiającym dziecko. Skarżąca wniosła o ponowne rozważenie wniosku biorąc pod uwagę wykładnię celowościową uchwały Rady Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 22 lipca 2008 r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka. Szczegółowe zasady udzielania zapomogi określa uchwała rady gminy (art. 22a ust. 3). Rada Miasta w uchwale Nr [...] z dnia 24 maja 2006 r. określiła zasady przyznawania jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka. Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały na każde urodzone od dnia 9 lutego 2006 r. żywe dziecko, jedno z rodziców dziecka jest uprawnione do otrzymania jednorazowej zapomogi finansowej w wysokości 1.000 zł., jeżeli przynajmniej jedno z rodziców zamieszkuje w K., co najmniej od roku przed dniem urodzenia dziecka. W myśl § 3 uchwały świadczenie wypłaca się osobie uprawnionej określonej w § 2 uchwały. Podstawę wypłaty świadczenia stanowi pisemny wniosek osoby uprawnionej do otrzymania świadczenia złożony wraz z aktem urodzenia dziecka oraz dokumentem potwierdzającym zamieszkanie przynajmniej jednego z rodziców w K., co najmniej od roku przed dniem urodzenia dziecka. W przypadku dziecka przysposobionego do wniosku należy dołączyć prawomocny wyrok sądu rodzinnego stwierdzający przysposobienie lub zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjno - opiekuńczego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka. Wniosek wraz z wymienionymi dokumentami powinien zostać złożony przed upływem 6-miesięcy od daty urodzenia dziecka. W sprawie organ I instancji odmawiając przyznania skarżącej wnioskowanej zapomogi, stwierdził, że stosowny wniosek złożyła z przekroczeniem wskazanego terminu tj. dnia 16.01.2008r.- już po upływie 6 miesięcy od daty urodzenia się dziecka ([...] 2007r). Wobec powyższego Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż skarżącej nie przysługuje świadczenie, przyznawane na podstawie Uchwały Rady Miasta. Zgodnie, bowiem z Uchwałą, świadczenie to przysługuje tylko w przypadku złożenia wniosku w terminie 6 miesięcy od daty urodzenia się dziecka. Przepis ten stosuje się również w przypadku dzieci przysposabianych. Kolegium wskazało, że jest związane przepisami obowiązującego prawa, a tymi są przepisy uchwały wydanej na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o świadczeniach rodzinnych. A. B. – R. wniosła skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w odwołaniu. W szczególności podniosła, że wniosek złożyła niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Sądu dotyczącego przyznania opieki nad przysposabianym dzieckiem oraz, że "mamy tu do czynienia z dyskryminacją rodziców adopcyjnych". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżąca wskazała, że wniosek o wszczęcie postępowania o przysposobienie złożyła w dniu 8.01.2008 r. W dniu [...].03.2008 r. wydane zostało orzeczenie o przysposobieniu. W aktach postępowania administracyjnego przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2008 r. sygn. akt [...] wydane w trybie zarządzenia tymczasowego- dotyczące umieszczenia przysposabianego dziecka W. K. K. w rodzinie wnioskodawców A. B. – R. i R. R. na czas postępowania o przysposobienie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 22a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, Rada Miasta w Uchwale Nr [...] z dnia 24 maja 2006 r. w sprawie ustanowienia jednorazowej zapomogi finansowej z tytułu urodzenia się dziecka, określiła zasady przyznawania tego świadczenia. Zgodnie z § 2 ust. 1 uchwały na każde urodzone od dnia 9 lutego 2006 r. żywe dziecko jedno z rodziców dziecka jest uprawnione do otrzymania jednorazowej zapomogi finansowej w wysokości 1.000 zł, jeżeli przynajmniej jedno z rodziców zamieszkuje w K., co najmniej od roku przed dniem urodzenia dziecka. W myśl § 3 uchwały świadczenie wypłaca się osobie uprawnionej określonej w § 2 uchwały. Podstawę wypłaty świadczenia stanowi pisemny wniosek osoby uprawnionej do otrzymania świadczenia złożony wraz z aktem urodzenia dziecka oraz dokumentem potwierdzającym zamieszkanie przynajmniej jednego z rodziców w K., co najmniej od roku przed dniem urodzenia dziecka. W przypadku dziecka przysposobionego do wniosku należy dołączyć prawomocny wyrok sądu rodzinnego stwierdzający przysposobienie lub zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjno - opiekuńczego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka. Wniosek wraz z wymienionymi dokumentami powinien zostać złożony przed upływem 6-miesięcy od daty urodzenia dziecka. W sprawie poddanej kontroli Sądu organ I instancji trafnie odmawiając przyznania skarżącej wnioskowanej zapomogi stwierdził, że stosowny wniosek skarżąca złożyła z przekroczeniem terminu tj. dnia 16.01.2008r.,- już po upływie 6 miesięcy od daty urodzenia się dziecka ([...] 2007r), które to stanowisko podzieliło Kolegium w zaskarżonej decyzji. Nie mogły, więc przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącej, że przedmiotowa uchwała dyskryminuje rodziców dzieci przysposabianych, że termin do złożenia wniosku powinien być określony w odniesieniu do daty przysposobienia. Nie ulega wątpliwości, że określony w uchwale termin do złożenia wniosku o jednorazową zapomogę finansowaną ze środków własnych gminy został określony w sposób odmienny aniżeli termin do złożenia wniosku o jednorazową zapomogę na podstawie art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu: wniosek o wypłatę jednorazowej zapomogi składa się w terminie 12 miesięcy od dnia narodzin dziecka, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy dziecka objętego prawna opieką, opieką faktyczną albo dziecka przysposobionego- w terminie 12 miesięcy od dnia objęcia dziecka opieka lub przysposobieniem Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania. Nie ulega też wątpliwości, że określony w § 3 uchwały 6 miesięczny termin do złożenia wniosku od daty urodzenia dziecka także w przypadku dziecka przysposobionego, jest regulacją prawną mniej korzystną dla osób, które przysposobiły dziecko, co trafnie podnosiła skarżąca. W chwili wydawania decyzji był to jednak obowiązujący akt prawa miejscowego wydany na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 22a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego też organy zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nie mogły odmówić jego stosowania. Na marginesie należy stwierdzić, że jeżeli skarżąca uznaje, iż jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą, może rozważyć potrzebę zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Skarżąca wskazała, iż wniosek o wszczęcie postępowania o przysposobienie złożyła w dniu 8 stycznia 2008 r. W dniu [...] marca 2008 r. wydane zostało orzeczenie o przysposobieniu. Dlatego też na marginesie należy zauważyć, że dla zachowania terminu do złożenia wniosku określonego w § 3 uchwały wystarczy przedłożenie zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjno - opiekuńczego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka. Nie było, więc potrzeby oczekiwania na wydanie przez sąd powszechny orzeczenia o przysposobieniu. Postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt [...] wydane w trybie zarządzenia tymczasowego na czas trwania postępowania o przysposobienie- dotyczące przyznania opieki nad przysposabianym dzieckiem- zostało wydane w dniu [...] stycznia 2008 r. i z tym dniem dziecko zostało powierzone opiece skarżącej i jej męża. W tej sytuacji w odniesieniu do dziecka urodzonego [...] 2007r., jeżeli postępowanie o przysposobienie zostało wszczęte w dniu 8 stycznia 2008 r. nawet uzyskanie zaświadczenie sądu rodzinnego lub ośrodka adopcyjno - opiekuńczego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka nie umożliwiłoby dochowanie terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia ze środków własnych gminy. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa nie podniesionych w skardze, które dawałyby podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej i poprzedzającej decyzji. Organy nie naruszyły przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania, oraz przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.