III SA/Kr 98/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-05-27
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, utrzymująca się z rent socjalnych i inwalidzkich, posiadająca jedynie mieszkanie własnościowe i ponosząca wysokie koszty utrzymania związane z leczeniem i opłatami, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik z urzędu?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna i zdrowotna, wynikająca z niskich dochodów z rent socjalnych i inwalidzkich, braku oszczędności, konieczności ponoszenia wysokich kosztów leczenia oraz opłat eksploatacyjnych, uniemożliwia jej samodzielne pokrycie kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika. Sąd uznał, że sprzedaż lub obciążenie mieszkania, które zaspokaja podstawowe potrzeby bytowe rodziny, w celu pokrycia kosztów sądowych, byłoby nieuzasadnione i godziłoby w podstawę egzystencji.Stan faktyczny
Skarżąca I. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie dotyczącej skreślenia jej z listy doktorantów. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z rent socjalnych i inwalidzkich, brak oszczędności, posiadanie jedynie mieszkania własnościowego oraz wysokie koszty utrzymania, w tym leczenia i opłat eksploatacyjnych. Sąd, analizując przedstawione dokumenty i informacje, ocenił, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi I. B. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 29 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz dorosłymi siostrą i bratem.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi tylko 54 metrowe mieszkanie. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała łącznie na kwotę 2658 zł wyjaśniając że składa się na to 611 zł jej renty socjalnej, 825 zł renty inwalidzkiej matki, 611 zł renty socjalnej siostry i 611 zł renty socjalnej brata.
Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony przed sądem z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Zaakcentowała, że jej problemy finansowe spowodowały konieczność rezygnacji z prowadzenia kancelarii doradztwa prawnego w M i R. Twierdzi, że nie ma innych dochodów niż renta socjalna w wysokości 611 zł oraz 30% z rent matki, brata i siostry wraz z zasiłkami pielęgnacyjnymi, które przekazuje na ich konta w Domu Pomocy Społecznej. Z tych kwot ponoszona jest odpłatność za DPS, zakup leków oraz inne. Sama na czynsz przeznaczać musi 440 zł, na prąd 125 zł, na gaz 80 zł oraz telefon 100 zł.
W oparciu o zalegające w aktach kopie dokumentów źródłowych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje to, że skarżąca boryka się z problemami zdrowotnymi, które w ocenie lekarza orzecznika ZUS skutkowały koniecznością zaliczenia jej do osób całkowicie niezdolnych do pracy na okres do dnia 30 września 2012 r.(k. 7-12). Natomiast z akt administracyjnych przedstawionych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę daje się wyczytać, że siostra skarżącej M jest także osobą całkowicie niezdolną do pracy do 30.09.2014 r. (vide: kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z 07.09.2010 r.) a przy tym całkowicie ubezwłasnowolnioną i skarżąca została ustanowiona jej opiekunem (vide: kopia postanowienia SO z dnia 21.09.1999 r. sygn. akt. [...]).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała".
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Obrazuje, że skarżąca i jej rodzina nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osoby utrzymującą się z niewielkich renty i zasiłku pielęgnacyjnego bez oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika zarazem, że po opłaceniu czynszu i opłat medialnych przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Pamiętać też trzeba i o tym, że skoro skarżąca i jej siostra mają problemy zdrowotne to w swoich wydatkach skarżąca musi uwzględniać konieczność wykupienia lekarstw. Sprzedaży czy obciążenia wykazanego mieszkania które zaspakaja potrzeby bytowe skarżącej w celu zdobycia środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru trudno wymagać od skarżącej. Pomijając, że wymaga to czasu, rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawę egzystencji rodziny. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżąca aktualnie nie jest w stanie ich ponieść. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło