III SA/Kr 98/18
WyrokWSA w Krakowie2018-04-24
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji może zostać wydana wobec osób nieposiadających tytułu prawnego do tego lokalu, mimo zarzutu wstąpienia w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 K.c.?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji jest prawidłowa, gdy lokal zajmują osoby bez tytułu prawnego, nawet jeśli twierdzą, że wstąpiły w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 K.c. Przepisy ustawy o Policji stanowią szczególną regulację wyłączającą stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów do lokali pozostających w dyspozycji Policji. Prawo do lokalu mają wyłącznie funkcjonariusze Policji oraz uprawnione osoby z ich rodzin na podstawie szczególnych przepisów, a osoby nieposiadające takiego tytułu mogą zostać zobowiązane do opróżnienia lokalu decyzją administracyjną.Stan faktyczny
W. M. otrzymał w 1965 r. lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Policji. Po jego śmierci lokal zajmowali E. M. (syn) i M. M. (wnuk). E. M. wstąpił na podstawie art. 691 § 1 K.c. w stosunek najmu, jednak pozew ten został prawomocnie odrzucony przez sąd powszechny. Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję o opróżnieniu lokalu przez E. M. i M. M., uznając ich za osoby nieuprawnione do zajmowania lokalu. Skarżący zaskarżyli decyzję, podnosząc m.in. naruszenie prawa do wstąpienia w stosunek najmu i zarzuty naruszenia konstytucyjnych zasad równości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. M., M. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala
Decyzją nr [...] Zastępcy Kwatermistrza Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej z dnia [...] 1965 r. został przydzielony W. M. lokal mieszkalny przy ul. S w K. Do zamieszkiwania uprawnionymi byli W. M., jego żona A. M. oraz dzieci E. M. i E. M. Lokal stanowi obecnie własność Gminy, będący w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Po śmierci W. M. ww. mieszkanie nadal zajmowali E. M. (syn zmarłego) oraz M. M. (wnuk zmarłego). E. M. wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego o wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. S i pozew ten został prawomocnie odrzucony. Po wszczęciu postepowania administracyjnego w przedmiocie opróżnienia ww. lokalu mieszkalnego z osób w nim zamieszkujących, tj. E. M. i M. M., Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 90, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782, z późn. zm.) decyzją z dnia 19 września 2017 r. wezwał E. M. i M. M. do opróżnienia z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego przy ul. S w K.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że E. M. i M. M. są osobami nieuprawnionymi do zajmowania ww. lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. Prawo do zamieszkania w takim lokalu ma emeryt policyjny, rencista policyjny i członkowie ich rodzin pod warunkiem, że są uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Ponieważ ani E. M. ani M. M. nie spełniają ww. warunków, tym samym są osobami nieuprawnionymi do zajmowania ww. lokalu mieszkalnego.
E. M. i M. M. wnieśli odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że w ich ocenie wstąpili w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. S w K, a wobec nich jako niebędących policjantami Komendant Miejski Policji nie miał prawa wydawać żadnych decyzji. Podstawę do wstąpienia w stosunek najmu z mocy prawa odwołujący wywodzą z art. 691 § 1 K.c.
Komendant Wojewódzki Policji decyzją z 21 listopada 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy uznał ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji za prawidłowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na obowiązujące przepisy, w tym art. 91, art. 92, art. 94, art. 95 ust. 2-4 ustawy o Policji, które stanowią przepisy szczególne wobec regulacji stosunku najmu wynikającego zarówno z Kodeksu cywilnego, jak i na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.) wobec zapisów tej ustawy.
Mając powyższe trafnie w tej sprawie ustalono, że wobec lokali mieszkalnych oddanych do dyspozycji organów Milicji Obywatelskiej, a następnie Policji prawo dysponowania tymi lokalami mają te właśnie organy, a podstawy prawne do ich dysponowania zawierają obecnie przepisy dotyczące Policji. Zasady dysponowania tymi lokalami są wyłączone spod działania przepisów prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nie mają i nigdy nie posiadali samodzielnego uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. S w K będącym w dyspozycji organów Policji. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 92 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzje administracyjne o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku, gdy lokal mieszkalny będący w dyspozycji organów Policji zajmuje inna osoba niż funkcjonariusz Policji bez tytułu prawnego. Odwołujący nie posiadają żadnego tytułu prawnego do ww. lokalu przy ul. S w K, ponieważ nie wstąpili oni w stosunek najmu tego lokalu, a pozew o takie wstąpienie został prawomocnie odrzucony.
Wprawdzie zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o Policji w sprawach spornych spory rozstrzyga sąd powszechny, ale ta sprawa nie dotyczy kwestii spornych związanych z wstąpieniem odwołujących w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. S w K. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przepisów postepowania administracyjnego w tej sprawie, w tym nie stwierdził naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. Wskazał, że zgodnie z art. 7 K.p.a. zasadnym było wydanie zaskarżonej decyzji, ponieważ zarówno w interesie społecznym jak i słusznym interesie obywateli jest zapewnienie mieszkań służbowych policjantom, ponieważ zwiększa to ich efektywność i gotowość do służby dla dobra obywateli.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli E. M. i M. M., domagając się uchylenia obu wydanych decyzji i umorzenia postępowania w sprawie. Skarżący zarzucili organom Policji wydanie decyzji przez podmioty nieuprawnione, naruszenie Konstytucji RP, statuowanie nierówności obywateli wobec prawa oraz orzeczenie o rzekomej niedopuszczalności drogi sadowej w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że nie są oni funkcjonariuszami Policji ani innej służby mundurowej, a tym samym organy Policji nie mogą do niech kierować żadnych decyzji. Skarżący wskazali, że w tej sprawie mają zastosowania przepisy Kodeku cywilnego a nie ustawy o Policji. E. M. jako syn W. M. wstąpił na podstawie art. 691 § 1 K.c. w stosunek najmu z mocy prawa jako syn poprzedniego najemcy stale z nim zamieszkujący w mieszkaniu nr [...] przy ul. S w K. Taki stan, tzn. wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu winien potwierdzić wyrok sądowy, mający znaczenie deklaratoryjne.
Skarżący podnieśli, że już z art. 1 ustawy o Policji wynika, że ustawa ta ma zastosowanie w przypadku podległości podmiotów, a skarżący nie pozostają w żadnej zależności służbowej lub organizacyjnej wobec Komendanta Policji. Zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o Policji kwestie sporne wynikające ze stosunku najmu rozstrzyga sąd powszechny, a taka sytuacja, tzn. wystąpienia kwestii spornej, ma miejsce w tej sprawie.
Okoliczność, że Sąd Okręgowy odrzucił pozew skarżącego, a następnie skargę kasacyjną nie może być podstawą do wydania zaskarżonych decyzji. Kwestia dopuszczalności odrzucenia skargi kasacyjnej będzie przedmiotem rozstrzygania przez Sąd Najwyższy. W związku z tym ta sprawa administracyjna powinna być także zawieszona dopóki nie rozstrzygnie o dopuszczalności wniesienia pozwu Sąd Najwyższy. Skarżący podnieśli, że nieprawidłowo organy Policji odmówiły zawieszenia postępowania administracyjnego zakończonego wydanie zaskarżonej decyzji. Przytoczyli część argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej i zażaleniu wniesionym do Sądu Najwyższego w sprawie odrzucenia pozwu skarżących o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego. Wskazali za uzasadnieniem skargi kasacyjnej i zażalenia wniesionego do Sądu Najwyższego na naruszenie art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 199 § 1 pkt 1 i art. 2 § 3 K.p.c., art. 328 § 2 K.p.c., art. 379 pkt 5 K.p.c. oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako w całości bezzasadnej i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawo.
Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.) decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji przysługuje policjantowi w służbie stałej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, a w świetle art. 89 ww. ustawy członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
W sprawie bezsporne jest, że lokal nr [...] przy ul. S w K pozostaje w dyspozycji organów Policji. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
Trafnie w tej sprawie stwierdziły organy obu instancji, że problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy Policji została objęta odrębną regulacją prawną ustawy o Policji oraz pozostałych przepisów resortowych spraw wewnętrznych i w tym zakresie nie mają zastosowania regulacje wynikające z innych przepisów, a w tym z Kodeksu cywilnego oraz z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu tylko wtedy, gdy przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (w tym także Policji) są przepisy szczególne wobec ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego i tymi przepisami szczególnymi jest rozdział 8 ustawy o Policji.
Tym samym to przepisy ustawy o Policji regulują zarówno kwestie dysponowania lokalami mieszkalnymi jak i ich opróżniania.
Przepisy ustawy o Policji mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin.
Trafnie wskazały organy Policji obu instancji, że właśnie przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin w sposób szczególny uregulowały status prawny lokali mieszkalnych oddanych do dyspozycji organów Policji, krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. Takie stanowisko zajmowane jest w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2887/14, opub. w LEX nr 2111053; wyrok NSA z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1539/14, opub. w LEX nr 1989843).
Status zajmowanego przez skarżących lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro prawo do takiego lokalu i możliwość uzyskania do niego tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten także jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1122/10, opub. w LEX nr 744933; wyrok NSA z 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 220/12, opub. w LEX nr 1298311; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1644/09, opub. w LEX nr 993856).
Nie ulega również wątpliwości, że na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu lecz ich uprawnienia do zamieszkiwania w lokalu wywodzone są z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdyby ci członkowie rodziny byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym.
W rozpoznawanej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący (E. M. jako syn funkcjonariusza W. M. oraz M. M. jako wnuk funkcjonariusza W. M.) nie posiadają ani własnego, ani jakiegokolwiek innego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. S w K.
Skutkiem zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, który został prawidłowo zastosowany w tej sprawie, organ Policji ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji tego organu, jeżeli taki lokal zajmuje osoba nie mająca do niego prawa. Wydanie takiej decyzji wyłączone jest z istnienia stosunku podległości służbowej w Policji. Organ Policji taką decyzję może wydać wobec każdej osoby, w tym także i tej, która nigdy nie należała do Policji, jeżeli zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie może orzekać w sprawie legalności wyroków sądów powszechnych. Tym samym argumentacja skargi skierowana przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odrzucenia pozwu skarżącego o ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. S w K pozostaje poza zakresem kompetencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd w tej sprawie nie będzie oceniał zasadności zarzutu naruszenia art. 199 § 1 pkt 1 i art. 2 § 3 K.p.c., art. 328 § 2 K.p.c. oraz art. 379 pkt 5 K.p.c.
W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o Policji także nie jest zasadny. Art. 97 ust. 1 i 2 zawiera delegacje ustawowe do wydania aktów wykonawczych w zakresie określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90, a także szczegółowych zasad przydziału lokalu mieszkalnego i tymczasowej kwatery policjantowi, opróżnienia lub zamiany tego lokalu i tymczasowej kwatery, warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, a także sposobu obliczania czynszu najmu, praw i obowiązków najemcy oraz wynajmującego, a także części składowych czynszu najmu i okoliczności wpływających na jego wysokość. To właśnie powołane przepisy ustawy o Policji stanowią podstawę do odrębnego ustalenia zasad najmu lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji. Nie stanowiło żadnego naruszenia prawa przez organy Policji powołanie się na odrębne regulacje dotyczące dysponowania i najmu lokali mieszkalnych będących w dyspozycji Policji. Powołany w skardze art. 97 ust. 4 ustawy o Policji odsyłający w sprawach spornych wynikających ze stosunku najmu lokali pozostających w dyspozycji organów Policji na drogę rozstrzygania przez sądy powszechne, także nie został w tej sprawie naruszony. Artykuł ten ma zastosowanie do przypadku, gdy kwestią sporną są warunki najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, a także sposób obliczania czynszu najmu, prawa i obowiązki najemcy oraz wynajmującego, a także części składowe czynszu najmu i okoliczności wpływające na jego wysokość. Żadna z ww. kwestii nie mogła w tej sprawie mieć miejsca, skoro skarżącym nie przysługiwał żaden tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego przy ul. S w K, a skoro tak to nie mogły powstać kwestie sporne wynikające z warunków najmu tego lokalu przez skarżących lub zasad ustalania opłat czynszowych.
Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 691 § 1 K.c. Wprawdzie przepis ten stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują, miedzy innymi, dzieci najemcy i jego współmałżonka, to jednak ten przepis nie ma zastosowania do zasady najmu lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji i najmu opartego o przepisy ustawy o Policji.
Nie mają racji skarżący zarzucając organom w tej sprawie naruszenie art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W tej sprawie administracyjnej droga sądowa nie została skarżącemu ani zamknięta ani nawet ograniczona, czego dowodem jest merytoryczne rozpoznanie skargi.
Sąd nie znajduje żadnego potwierdzenia w zarzucie skarżących, jakoby w tej sprawie organy naruszyły art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zgodnie z którym jej przepisy stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Naruszenie tego przepisu powinno polegać na bezpodstawnym niezastosowaniu konkretnego przepisu Konstytucji, który w danej sprawie powinien być zastosowany. Takim przepisem, w ocenie skarżących, jest art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajduje żadnego uzasadnienia w zarzucie nierównego traktowania skarżących w tej sprawie. Okoliczność, że przepisy ustawy o Policji, a nie przepisy Kodeksu cywilnego mają zastosowanie do dysponowania lokalem mieszkalnych pozostającym w dyspozycji Policji, nie stanowi o naruszeniu zasady równości. Ustawodawca mógł wyłączyć stosowanie ogólnych zasad najmu, w tym wynikających z art. 691 § 1 K.c. wobec lokali służbowych przeznaczonych do zamieszkiwania w nich funkcjonariuszy Policji. To z potrzeby służby w Policji wynika, że niektórzy policjanci mogą być kierowani do pełnienia służby w jednostkach Policji innych niż miejsce ich dotychczasowego zamieszkania i dla takich funkcjonariuszy potrzebne są lokale mieszkalne. Dopuszczalnym było więc ustawowe ograniczenie możliwości przydzielania takich mieszkań do funkcjonariuszy lub byłych funkcjonariuszy. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby i do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Art. 29 ust. 2 i 3 ww. ustawy stanowi zaś, że prawo do lokalu mieszkalnego, określone w art. 29 ust. 1 tej ustawy przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach, jednakże prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje tym osobom do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.
W ocenie Sądu skoro ustawodawca w określony powyżej sposób ograniczył prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, to takie ograniczenie nie stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady równości. W tym miejscy należy również przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opub. w OTK-A 2017/75 który na pytanie o to, czy art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) w zakresie, w jakim nakazują w drodze decyzji administracyjnej opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w chwili jej wydania w dyspozycji organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych ze wszystkich zamieszkujących w nim, innych niż policjant czy też członek jego rodziny osób, w tym osób małoletnich w sytuacji, gdy osobom, które zajmują tenże lokal bez tytułu prawnego, nie został wskazany lokal, do którego miałoby nastąpić przekwaterowanie, nawet tymczasowy, a nie są one w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, a decyzja o opróżnieniu w zakresie legalności podlega kognicji sądów administracyjnych, z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji orzekł w ten sposób, że - art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zajmując stanowisko co do braku naruszenia zasady równości w zakresie odmiennego uregulowania od przepisów Kodeksu cywilnego prawa do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji należy stwierdzić, że zasada ta nie została naruszona w tej sprawie (por. ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opub. w OTK-A 2017/75).
Mając powyższe należy stwierdzić, że skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa materialnego stanowiącego podstawę ich wydania oraz nie naruszają przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy, to skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego przez skarżących skutku.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło