III SA/Kr 982/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-22
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej polegająca na złożeniu funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej, zamiast propozycji pełnienia służby, stanowi czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego i czy organ prawidłowo zastosował kryteria określone w przepisach wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej?Ratio decidendi
Czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej polegająca na złożeniu funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej, zamiast propozycji pełnienia służby, jest czynnością władczą, kształtującą prawa i obowiązki strony, a zatem podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Organ prawidłowo zastosował kryteria określone w art. 165 ust. 7 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, uwzględniając kwalifikacje, przebieg dotychczasowej służby oraz miejsce zamieszkania skarżącej, co uzasadniało złożenie propozycji pracy, a nie służby.Stan faktyczny
Skarżąca, M. J., funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, wniosła skargę na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 czerwca 2018 r., polegającą na złożeniu jej propozycji zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej. Skarżąca zarzuciła nieważność i bezprawność działania organu, wskazując na naruszenie przepisów wprowadzających ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej oraz niezgodność z Konstytucją. W ocenie skarżącej, organ powinien był zaproponować jej dalsze pełnienie służby, a nie zatrudnienie w ramach służby cywilnej. Organ wniósł o odrzucenie skargi, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie, argumentując, że propozycja nie jest aktem podlegającym zaskarżeniu i że prawidłowo zastosował kryteria ustawowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 6 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie propozycji zatrudnienia dla funkcjonariusza skargę oddala
Pismem z dnia 6 czerwca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wykonując wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 935/17 działając na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej złożył M. J. propozycję określającą warunki zatrudnienia w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej:
1/ rodzaj umowy o pracę – umowa o pracę na czas nieokreślony,
2/ stanowisko służbowe – starszy specjalista, zaliczane do grupy stanowisk specjalistycznych w służbie cywilnej,
3/ miejsce wykonywania pracy – K
4/ komórka organizacyjna – Referat [...] w Izbie Administracji Skarbowej w K
W piśmie tym określono także warunki wynagrodzenia miesięcznego oraz podano wymiar czasu pracy – 1/1. Ponadto wskazano, że zaproponowane warunki zatrudnienia, po ich przyjęciu, będą obowiązywać od dnia 1 czerwca 2018 r.
W piśmie tym organ wskazał, że pojęcie "kwalifikacje" o których mowa w art. 165 ust. 7 ustawy powinno być utożsamiane z wykształceniem funkcjonariusza potwierdzonym stosownym dokumentem. Jednocześnie organ wziął również pod uwagę przebieg dotychczasowej służby wynikający ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów. Przesłanki posiadanych kwalifikacji oraz przebieg dotychczasowej służby winny być analizowane łącznie. Dopiero bowiem analiza zarówno kwalifikacji jak i przebiegu dotychczasowej służby pozwoli na uzyskanie pełnego obrazu pracownika i pozwoli na jego efektywne wykorzystanie w strukturach Krajowej Administracji Skarbowej. Organ wskazał, że M. J. posiada wykształcenie wyższe. Ukończyła studia na kierunku Zarządzania i Marketingu Uniwersytetu z tytułem licencjata w zakresie Zarządzania w Administracji Publicznej, studia na kierunku Zarządzania i Marketingu Akademii z tytułem magistra w zakresie marketingu, podyplomowe na wydziale finansów, Katedra Prawa Akademii w zakresie prawa zamówień publicznych. W trakcie służby w Służbie Celnej M. J. odbyła liczne kursy i szkolenia w tym: Zamówienia publiczne poniżej progu 14000 euro – obowiązki i możliwości zamawiającego, dokumentowanie i niejasności, Nowelizacja Prawa Zamówień Publicznych – szkolenie przygotowujące do stosowania nowych uregulowań, Klasyfikacja wydatków strukturalnych, Nowelizacja prawa zamówień publicznych – szkolenie przygotowujące do stosowania nowych uregulowań, Konstruowanie umów cywilnoprawnych IT ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień odnoszących do praw autorskich, usług gwarancyjnych, usług na wsparcie i utrzymanie systemów IT, Zamówienia publiczne w 2012 r., Aktualne obowiązki zamawiającego w stosowaniu ustawy PZP na 2014 r., Prawo zamówień publicznych po nowelizacji ze szczególnym uwzględnieniem realizacji robót budowlanych, Nowelizacja prawa zamówień publicznych, Najczęściej popełniane błędy w przygotowaniu i prowadzeniu zamówień publicznych. Ponadto ukończyła szkolenia w ramach resortu organizowane przez Ministerstwo finansów, Izbę Celną w K oraz Izbę Celną w W. Przebieg dotychczasowej służby M. J. przedstawia się następująco:
1/ od dnia 1 lutego 1998 r. w Urzędzie Celnym w N – dział [...], gdzie do jej zadań należało prowadzenie statystyki dotyczącej wystawionych EUR-1, kolportaż dokumentów i pism oraz materiałów do oddziałów celnych, posterunków celnych i komórek wewnętrznych w zakresie pochodzenia towarów, samokształcenie w zakresie obowiązujących przepisów;
2/ od dnia 1 grudnia 2002 r. zostało jej zlecone wykonywanie obowiązków służbowych w komórce Referat [...], gdzie do jej zadań należało prowadzenie spraw związanych z taryfikacją, wartością celną i regułami pochodzenia towarów, wystawianie retrospektywnych świadectw pochodzenia EUR1, gromadzenie, przetwarzanie materiałów porównawczych dotyczących towarów wrażliwych oraz wymiana informacji między organami celnymi;
3/ z dniem 1 listopada 2003 r. na swój wniosek z dnia 24 października 2003 r. została przeniesiona do pełnienia służby celnej w Izbie Celnej w K do Wydziału [...], gdzie do jej zadań należało prowadzenie postępowań celnych w I instancji w sprawach należących do właściwości Wydziału [...];
4/ z dniem 26 września 2005 r. wyznaczono jej miejsce służby w komórce organizacyjnej Wydziału Prawno – Organizacyjnego, gdzie do jej zakresu zadań należała obsługa prawna Izby Celnej i podległych jej Urzędów Celnych;
5/ z dniem 1 lipca 2006 r. wyznaczono jej miejsce służby w komórce organizacyjnej wydziału logistyki, gdzie początkowo do jej zadań należało prowadzenie spraw z zakresu zamówień publicznych, prowadzenie spraw związanych z naliczaniem ekwiwalentów pieniężnych w zamian za przysługujące umundurowanie, prowadzenie kartotek mundurowych oraz rozliczanie amortyzacji sortów mundurowych w przypadku zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego lub przekształcenia stosunku służbowego na podstawie ustawy o Służbie Celnej, prowadzenie spraw związanych z obiegiem pism i informacji w komórce, zakup umundurowania i odzieży ochronnej. Powyższy zakres zadań w następnych latach uległ zmianie: od 11 lipca 2008 r. do zadań należało prowadzenie spraw z zakresu zamówień publicznych, kierowanie i koordynowanie pracami zespołu zamówień publicznych; od 20 kwietnia 2009 r. zadania zostały poszerzone o sporządzanie zleceń oraz umów dotyczących zamówień publicznych; od 6 kwietnia 2011 r. do zadań należało prowadzenie postepowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, reprezentowanie Dyrektora Izby Celnej przed Krajową Izbą Odwoławczą i sądami cywilnymi, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych; w dniu 16 maja 2013 r. zakres zadań został poszerzony o planowanie i realizację inwestycji na rzecz izby celnej i urzędów celnych; od 21 marca 2014 r. do zakresu zadań wchodziło prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, reprezentowanie Dyrektora Izby Celnej przed krajową Izba odwoławcza i sądami cywilnymi, planowanie i realizacja inwestycji na rzecz izby celnej i urzędów celnych, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych, prowadzenie postepowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, weryfikacja i kwalifikacja wniosku o dokonanie zakupu pod kątem ustawy Prawo zamówień publicznych, opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz udział w pracach komisji przetargowych, prowadzenie spraw związanych z ubezpieczeniem majątku izby celnej i podległych urzędów celnych, rozliczenia dokumentacji finansowo – księgowych w zakresie wydatkowania środków budżetowych, prowadzenie spraw związanych z odpowiedzialnością materialna funkcjonariuszy celnych i pracowników komórki; w dniu 23 grudnia 2015 r. zakres czynności został rozszerzony o zadanie prowadzenia spraw z zakresu planowania i wykonywania inwestycji dotyczących przejść granicznych ich modernizacji i remontów.
Organ wskazał, że do dnia 28 lutego 2017 r. M. J. pełniła służbę w Wydziale [...] w izbie Celnej w K na stanowisku eksperta służby Celnej. Od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r. pełniła służbę w referacie [...]. W ocenie organu przedstawiając przedmiotową propozycje służby kierowano się miejscem zamieszkania, przebiegiem dotychczasowej służby oraz doświadczeniem w zakresie przede wszystkim prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, reprezentowanie Dyrektora izby Celnej przed Krajową komisją Odwoławczą i sądami cywilnymi, planowania i realizacji inwestycji na rzecz jednostek organizacyjnych, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych, prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, weryfikacja i kwalifikacja wniosku o dokonanie zakupu pod kątem ustawy, opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz udział w pracach komisji przetargowych, rozliczenia dokumentacji finansowo – księgowych w zakresie wydatkowania środków budżetowych. Organ stwierdził, że niewątpliwie od 2008 r. do dnia dzisiejszego M. J. realizuje zadania związane z problematyką zamówień publicznych, a jej praca i efekty są oceniane bardzo wysoko przez przełożonych.
Pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. M. J. złożyła ponaglenie do wykonania wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 935/17.
Kolejno pismem z dnia 10 sierpnia 2018 r. M. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na złożoną w dniu 6 czerwca 2018 r. propozycję służby. Skarżąca zarzuciła nieważność i bezprawność działania z uwag na brak podstaw prawych do złożenia propozycji pracy w świetle przepisów ustawy – Przepisy wprowadzające Krajową Administrację Skarbową tj. naruszenie art. 165 ust. 3 i 7 oraz art. 170 ust. 1 ustawy oraz naruszenie art. 179 i art. 180 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 16 listopada 2016 r. poprzez faktyczne zwolnienie skarżącej ze służby pomimo braku zajścia wskazanych tam przesłanek. Zarzuciła także niekonstytucyjność zaskarżonego aktu poprzez niezgodność z art. 2, art. 7, art. 32 ust. 1 oraz art. 60 Konstytucji.
W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że ustawodawca ani w p.w.k.a.s. ani w ustawie o KAS w istocie nie zapisał w ogóle prawnej możliwości "ucywilnienia" funkcjonariuszy. Zdaniem skarżącej, przyjęte w art. 165 ust. 3 p.w.k.a.s. zwroty "odpowiednio" i "albo" wyznaczają zakres stosowania wskazanego przepisu, określając oddzielnie sytuację prawną pracowników oraz funkcjonariuszy, a skoro takimi samymi zwrotami posłużono się w art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s., to należy go jednoznacznie rozumieć w ten sposób, że w zależności od pierwotnej formy, rodzaju zatrudnienia (umowy o pracę, czy mianowania na funkcjonariusza), ta sama forma będzie proponowana również w KAS. Za takim rozumowaniem przemawia brzmienie art. 170 ust. 1 p.w.k.a.s.
Skarżąca podniosła, że nawet gdyby Sąd doszedł do wniosku, że proces "ucywilnienia" mógł być przeprowadzony, to nadal aktualny pozostaje zarzut jego niekonstytucyjności. Stwierdziła, że niekonstytucyjność ta wyraża się w tym, że ustawodawca zapisał w art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. niejasne i nie dające się obiektywnie zweryfikować przesłanki "ucywilnienia" (przebieg służby, posiadane kwalifikacje, miejsce zamieszkania) oraz w tym, że organy stosujące prawo dodatkowo stosowały, jako podstawę swych działań, kryteria pozaustawowe wprowadzone na mocy "zwykłego" pisma Szefa KAS z dnia 27 stycznia 2017 r., w którym opisano, w jakich komórkach i jednostkach organizacyjnych należy przeprowadzić proces "ucywilnienia". Uznała, że jest to rażące naruszenie prawa, a ponadto "ucywilnienie" w przedmiotowej formie jest niezgodne z art. 60 Konstytucji RP. Zdaniem skarżącej, nawet przy przyjęciu przez Sąd, że możliwe było składanie funkcjonariuszom propozycji pracy, to takie działanie organu nie było właściwe w stosunku do jej osoby. Przy prawidłowym bowiem zastosowaniu przesłanek z art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. i uwzględnieniu przebiegu jej służby, posiadanej wiedzy i doświadczenia oraz kwalifikacji, organ powinien przedstawić jej propozycję służby.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu lub czynności oraz zobowiązanie organu do przedłożenia jej propozycji służby.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie (gdyż zaskarżona propozycja nie stanowi aktu, ani czynności mogących być zaskarżonymi, ani też decyzji), a z ostrożności procesowej - o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ podał m.in., że mając wynikające z p.w.k.a.s. wyłączne prawo kształtowania stosunku służbowego, złożył skarżącej pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia w Izbie Administracji Skarbowej w ramach korpusu służby cywilnej. Organ zauważył, że użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. zwrotu "odpowiednio" po wyliczeniu podmiotów składających propozycję, odnosi się do statusu osoby, której propozycja jest składana, tj. do pracownika albo funkcjonariusza zatrudnionego/pełniącego służbę po dniu 1 marca 2017 r. w Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej oraz w Krajowej Szkole Skarbowości. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał, iż funkcjonariuszowi składa się tylko propozycję służby, a pracownikowi tylko propozycję pracy, wówczas powyższy przepis otrzymałby następujące brzmienie: "Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą odpowiednio nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania". W ocenie organu nie istniał obowiązek przedstawienia wszystkim funkcjonariuszom propozycji służby. Organ uprawniony był do przedstaw funkcjonariuszom propozycji służby albo propozycji pracy. Przedstawiając skarżącej propozycję pracy w szczególności wzięto pod uwagę posiadane przez skarżącą doświadczenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, jako pracodawca samodzielnie zarządzający jednostką organizacyjną na terenie województwa [...], podejmując decyzje w przedmiocie propozycji, o których mowa w art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s., zobligowany był, w kontekście przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.), a w szczególności jej przepisów art. 68 i 69, do zapewnienia długofalowej ciągłości działania Izby Administracji Skarbowej, także w kontekście posiadanego budżetu. Wobec powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uchybił dyrektywie określonej w przepisie art. 165 ust. 1 p.w.k.a.s., tj. uwzględnił zarówno posiadane kwalifikacje, przebieg dotychczasowej służby, jak również dotychczasowe miejsce zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie dotyczy złożonej skarżącej będącej funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej pisemnej propozycji pracy w Krajowej Administracji Skarbowej. Propozycja określająca warunki zatrudnienia skarżącej w ramach korpusu służby cywilnej w Izbie Administracji Skarbowej została sformułowana przez organ pismem z dnia 6 czerwca 2018 r. Propozycja ta została złożona na podstawie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (dalej w skrócie: p.w.k.a.s.), który stanowi, że dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. W rozpoznawanej sprawie nie może ujść uwadze zasadnicza kwestia, a mianowicie fakt, że organ administracji skarbowej złożył pisemną propozycję pełnienia służby wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 935/17, tym samym organ działał będąc jednocześnie związany wytycznymi zawartymi w powołanym orzeczeniu. Jak bowiem wynika z treści art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpatrując sprawę organ oraz orzekający aktualnie Sąd Wojewódzki są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanym wyroku WSA w Krakowie. Reguła wyrażona w art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.
Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu.
Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).
Przypomnieć zatem trzeba stanowisko wyrażone przez WSA, który uznał, że czynność, o której mowa w art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. w postaci złożenia funkcjonariuszowi pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia ma charakter władczy pomimo braku nazwania ją mianem decyzji administracyjnej lub postanowienia. Kształtuje bowiem w sposób jednostronny prawa i obowiązki skarżącej. Jednostronne kształtowanie praw i obowiązków polega na tym, że to sam organ administracji (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) jednostronnie i władczo przesądza o ustaniu stosunku służbowego oraz określa nowe warunki zatrudnienia, a po stronie funkcjonariusza pozostawiony jest jedynie wybór działania polegającego zasadniczo albo na akceptacji tych warunków albo braku ich przyjęcia. Czynność objęta art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. może polegać także i na tym, że organ administracyjny w sposób jednostronny wykonując swój ustawowy obowiązek skonkretyzuje sytuację prawną drugiej strony, a ta druga strona może mieć zachowany wybór co do podjęcia działania. Ważnym jest, aby możliwości wyboru przez stronę były w sposób całościowy regulowane ustawowo. Ponadto, co istotne szczególnie istotne w przedmiotowej sprawie, bez względu na odpowiedź (przyjęcie bądź odmowa przyjęcia propozycji pracy) samo złożenie funkcjonariuszowi pisemnej propozycji powoduje zewnętrzny (pomimo podległości służbowej) skutek prawny w postaci ustania stosunku służbowego, co jest równoznaczne z wprowadzeniem przymusu państwowego wobec funkcjonariusza, który to przymus stanowi jeden z przejawów władztwa administracyjnego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 560/17) .Nie ulega również wątpliwości, że taka pisemna propozycja dotyczy sprawy indywidualnej (indywidualny adresat i konkretny przedmiot) i ma charakter publicznoprawny. Do chwili upływu terminu do wyrażenia zgody na propozycję zatrudnienia funkcjonariusz służby celno-skarbowej nie był pracownikiem, z którym zawarty został uprzednio stosunek pracy. Był funkcjonariuszem publicznym i tym samym jego zatrudnienie miało charakter publiczny, a dotychczasowy stosunek prawny łączący funkcjonariusza z organem miał charakter stosunku służbowego. Natomiast ocena skutków tak złożonej propozycji w zakresie nawiązania na jej podstawie innych stosunków prawnych nie ma znaczenia w tej sprawie, gdyż jej przedmiotem jest - ze względu na zakończenie ww. stosunku służbowego - sama propozycja kierowana do funkcjonariusza na podstawie art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s., a nie skutki wywołane przyjęciem tej propozycji w zakresie stosunku pracy. Zatem WSA w Krakowie w wyroku o sygn. akt III SA/Kr 935/17 wyraźnie stwierdził, że pisemna propozycja złożona funkcjonariuszowi jest czynnością o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Tym samym nie może zostać uwzględniony postulat Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczący konieczności odrzucenia skargi jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego.
Przechodząc dalej stwierdzić należy, że w przywoływanym wyroku WSA przesądził również, że z przytoczonego wyżej art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. wynika, że przedkładając skarżącej jako funkcjonariuszowi publicznemu pisemną propozycję, organ miał obowiązek uwzględnić posiadane przez funkcjonariusza kwalifikacje, przebieg dotychczasowej służby oraz dotychczasowe miejsce zamieszkania. Przez pryzmat tych kryteriów możliwe jest dokonanie obiektywnej oceny przydatności konkretnej osoby do realizacji zadań w krajowej administracji skarbowej. Natomiast każde działanie organu administracyjnego, które na podstawie art. 165 ust. 7 p.w.k.a.s. nie wyjaśnia i nie tłumaczy funkcjonariuszowi, dlaczego zaproponowano warunki pracy a nie służby, narusza art. 60 i art. 7 Konstytucji RP.
Przenosząc to na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że organ w złożonej w dniu 6 czerwca 2018 r. pisemnej propozycji pracy zastosował się do wytycznych Sądu zawartych w powołanym wyroku. Organ wyraźnie i jednoznacznie wskazał jakie kryteria legły u podstaw zaproponowania skarżącej warunków pracy a nie służby. Organ wnikliwie rozważył i wziął pod uwagę takie kryteria jak miejsce zamieszkania skarżącej, jej kwalifikacje, staż służby, a także zakres wykonywanych dotychczas czynności. Organ uważnie przyjrzał się przebiegowi kariery zawodowej skarżącej i stwierdził, że posiada ona wykształcenie wyższe. Ukończyła studia na kierunku Zarządzania i Marketingu Uniwersytetu z tytułem licencjata w zakresie Zarządzania w Administracji Publicznej, studia na kierunku Zarządzania i Marketingu Akademii z tytułem magistra w zakresie marketingu, podyplomowe na wydziale finansów, Katedra Prawa Akademii w zakresie prawa zamówień publicznych. W trakcie służby w Służbie Celnej M. J. odbyła liczne kursy i szkolenia Organ przedstawił również dotychczasowy przebieg służby skarżącej wskazując, że od dnia 1 lutego 1998 r. w Urzędzie Celnym w N – dział Taryfikacji Wartości Celnej i Reguł Pochodzenia Towarów, gdzie do jej zadań należało prowadzenie statystyki dotyczącej wystawionych EUR-1, kolportaż dokumentów i pism oraz materiałów do oddziałów celnych, posterunków celnych i komórek wewnętrznych w zakresie pochodzenia towarów, samokształcenie w zakresie obowiązujących przepisów; od dnia 1 grudnia 2002 r. zostało jej zlecone wykonywanie obowiązków służbowych w komórce Referat [...], gdzie do jej zadań należało prowadzenie spraw związanych z taryfikacją, wartością celną i regułami pochodzenia towarów, wystawianie retrospektywnych świadectw pochodzenia EUR1, gromadzenie, przetwarzanie materiałów porównawczych dotyczących towarów wrażliwych oraz wymiana informacji między organami celnymi; z dniem 1 listopada 2003 r. na swój wniosek z dnia 24 października 2003 r. została przeniesiona do pełnienia służby celnej w Izbie Celnej do Wydziału [...], gdzie do jej zadań należało prowadzenie postępowań celnych w I instancji w sprawach należących do właściwości Wydziału [...]; z dniem 26 września 2005 r. wyznaczono jej miejsce służby w komórce organizacyjnej Wydziału [...], gdzie do jej zakresu zadań należała obsługa prawna Izby Celnej i podległych jej Urzędów Celnych; z dniem 1 lipca 2006 r. wyznaczono jej miejsce służby w komórce organizacyjnej wydziału logistyki, gdzie początkowo do jej zadań należało prowadzenie spraw z zakresu zamówień publicznych, prowadzenie spraw związanych z naliczaniem ekwiwalentów pieniężnych w zamian za przysługujące umundurowanie, prowadzenie kartotek mundurowych oraz rozliczanie amortyzacji sortów mundurowych w przypadku zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego lub przekształcenia stosunku służbowego na podstawie ustawy o Służbie Celnej, prowadzenie spraw związanych z obiegiem pism i informacji w komórce, zakup umundurowania i odzieży ochronnej. Powyższy zakres zadań w następnych latach uległ zmianie: od 11 lipca 2008 r. do zadań należało prowadzenie spraw z zakresu zamówień publicznych, kierowanie i koordynowanie pracami zespołu zamówień publicznych; od 20 kwietnia 2009 r. zadania zostały poszerzone o sporządzanie zleceń oraz umów dotyczących zamówień publicznych; od 6 kwietnia 2011 r. do zadań należało prowadzenie postepowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, reprezentowanie Dyrektora Izby Celnej przed Krajową Izbą Odwoławczą i sądami cywilnymi, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych; w dniu 16 maja 2013 r. zakres zadań został poszerzony o planowanie i realizację inwestycji na rzecz izby celnej i urzędów celnych; od 21 marca 2014 r. do zakresu zadań wchodziło prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, reprezentowanie Dyrektora Izby Celnej przed krajową Izba odwoławcza i sądami cywilnymi, planowanie i realizacja inwestycji na rzecz izby celnej i urzędów celnych, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych, prowadzenie postepowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, weryfikacja i kwalifikacja wniosku o dokonanie zakupu pod kątem ustawy Prawo zamówień publicznych, opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz udział w pracach komisji przetargowych, prowadzenie spraw związanych z ubezpieczeniem majątku izby celnej i podległych urzędów celnych, rozliczenia dokumentacji finansowo – księgowych w zakresie wydatkowania środków budżetowych, prowadzenie spraw związanych z odpowiedzialnością materialna funkcjonariuszy celnych i pracowników komórki; w dniu 23 grudnia 2015 r. zakres czynności został rozszerzony o zadanie prowadzenia spraw z zakresu planowania i wykonywania inwestycji dotyczących przejść granicznych ich modernizacji i remontów. Organ wskazał, że do dnia 28 lutego 2017 r. M. J. pełniła służbę w Wydziale [...] w Izbie Celnej na stanowisku eksperta służby Celnej. Od dnia 1 marca 2017 r. do dnia 31 maja 2017 r. pełniła służbę w referacie [...]. Tym samym nie można zarzucić organowi, że przedstawiając pisemną propozycję pracy nie kierował się wytycznymi zawartymi w art. 165 ustawy. Jak wynika z akt sprawy przedstawiając przedmiotową propozycje pracy kierowano się miejscem zamieszkania, przebiegiem dotychczasowej służby oraz doświadczeniem w zakresie przede wszystkim prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – o wysokim stopniu trudności i złożoności, reprezentowanie Dyrektora izby Celnej przed Krajową Komisją Odwoławczą i sądami cywilnymi, planowania i realizacji inwestycji na rzecz jednostek organizacyjnych, prowadzenie szkoleń w zakresie właściwości rzeczowej komórki na rzecz innych komórek organizacyjnych, prowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego – pozostałe, weryfikacja i kwalifikacja wniosku o dokonanie zakupu pod kątem ustawy, opracowanie specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz udział w pracach komisji przetargowych, rozliczenia dokumentacji finansowo – księgowych w zakresie wydatkowania środków budżetowych.
W tym stanie rzeczy bez wątpienia organ kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 935/17 rozważył przesłanki zawarte w przepisie art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej. Pamiętać należy, że Choć propozycja pełnienia służby ma charakter uznaniowy, to jednak w każdym przypadku ma charakter indywidualny, odnoszący się do konkretnych okoliczności, na co wyraźnie wskazują zawarte w ustawie z 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej kryteria. W niniejszej sprawie organ niewątpliwie odniósł się do sytuacji skarżącej, a opierając się na materiale stanowiącym o przebiegu jej służby zaproponował jej nowe warunki pracy.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło