III SA/Kr 982/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-04-30
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie o odmowę przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiony adwokat z urzędu na podstawie przepisów p.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co skutkuje całkowitym zwolnieniem z kosztów sądowych. Ponadto, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, sąd ustanowił mu adwokata z urzędu na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 lipca 2013 r. odmowną w przedmiocie przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżący i jego żona nie posiadają dochodów, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i nie dysponują zasobami pieniężnymi ani wartościowymi. Skarżący sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawną ciocią, a dochody tej osoby są niskie. Skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
I) Umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2013 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lipca 2013 roku w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Pismem z dnia 24 lutego 2014 roku skarżący zwrócił się z prośbą o przyznanie mu adwokata z urzędu do złożenia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu I instancji.
W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został bez przewidzianej prawem formy, skarżący został wezwany do uzupełnienia braku poprzez wypełnienie w terminie 7 dni urzędowego formularza "PPF". w zakreślonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną A. M. Małżonkowie nie posiadają żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego i jego małżonki wchodzi mieszkanie o powierzchni 60 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Wniosek o prawo pomocy skarżący uzasadnił trudną sytuacją materialną i brakiem dochodów.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona, która skarży działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do takiej kategorii spraw należy niniejsza sprawa (opatrzona jest symbolem 6329), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz kwalifikowanego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W ocenie orzekającego sytuacja materialna J. M. nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Sytuacja materialna skarżącego nie jest bowiem łatwa. Jak wynika z akt sprawy zarówno wnioskodawca, jak i jego małżonka pozostają bez pracy, nie posiadają żadnych dochodów. Skarżący sprawuje całodobową opiekę się swoją niepełnosprawną ciocią D. C., w związku z tym zamieszkuje w jej domu. Wysokość dochodów D. C. z emerytury, jak wynika z akt sprawy, za miesiąc maj 2013 roku wynosiła 1.306,29 zł. Nie są to dochody wysokie, zważywszy na konieczność wydatkowania środków na leczenie i utrzymanie. Skarżący nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone.
W obecnej sytuacji materialnej J. M. nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło