III SA/Kr 98/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-17
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Janusz Bociąga, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie księgi wieczystej, gdy w operacie ujawnione są prawomocne postanowienia sądowe wskazujące innych współwłaścicieli działki?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do ujawniania w operacie ewidencji gruntów i budynków danych wynikających wyłącznie z dokumentów wskazanych w § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności prawomocnych orzeczeń sądowych. Wpis podmiotowy w ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga o prawie własności. Wobec braku dokumentów potwierdzających prawo własności skarżącego, odmowa zmiany danych ewidencyjnych była prawidłowa.Stan faktyczny
J. P. złożył wniosek o zmianę danych ewidencyjnych dotyczących działki ewidencyjnej nr [...] w jednostce ewidencyjnej K, domagając się ujawnienia siebie i M. G. jako właścicieli na podstawie księgi wieczystej. Organ odmówił zmiany, wskazując na prawomocne postanowienia sądowe ujawniające innych współwłaścicieli działki. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, w tym nieważności postępowania uwłaszczeniowego oraz braku zapewnienia udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 listopada 2013 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 13 listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał w dniu 13 listopada 2013 r. decyzję Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2013 r. znak [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K polegającej na ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,2989 ha objętej księgą wieczystą [...] jako właściciela J. P. oraz M. G.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.).
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
J. P. wystąpił w dniu 23 sierpnia 2011 r. z wnioskiem o zmianę danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K polegającej na ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,2989 ha jako właściciela J. P. oraz M. G. na podstawie księgi wieczystej [...]. Wnioskodawca zwrócił się jednocześnie o wykreślenie osób dotychczas figurujących w ewidencji gruntów i budynków.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2013 r. Nr [...] odmówił wprowadzenia żądanej zmiany wskazując, iż po zbadaniu stanu prawnego ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków ustalono, że obecni właściciele zostali ujawnieni w jednostce rejestrowej [...] na podstawie postanowień sądowych: z 15 maja 2002 r., sygn. [...], z 9 stycznia 1998 r., sygn. [...] oraz z 16 lipca 2007 r., sygn. [...]. Wskazano także, iż działka ewidencyjna nr [...] objęta jest księgą wieczystą [...], w której figurują S. J., W. D., J. G. oraz J. G., wszyscy w udziale ¼ części.
J. P. wniósł odwołanie od ww decyzji, w którym podniósł szereg okoliczności związanych z jego prawem własności wynikającym z księgi wieczystej [...], podważył prawo własności wynikające z postanowienia Sądu Rejonowego z 15 maja 2002 r., sygn. [...] wskazując, iż w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego zachodzi przesłanka nieważności oraz podniósł, że podstawą zmian w księdze wieczystej [...], tj. odłączenia działki ewidencyjnej nr [...] do księgi wieczystej [...] był sfałszowany wypis z rejestru gruntów z 28 stycznia 2013 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpoznając odwołanie wskazał, że przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 434). Z § 44 ww. rozporządzenia wynika, że starosta jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Mając na uwadze powołane przepisy wskazuje się, że aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie, albo w trybie czynności materialno-technicznej poprzez wprowadzenie do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art. 22 ust. 2 i 3 oraz art. 23 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), albo w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Ta druga sytuacja będzie miała miejsce, gdy okaże się, że aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Zgodnie z § 46 ust. 2 rozporządzenia zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych wprowadza się do operatu ewidencji gruntów i budynków z urzędu. Organ zaznaczył, że przepis § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowiący o konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania przed wprowadzeniem zmian do operatu ewidencyjnego nie różnicuje sytuacji, w których takie postępowanie powinno być przeprowadzone.
Odnosząc się do zakresu żądania w sprawie ujawnienia danych w rejestrze, organ podniósł, iż katalog dokumentów uzasadniających wprowadzenie w operacie ewidencyjnym zmiany o charakterze podmiotowym precyzuje § 12 ww. rozporządzenia. Przepis ten określa, iż prawa osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Ze wskazanych wyżej przepisów § 12 rozporządzenia wynika jednoznacznie, iż zmian podmiotowych w operacie ewidencyjnym dokonuje się tylko w oparciu o ww. dokumenty. Zatem zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter pochodny w stosunku do danych wynikających ze źródeł wskazanych w tym przepisie i jako takie pełnią wyłącznie funkcję informacyjną. Oznacza to także, iż wpis podmiotowy w rejestrze gruntów nie rodzi skutków materialnoprawnych, tzn. nie przesądza w żaden sposób o prawie własności danego podmiotu do gruntu, które to prawo można bez przeszkód wywodzić zgodnie z ogólnymi zasadami obowiązującymi w specjalnie w tym celu przewidzianej procedurze postępowania przed organami sądowymi.
Organ przeszedł następnie do stanu faktycznego sprawy i wskazał, że aktualnie w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla obrębu [...], jednostka ewidencyjna K, w jednostce rejestrowej [...] w stosunku do działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,2989 ha jako współwłaściciele wykazane są następujące osoby: W. D., J. G., J. G. oraz S. J., wszyscy w udziale 1/4 części.
Podstawą wpisu ww. osób jako współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr [...] były następujące dokumenty:
* prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 15 maja 2002 r., sygn. [...], w którym stwierdzono, że J. D. oraz J. D. nabyli z dniem 4 listopada 1971 r. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej własność nieruchomości oznaczonej numerem [...];
* prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 9 stycznia 1998 r., sygn. [...], w którym stwierdzono, że spadek po zmarłym 10 listopada 1993 r. J. D. nabyli: J. D. (1/4 części), W. D. (3/16 części), W. D. (3/16 części), J. G. (3/16 części), J. G. (3/16 części);
* prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 16 lipca 2007 r., sygn. [...], w którym stwierdzono, iż spadek po zmarłej 25 marca 2006 r. J. D. nabyli: W. D. (1/4 części), W. D. (1/4 części), J. G. (1/4 części) oraz J. G. (1/4 części);
* prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 21 października 2009 r., sygn. [...], w którym stwierdzono, iż spadek po zmarłym 20 sierpnia 2009 r. W. D. nabyła S. J.
Z odpisu zwykłego księgi wieczystej [...], w której jako właścicieli ujawniono J. P. oraz M. G. według stanu na dzień 26 czerwca 2013 r., znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż ujawniona w niej działka ewidencyjna nr [...] została odłączona do księgi wieczystej [...]. Natomiast ta ostatnia księga wieczysta została założona w dniu 17 kwietnia 2013 r. w wyniku odłączenia części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z księgi wieczystej [...], a podstawą ujawnienia w niej obecnych współwłaścicieli były wskazane wyżej prawomocne postanowienia sądowe.
Należy zatem stwierdzić według organu, iż wskazana przez wnioskodawcę księga wieczysta [...] nie może stanowić podstawy ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie nr [...] jednostka ewidencyjna K prawa własności do działki ewidencyjnej nr [...] ujawnionej w jednostce rejestrowej [...]. Jak bowiem dowiedziono działka ewidencyjna nr [...] stanowi obecnie przedmiot innej księgi wieczystej ([...]).
Organ przypomniał, iż zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku czy lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można bowiem jak wskazał organ dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich do nieruchomości.
Odnosząc się ściśle do zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ wskazał, iż organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów i budynków rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Jego zadaniem jest odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, a więc potwierdzenie stanu prawnego nieruchomości zaistniałego wcześniej. Dlatego też za niezasadne organ uznał okoliczności podnoszone przez skarżącego, iż postępowanie uwłaszczeniowe w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] było dotknięte wadami powodującymi jego nieważność. Z akt sprawy wynika bowiem, iż Sąd Okręgowy postanowieniem z 25 września 2003 r., sygn. [...] oddalił apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z 15 maja 2002 r., sygn. [...], natomiast Sąd Najwyższy postanowieniem z 22 września 2005 r., sygn. [...] odrzucił kasację od ww. postanowienia Sądu Okręgowego. Wynika z tego zatem, iż organ ewidencyjny, zgodnie z treścią § 12 oraz § 44 rozporządzenia miał obowiązek ujawnić w operacie ewidencyjnym prawo własności wynikające z ww. dokumentów. Organ nie zgodził się także z twierdzeniem skarżącego, iż podstawą zmian w księdze wieczystej [...], tj. odłączenia działki ewidencyjnej nr [...] do księgi wieczystej [...] był sfałszowany wypis z rejestru gruntów z 28 stycznia 2013 r. Wypis ten stanowił bowiem jedynie podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej - tzn. wykazania przedmiotu (działki). Działka ewidencyjna nr [...] została wykazana w księdze wieczystej na podstawie wykazu zmian gruntowych, będącego częścią operatu podziału działki nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna K, przyjętego do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 stycznia 2002 r. za numerem [...]. Ww. okoliczność wynika wprost z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, który jednoznacznie wskazuje, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Organ zauważył, że odwołujący się nie kwestionuje ww. zmiany przedmiotowej, tym bardziej, iż sam powołuje się na tę księgę wieczystą wraz z wykazaną tam podstawą oznaczenia nieruchomości. Natomiast podstawą wykazania prawa własności do działki ewidencyjnej nr [...], objętej obecnie księgą wieczystą [...] były prawomocne postanowienia sądowe, których w postępowaniu ewidencyjnym nie można podważyć.
Organ podsumował, że J. P. nie wykazał przypisywanego sobie prawa podmiotowego za pomocą dokumentacji wskazanej w § 12 rozporządzenia, w związku z czym odmowa wprowadzenia żądanych zmian nie znajduje uzasadnienia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 10 Kpa poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, to jest uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, naruszenie prawa materialnego § 12 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. polegające na odmowie dokonania zmiany danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K polegającej na ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,2989 ha objętej księga wieczystą [...] jako właściciela J. P. oraz M. G. na podstawie przedstawionego przez skarżącego odpisu księgi wieczystej.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając skargę, J. P. zwrócił uwagę, że § 2 ww rozporządzenia wskazuje na zamknięty katalog dokumentów, które mogą stanowić podstawę wpisu w rejestrze gruntów, niemniej redakcja przepisu jednoznacznie nie rozstrzyga, który dokument ma rolę nadrzędną. Według skarżącego organ w sposób wadliwy zastosował ten przepis. Wskazał, że wystąpił z wnioskiem o zmianę danych ewidencyjnych już 23 sierpnia 2011 r. Księga wieczysta nr [...] obejmowała wówczas działkę nr [...] o pow. 0,2989 ha, a jako właściciele nieruchomości figurowali w niej J. P. oraz M. G. Skarżący wskazał jednocześnie, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,2989 ha została odłączona od księgi wieczystej nr [...] dopiero w 2013 r. to jest dwa lata po złożeniu przez skarżącego wniosku o zmianę danych ewidencyjnych. Natomiast księga wieczysta Nr [...] założona została w dniu 17 kwietnia 2013 r. między innymi w oparciu o wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] o pow. 0,2989 ha, który wydany został w toku prowadzonego przez dwa lata postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek J. P. w dniu 23 sierpnia 2013 r. i dotyczącego ujawnienia zmiany właścicieli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, wskazując, że z uzasadnienia decyzji II instancji jednoznacznie wynika jakimi przesłankami kierował się organ przy wydawaniu decyzji, w szczególności istotne jest to, że organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu z 29 marca 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga J. P. nie podlega uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm.) oraz wydanego na jej podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r.,Nr 38, poz. 454) – dalej Rozporządzenie.
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej ustawa – powierzając przepisem art. 22 ust. 1 staroście prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów i budynków, zarazem przepisem art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
Podstawową zasadą ewidencji gruntów jest zasada aktualności danych objętych ewidencją gruntów. Z tych przyczyn przepisy ustawy nakładają na osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 51 obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkiej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od dnia powstania zmian (art. 22 ust. 2 zd. 1). Również z mocy art. 23 właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązane są przesyłać staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów, w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego.
Ustawa w przepisie art. 20 określa rodzaje danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy w zakresie gruntów ewidencja obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Są to tzw. dane o charakterze przedmiotowym.
Stosownie do art. 20 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów wykazuje się także właścicieli, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Te dane określa się z kolei jako dane o charakterze podmiotowym.
Ustawa nie reguluje sposobu i trybu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów oraz trybu wprowadzania w niej zmian. Stanowi o tym powołane Rozporządzenie z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Z brzmienia § 10 ust. 1 wynika, że ewidencja obejmuje:
1) dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali,
2) dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa.
2. W przypadku gruntów o nieustalonym właścicielu w ewidencji wykazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi gruntami władają na zasadach samoistnego posiadania.
Zgodnie z § 12 ust. 1 Prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.
Z art. 24 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynika, że operat ewidencyjny obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1
(w odniesieniu do gruntów opisane w pkt 1 tego przepisu wyżej przytoczonym), zawarte w ust. 1) bazie danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 – tj. dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), 2) zbiorze dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Przepisy powołanego Rozporządzenia określają części składowe operatu ewidencyjnego (§ 20). W ramach części operatu stanowiącej operat geodezyjno-prawny, wyróżnia się tzw. rejestr gruntów – stanowiący raport o danej działce ewidencyjnej w zakresie jej danych podmiotowych i przedmiotowych (§ 20 ust. 1, § 22, § 23 ust. 1 i 2).
Zgodnie z § 63 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, do danych ewidencyjnych dotyczących budynku stanowiącego część składową gruntu należy m.in. numer porządkowy, którym oznaczony został budynek w trybie przepisów o numeracji nieruchomości. Te dane w świetle § 60 ust. 2 pkt 1 należą do danych ewidencyjnych działki ewidencyjnej, wchodzącej w skład nieruchomości zabudowanej i zawarte są w rejestrze gruntów i kartotece budynków (§ 23 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 63 ust. 1, § 26 ust. 1).
Natomiast tzw. opisowo-kartograficzna część operatu składa się z odpowiedniego fragmentu mapy, określającej m.in. granice określonej działki i jej numer, a także kontury budynków (§ 20, § 21, § 28).
Rozporządzenie w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie z urzędu lub na wniosek udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1, przy czym w myśl ust. 2 do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35). Ten ostatni przepis określa jakie dokumenty i materiały stanowią materiały źródłowe dla założenia ewidencji gruntów i budynków.
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie: albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmian na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko powiadamia (§ 48, § 49) albo w drodze decyzji. Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji, które kończy się decyzją wprowadzenia zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany, względnie umorzeniem postępowania wszczętego z urzędu, gdy po jego przeprowadzeniu stwierdzono brak podstaw do wprowadzenia zmiany.
Przechodząc do sprawy, przedmiotem postępowania Prezydenta Miasta był wniosek J. P. o zmianę danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna K polegającej na ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...] obejmującej działkę nr [...] o pow. 0,2989 ha jako właściciela J. P. oraz M. G. na podstawie księgi wieczystej [...].
W związku z tym, że z pierwszych czynności wyjaśniających organu wynikło, że w jednostką rejestrową [...] ujęta jest działka nr [...] objęta księgą wieczystą [...], w której figurują S. J., W. D., J. G. oraz J. G., wszyscy w udziale ¼ części – uznać należy za prawidłowe działanie organu polegające na wszczęciu postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Istotne dla rozstrzygnięcia jest to, że skarżący poza twierdzeniami wniosku o aktualizację nie przedłożył żadnych dokumentów, które mogły stanowić podstawę do dokonania zmiany w operacie ewidencji, a co ważniejsze, które w treści zawierałyby inne ustalenia niż te, które wynikały z przyjętych przez organ ewidencyjny dokumentów stanowiących o wpisie, że działka ewidencyjna nr [...] objęta jest księgą wieczystą [...], w której figurują S. J., W. D., J. G. oraz J. G., wszyscy w udziale ¼ części.
Odłączenie księgi wieczystej [...] nastąpiło owszem dopiero w roku 2013, niemniej było to konsekwencją prawomocnych postanowień sądowych opisanych w zaskarżonej decyzji, które organ ewidencyjny miał obowiązek wziąć pod uwagę zgodnie z § 12 ww. rozporządzenia, stąd okoliczność złożenia przez skarżącego wniosku o aktualizację jeszcze w roku 2011 nie ma znaczenia dla wyniku sprawy.
Należy mieć też na uwadze, że w postępowaniu w przedmiocie zmiany w operacie ewidencyjnym nie rozstrzyga się o prawie własności, niemniej należy zwrócić uwagę, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, żadne z twierdzeń skarżącego o niezgodności ze stanem faktycznym wpisu nie pokryły się ze stanem faktycznym wynikającym z akt sprawy. Chodzi w szczególności o argumentację o tym, że postępowanie uwłaszczeniowe w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] było dotknięte wadami powodującymi jego nieważność.
Zarzut naruszenia przepisu art. 10 Kpa nie znalazł również potwierdzenia w materiale sprawy, gdyż na karcie 93 akt administracyjnych znajduje się potwierdzenie odbioru przez matkę skarżącego H. P. zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i możliwości zapoznania się z aktami oraz prawie do wypowiedzenia się. W toku natomiast postępowania odwoławczego nie zgromadzono nowego materiału dowodowego mającego wpływ na wynik sprawy, stąd zaniechanie zawiadomienia skarżącego zgodnie z art. 10 Kpa nie ma wpływu na wynik sprawy.
Nie znajdując wobec powyższego podstaw do uwzględnianie skargi, Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło