III SA/Kr 98/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec AWSA Kazimierz Bandarzewski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi J. C. - Międzynarodowy Transport Drogowy na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 26 listopada 2004 r nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala. W dniu [...] lipca 2004 r. na drodze krajowej w miejscowości T. funkcjonariusze Izby Celnej w K. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki [...], nr rej. [...]. Na podstawie tak przeprowadzonej kontroli ustalono, że samochód ten należy do przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Międzynarodowy Transport Drogowy J. C. Pojazdem tym przewożono owoce z W. do P. Kierowca ww. pojazdu oświadczył, że nie posiada karty opłaty d rogowej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. organ l-instancji wszczął postępowanie z urzędu w sprawie naruszenia przez Międzynarodowy Transport Drogowy J. C., zwany dalej w skrócie "Przedsiębiorcą", przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Dnia [...] września 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w N., działając na podstawie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) oraz pkt. 1.4.1. załącznika do ww. ustawy nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za brak uiszczenia opłaty drogowej na przejazd drogą krajową. W uzasadnieniu tak podjętej decyzji wskazano, że kierujący w dniu [...] lipca 2004 r. samochodem marki [...] wykonywał przewóz będący transportem drogowym po drodze krajowej bez posiadania przy sobie i okazania osobie prowadzającej kontrolę dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Wyjaśniono, iż wprawdzie w trakcie postępowania strona przedstawiła półroczną kartę opłaty wystawioną dnia [...].07.2004 r. i ważną do dnia [...].01.2005 r., tym niemniej karta ta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty, ponieważ taka karta tylko wówczas stanowiłaby dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdyby była zakupiona nie później niż na jeden dzień przed dniem kontroli. Taka interpretacja wynika wprost z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...].012.2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684). Decyzję tą doręczono Przedsiębiorcy w dniu [...].09.2004 r., który dnia [...] 09.2004 r. wniósł od niej odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o zmianę wysokości kary pieniężnej. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kierujący pojazdem w dniu [...] 07.2004 r. zostawił wszystkie dokumenty na przejściu granicznym w B. w restauracji po stronie słowackiej. Kierowca przewoził bowiem owoce z W. do Polski i na tym przejściu granicznym zatrzymał się na posiłek. Ponadto wyjaśniano, że od dnia [...].07.2004 r. została uiszczona opłata półroczna za przejazd po drogach krajowych o czy wiedział kierowca informując kontrolujących i dlatego też nie dokonał zakupu odrębnej karty opłaty drogowej po przekroczeniu granicy. O fakcie kontroli kierowca powiadomił Przedsiębiorcę, który przedstawił kontrolującym półroczną kartę opłaty drogowej. Karta ta była ważna przez okres półroczny począwszy od dnia [...].07.2004 r. od godz. [...], a ponadto w tej dacie była jeszcze ważna tygodniowa karta opłaty drogowej. Odwołujący się Przedsiębiorca wskazał, iż wprawdzie stanowiło naruszenie prawa brak karty opłaty drogowej w pojeździe podczas kontroli, ale był to wyjątkowy przypadek, ponieważ kierowca zapomniał dokumentów zatrzymując się wcześniej na posiłek. Tym samym Przedsiębiorca nie czuje się winny zaistniałej sytuacji, pilnował aby opłaty były przez cały czas opłacane, a wysokość nałożonej kary jest krzywdząca i niesprawiedliwa. Do odwołania dołączono dokument przewozowy, fakturę, kopię karty opłaty tygodniowej zakupionej [...].07.2004 r. i wypełnionej na okres ważności od [...].07.2004 r. od godz. [...] do dnia [...].07.2004 r. do godz. [...] Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 26.11.2004 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że art. 42 ustawy o transporcie drogowym nakazuje przedsiębiorcom wykonującym przewozy na potrzeby własne oraz wykonującym transport drogowy posiadanie dokumentów potwierdzających uiszczenie opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ustawy o transporcie drogowym podczas przewozu kierowca ma obowiązek posiadania przy sobie i okazywania organom kontroli dowodu uiszczenia tej opłaty. W tej sprawie kierowca w dniu [...].07.20004 r. podczas kontroli nie okazał tygodniowej karty opłaty drogowej ani półrocznej karty opłaty drogowej. Dopuszczalnym jest uznanie ważności karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej, której kierowca nie miał podczas kontroli, a którą doręczono w toku postępowania administracyjnego, o ile została ona zakupiona na co najmniej jeden dzień przed dniem kontroli. W tej sprawie okazana karta półroczna uiszczenia opłaty drogowej została zakupiona w dniu kontroli. Wysokość kary pieniężnej ustalono w oparciu o art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt. 1.4.1. załącznika do tej ustawy, zgodnie z którym za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych określa się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Decyzję tą doręczono Przedsiębiorcy w dniu [...].12.2004 r. i dnia [...].12.2004 r. została na nią wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w tej sprawie nie popełniono wykroczenia ponieważ opłata drogowa została uiszczona. Przedstawiono trasę przejazdu samochodu marki [...] od dnia [...].07.2004 r. (wyjazd z W.) do dnia [...].07.2004 r. do miejsca kontroli wyjaśniając, że kierowca miał przy sobie kartę opłaty tygodniowej za przejazd po drogach krajowych. Dnia [...].07.2004 r. zatrzymał się on o godz. [...] na posiłek w B. i nieopatrznie zostawił w restauracji ; saszetkę z dokumentami. Kierowca wjeżdżał do Polski [...].07.2004 r. o godz. [...], kiedy była zarówno ważna zarówno tygodniowa karta opłaty drogowej, jak i półroczna karta opłaty drogowej. Tym samym nie naruszono art. 42 ustawy o transporcie drogowym ponieważ karta opłaty drogowej została wykupiona. Wyjaśniono, iż przeprowadzając w dniu [...].07.2004 r. o godz. [...] kontrolę, kontrolujący wiedzieli o pozostawieniu wszystkich dokumentów w saszetce w B. i gdyby kontrolujący wykazali się życzliwością to mogli poczekać ok. 30 minut, kiedy to Przedsiębiorca dostarczył im półroczną kartę opłaty drogowej. Zdaniem skarżącego powinien on być ukarany karą pieniężną w wysokości [...] zł za brak opłaty w pojeździe, a nie karą w wysokości [...] zł. Zaskarżona decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, a ponadto kara ta jest zbyt wysoka i znacznie obciążą skromny budżet skarżącego. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ administracyjny wyjaśnił, że nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł obejmuje tylko taką sytuację, w której kierowca nie posiada w samochodzie podczas kontroli dowodu uiszczenia opłaty drogowej, a w trakcie późniejszego postępowania przedstawi miesięczną, półroczną lub roczną kartę opłaty drogowej zakupiona nie później niż na dzień poprzedzający datę kontroli. Na rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący Przedsiębiorca w dniu [...] grudnia 2004 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2004 r., doręczoną skarżącemu [...].12.2004 r. Skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o stepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów stepowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie w dniu [...].07.2004 r. miało miejsce dokonywanie transportu drogowego przez Przedsiębiorcę. Samochodem marki [...] przewożono towary z W. do L. w Polsce. Odbiorcą była Spółka z o.o. [...]. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie, z wyłączeniem: 1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2) przejazdów po autostradach płatnych; 3) transportu kombinowanego; 4) komunikacji miejskiej; 5) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej. Ponieważ w tej sprawie żadnej z ww. wyjątków nie miał miejsca, w związku z tym podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Międzynarodowy Transport Drogowy J. C. był zobowiązany taką opłatę uiścić. Uiszczenie opłaty drogowej za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych dokonuje się poprzez wykupienie karty opłaty drogowej. W tym zakresie istnieje zasadniczy spór między skarżącym a organami administracji. W ocenie skarżącego Przedsiębiorcy na dzień [...].07.2004 r. opłata drogowa została uiszczona i to podwójnie, a w związku z tym nie ma podstaw do nakładania kary pieniężnej wiązanej z brakiem tej opłaty. Strona przeciwna (Dyrektor Izby Celnej) argumentuje zaś, że opłaty tej nie uiszczono, ponieważ kierowca nie posiadał przy sobie tygodniowej karty opłaty drogowej, a karta półroczna opłaty została zakupiona w dniu przeprowadzania kontroli. W tak zarysowanym sporze rację należy przyznać organowi administracji. W świetle obowiązujących przepisów brak posiadania przez kierowcę w momencie rozpoczęcia kontroli karty opłaty dziennej lub tygodniowej traktowany jest identycznie jak brak uiszczenia taką kartą opłaty drogowej. Zgodnie z punktem 1.4.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną w wysokości [...]zł nakłada się tylko wówczas, gdy wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne odbywa się bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej, ale dotyczy to tylko karty opłaty miesięcznej, półrocznej i rocznej wykupionej najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli, powołany przepis wprost stanowi, że wykonując transport drogowy kierujący pojazdem ma obowiązek posiadania w pojeździe kartę opłaty drogowej. W wyjątkowym przypadku, gdy kierowca nie posiada w pojeździe takiej karty, może ona stanowić dowód uiszczenia opłaty jeżeli obejmuje kartę miesięczną, półroczną i roczną wykupioną najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień kontroli. Nie ulega również wątpliwości, że półroczna karta opłaty za przejazd po drogach krajowych została zakupiona w dniu [...].07.2004 r. a więc w dniu kontroli, a nie w dniu poprzedzającym datę kontroli. Tym samym niezasadnie skarżący podnosi uiszczenie opłaty drogowej w dniu [...] lipca 2004 r. półroczną kartą opłaty drogowej. Ponadto (kierujący pojazdem w dniu [...] 07.2004 r. nie okazał w czasie kontroli karty opłaty tygodniowej, a kartę tą przedstawiono później w toku postępowania administracyjnego. W przypadku karty opłaty drogowej 24-godzinnej lub tygodniowej obowiązkiem kierującego danym pojazdem jest posiadanie przy sobie takiej karty i okazywanie jej kontrolującym na ich wezwanie. Sam brak okazania karty 24-godzinnej lub 7-dniowej stanowi wystarczający powód do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty i to niezależnie od tego, czy karta 7-dniowa została rzeczywiście zakupiona. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do nakładania sankcji finansowych już za sam brak okazania w trakcie kontroli karty opłaty drogowej dobowej i tygodniowej. Zróżnicowanie uznania za uiszczenie opłaty drogowej kart drogowych z różnymi okresami ważności (odmienne w odniesieniu do kart miesięcznych, półrocznych i rocznych, a odmiennie wobec kart 24-godzinnych i 7-dniowych) jest zamierzonym działaniem ustawodawcy, Nie jest to żadna luka w sprawie. Warunek postawiony kartom miesięcznym, półrocznych i rocznych co do uznania ich za uiszczenie opłaty drogowej mimo braku ich w pojeździe podczas kontroli zapobiega posługiwaniu się przez przedsiębiorców takimi kartami zakupionymi w dniu kontroli. Stąd też tylko wobec ww. kart zawierających dłuższe terminy ich ważności dopuszczono doręczenie ich organowi administracji po dniu kontroli, ale uznanie ich za potwierdzające uiszczenie opłaty będzie miało miejsce tylko wówczas, gdy zostaną zakupione najpóźniej na jeden dzień przed dniem kontroli. Ustawodawca nie zamieścił takiego warunku (tzn. daty zakupu karty) wobec kart drogowych opiewających na krótsze okresy: 24-godzinne lub 7-dniowe. Tym samym wobec takich kart nie ma ograniczenia co do czasu ich zakupu, oby tylko nie zostały one nabyte po dniu kontroli. Z tego też względu przeciwdziałając ewentualnym nadużyciom ze strony przedsiębiorców ustawodawca uznał, że takie karty (dobowe i tygodniowe) muszą znajdować się w pojeździe podczas kontroli, w przeciwnym razie późniejsze doręczenie ich organowi administracji nie będzie stanowiło podstawy uznania za uiszczenie opłaty drogowej. Zajęte w tym zakresie stanowisko przez Sąd jest zgodne z orzecznictwem innych sądów administracyjnych wskazujących, iż brak posiadania dowodu uiszczenia opłaty przez kierowcę w dacie kontroli jest równoznaczny z nieuiszczeniem opłaty (wyrok WSA z dnia 22.06.2004 r., sygn. akt II SA 1239/03, opub. w LEX nr 159001. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w tej sprawie zasadnie organy administracji uznały, że miało miejsce wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i w związku z tym należna kara pieniężna wynosi [...] zł Nie ma przy tym znaczenia, jakie przesłanki spowodowały brak posiadania przez kierowcę karty opłaty drogowej. Ustawodawca nie wskazał na jakiekolwiek przesłanki, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od ustalania wysokości kary pieniężnej w przypadku braku zawinienia po stronie kierowcy lub przedsiębiorcy, w imieniu którego wykonywano transport drogowy. Zgodnie zaś z art. 6 k.p.a. każde działanie organu administracji może być podjęte tylko na podstawie przepisów prawa. Wnioskowane przez skarżącego zmniejszenie lub odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej byłoby w tej sprawie naruszeniem zasady praworządności. Nie można czynić zarzutu osobom przeprowadzającym kontrolę pojazdu, że nie odstąpili od czynności kontrolnych lub nie wstrzymali kontroli w związku z zapewnieniem o posiadaniu półrocznej karty opłaty drogowej. Przede wszystkim kontrola ma na celu sprawdzenie w dacie jej przeprowadzenia zgodności podejmowania lub wykonywania określonych czynności z obowiązującym wzorcem (przepisami prawa). Zniweczeniem lub nawet zaprzeczeniem samej istoty kontroli byłoby jej zawieszanie lub wstrzymywanie tak, aby fakty świadczące o naruszeniu prawa nie były ujawniane. Ponadto w tej sprawie nie miało znaczenia doręczenie kontrolującym dowodu uiszczenia opłaty drogowej w postaci karty półrocznej, zakupionej w dniu [...].07.2004 r., skoro sama kontrola miała miejsce w tym samym dniu ([...].07.2004 r.). Należy również wyjaśnić, iż przedmiotem tej sprawy było jedynie zbadanie prawidłowości podejmowanych czynności przez organy administracji w zakresie ustalenia wysokości kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej karty opłaty drogowej, a nie zbadanie dopuszczalności ewentualnego obniżenia lub zmniejszenia nałożonej kary pieniężnej. Sąd administracyjny związany jest granicami sprawy administracyjnej i nie jest dopuszczalnym przekraczanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym tych granic. Mając to na uwadze należy wskazać, iż w tej sprawie organy administracji nie naruszyły zarówno przepisów postępowania administracyjnego, ani też przepisów prawa materialnego i tym samym skargę należało, na podstawie art. 151 P.p.s.a. -oddalić. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku