III SA/Kr 978/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając swój majątek wykazał dom jednorodzinny o powierzchni 240 m2 szacowany wraz z działką na ok. 600 tyś. zł "w którym jest religia o nazwie [...]". Gospodarstwo rolne o powierzchni 2,95 ha o wartości szacunkowej 500 tyś. zł, oszczędności w kwocie 2500 zł. Opisując z kolei stan majątkowy żony pozostającej ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym wykazał, że należy do niej działka budowlana o powierzchni 20 arów szacowana na ok. 50 tyś. zł. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 750 zł zasiłku z pomocy społecznej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, iż na dzień składania wniosku jego religia o nazwie "[...]" nie przynosi jeszcze dochodów w związku z czym prosi o zwolnienie ze wszystkich opłat związanych ze sprawą. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wpisał, że on sam płaci alimenty na dzieci w wysokości 90 zł miesięcznie, małżonka zaś alimentów tych płaci 30 zł miesięcznie. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku były niewystarczające wezwano skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. * przedstawienie spisu miesięcznych wydatków skarżącego, związanych z jego bieżącymi potrzebami, * udokumentowanie rachunkami miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu w tym wysokości płaconych rachunków za energię elektryczną, gaz, wodę, RTV, telefon. * jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem w/w należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. * wyjaśnienie czy a jeśli tak to jaki dochód w ujęciu miesięcznym i rocznym * przynosi wykazane gospodarstwo rolne skarżącego? Jeśli nie jest wykorzystywane gospodarczo to dlaczego? * przedstawienie złożonych przez małżonkę skarżącego deklaracji na zaliczkę miesięczną na podatek dochodowy? * wyjaśnienie czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna? Jeśli tak przedstawienie na tę okoliczność zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, * wyjaśnienie czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości; * przedstawienie decyzji w oparciu o które przyznano skarżącemu zasiłek z pomocy społecznej w wysokości 750 zł, * wyjaśnienie czy do skarżącego lub małżonki należą jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to przedstawienie wyciągów obrazujących historię operacji dokonywanych na takich rachunkach w okresie ostatnich dwóch miesięcy * przedstawienie zaświadczenia z właściwego wydziału ewidencji pojazdów i kierowców o samochodach będących własnością, współwłasnością, wnioskodawcy lub o ich braku * przedstawienie pokwitowań płaconych alimentów na dzieci przez skarżącego i jego małżonkę z ostatnich dwóch miesięcy, W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał pismo zatytułowane "Informacja w sprawie zwrotu prawa jazdy właścicielowi religii o nazwie [...] W. K. A.". W piśmie tym podał, że rachunki za energię elektryczną, telefon, Internet, telewizje, wywóz śmieci, kanalizację opłaca wraz z żoną kwotą 60 zł. Wyjaśnił, że resztę tych rachunków opłaca jego teściowa z pieniędzy za prowadzoną rodzinę zastępczą jego trojga dzieci. Wskazał, że na jedzenie oboje z żoną wydają ok. 600 zł. Powiada, że resztę bieżących wydatków zaspakajają z wykazanych oszczędności. Wyjaśnił, że wykazane przez skarżącego gospodarstwo rolne nie jest użytkowane i leży odłogiem. Oboje z małżonką są jednak ubezpieczeni w KRUS. Powtórzył, że jego religia podobnie jak żona nie zaczęły jeszcze zarabiać. Nadmienił, że oboje z żoną dochodzić będą przed sądem powszechnym odszkodowania za niesłuszne przetrzymywanie w szpitalu psychiatrycznym. Do tego pisma skarżący dołączył wydruki ze swojego oraz żony konta bankowego, wyrok w sprawie o alimenty, oświadczenie teściowej dotyczące alimentów, dwie decyzje z GOPS w sprawie zasiłków, pokwitowania składek KRUS, kopie rachunków za energię elektryczną, telefon, internet, telewizję, ścieki, nakaz płatniczy z gospodarstwa rolnego, ksero dowodu rejestracyjnego samochodu. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów źródłowych wynika, iż od skarżącego i jego małżonki faktycznie zasądzono alimenty na trójkę ich dzieci w łącznej wysokości 90 zł miesięcznie i rzeczeni faktycznie płacą takie alimenty. Okazane decyzje potwierdzają fakt przyznania skarżącemu zasiłków (stałego i okresowego) w łącznej miesięcznej wysokości 771 zł. W uzasadnieniach decyzji podano, iż na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji ustalono, że w rodzinie skarżącego występuje problem bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej ciężkiej choroby i ubóstwa. Skarżący jest osobą niedolną do pracy z powodu inwalidztwa. Jednocześnie organy stwierdziły, że ustalony dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 514 zł. Wykazane zasiłki wpływają na rachunek bankowy skarżącego. Ujawniony rachunek bankowy skarżącego wykazuje niewielkie obroty. We wrześniu zasilony został kwotą 1000 zł tytułem "zadatku na kupno działki [...]'. Na koniec września zamyka się saldem 1506,32 zł. Rachunek bankowy małżonki skarżącego wykazuje zaś symboliczne obroty i zamyka się kwotą 87 zł. Skarżący wraz z małżonką faktycznie opłacają składki KRUS. Ostatnio była to kwota 252 zł. Inne ich rachunki wynosiły ostatnio: za energię elektryczną 158,58 zł, za telefon i internet 105,84 zł, za ścieki 115,18 zł, łączne zobowiązanie pieniężna na rok 2018 opiewa na 65 zł. Do skarżącego należy 21 letni samochód marki Peugeot 406 z 1997 r. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie pokryć tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Skarżący złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie udzielił dodatkowych wyjaśnień. Sytuacja skarżącego nie jest jednoznaczna. Z jednej strony skarżący na pierwszy rzut oka nie za bardzo wpisuje się charakterystykę beneficjenta, do którego adresowane jest prawo pomocy skoro wykazuje majątek w postaci domu, gospodarstwa rolnego oraz działki należącej do żony o łącznej szacowanej przez siebie wartości ponad miliona złotych. Przy czym można domniemywać, że część tego majątku skarżący zamierza zbyć skoro we wrześniu br. na jego rachunek bankowy wpłynęła kwota 1000 zł tytułem "zadatku na kupno działki [...]'. Z drugiej zaś strony skarżący dokumentuje fakt przyznania mu skromnych zasiłków (stałego i okresowego) które de facto stanowią podstawę egzystencji jego i małżonki z uwagi na ustalony przez organy na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz zebranej dokumentacji problem bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej ciężkiej choroby i ubóstwa. Organy pomocowe wskazują przy tym jednoznacznie, że skarżący jest osobą niedolną do pracy z powodu inwalidztwa. Oczywiście ustalenia organów nie są dla orzekającego bezwzględnie wiążące, jednak błędem byłoby pomijać ich ustalenia a priori przy ocenie aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Podobnie zresztą jak i czynionej przez skarżącego sygnalizacji, że oboje wraz z żoną dochodzić będą przed sądem powszechnym odszkodowania za niesłuszne ich zdaniem przetrzymywanie w szpitalu psychiatrycznym. Wszystko to razem wzięte zaczyna bowiem tworzyć w miarę spójny obraz rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego oraz jego stanu rodzinnego. Obraz ten na chwilę obecną jawi się zaś tak, że przy wykazanych dochodach i wydatkach skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i żony opłacić kosztów sądowych. Z uwagi na stan zdrowia nie jest również w stanie poprawić sytuacji rodziny własnym staraniem. Okoliczność, że na konto skarżącego wpłynął we wrześniu bieżącego roku "zadatek na kupno działki [...]' nie przekreśla starań skarżącego. Na chwilę obecną nie wiadomo bowiem czy a jeśli tak, to kiedy do zawarcia transakcji dojdzie. Podobnie rzecz się przedstawia zresztą i z wykazanymi oszczędnościami. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tej części wyjaśnień skarżącego w których podnosi, że z oszczędności tych zaspakajają wraz z żoną resztę bieżących wydatków. Mając to wszystko na uwadze udzielono skarżącemu pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa. Jednocześnie skarżący powinien mieć świadomość, że w przypadku gdyby okazało się, że okoliczności na podstawie których przyznano mu to prawo pomocy nie istniały lub przestały istnieć (np. gdyby sprzedał którąś ze swych nieruchomości) przyznane prawo pomocy może być cofnięte przez Sąd.