III SA/Kr 983/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-11-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji o zmianie w operacie ewidencji gruntów jest uzasadnione, gdy skarżąca spółka podnosi argumenty dotyczące potencjalnych trudnych do odwrócenia skutków i znacznej szkody, które mogą nastąpić po ewentualnym uwzględnieniu skargi?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca spółka nie wykazała przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Argumenty dotyczące potencjalnych przyszłych szkód i trudnych do odwrócenia skutków, które miałyby nastąpić po ewentualnym korzystnym wyroku, nie są wystarczające do uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji, gdyż muszą one być bezpośrednim, realnym i nieopartym na przypuszczeniach następstwem wykonania zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zmianie w operacie ewidencji gruntów. Zmiana polegała na wyodrębnieniu części działki ewidencyjnej nr 58, która została wcześniej wywłaszczona. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że skutkowałoby to ujawnieniem podziału nieruchomości i potencjalnym założeniem nowej księgi wieczystej dla części należącej do Skarbu Państwa, a także koniecznością obciążenia nieruchomości służebnością drogi koniecznej. Spółka podniosła, że takie działania mogą prowadzić do znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Spółki z o.o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A Sp. z o.o. zaskarżyła ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 27 lipca 2009 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. znak: [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...] j. ewid. [...]. Wprowadzona z urzędu zmiana polega na wyodrębnieniu różnych nieruchomości połączonych w działce ewidencyjnej nr 58 o pow. 0.1013 ha, przez utworzenie nowych działek ewidencyjnych: 58/1 o pow. 0.0752 ha – objętej KW [...] oraz 58/2 o pow. 0.0261 ha – objętej tą samą KW [...] oraz decyzją [...]. Podstawę wprowadzenia zmian stanowiła przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24.02.2009 r. pod nr [...] mapa uzupełniająca oraz wykaz zmian, sporządzony przez geodetę uprawnionego. Decyzja organów oparta została na ustaleniu, że działka ewidencyjna Nr 58 objęta księgą wieczystą, w której jako właściciel ujawniona jest skarżąca Spółka A, obejmuje w granicach ewidencyjnych nowoutworzonej działki 58/2, tę część działki 58, która odpowiada parceli katastralnej 131/2 wywłaszczonej ostateczną decyzją Urzędu Dzielnicowego z dnia 20 marca 1978 r. Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem. Ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na decyzję organu II instancji, Spółka z o.o. A połączyła wniosek o wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 ppsa wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, strona skarżąca podniosła, iż jej wykonanie skutkowało będzie ujawnieniem w księdze wieczystej prowadzonej dla działki 58 jej podziału na działki 58/1 i 58/2, a działka 58/2 najprawdopodobniej potraktowana zostanie jako odrębna nieruchomość należąca do Skarbu Państwa, dla której założona zostanie nowa księga wieczysta. Skarżąca podała także, iż w przypadku uwzględniającego skargę wyroku sądowego w niniejszej sprawie, dokonane już podziały nie będą miały oparcia w obowiązującym, stanie prawnym, a skarżąca będzie zmuszona do wszczynania kolejnych postępowań w celu uregulowania stanu prawnego działki. To zaś wiąże się ze sporymi kosztami dla skarżącej. Spółka A podniosła także, iż w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji będzie konieczne obciążenie działki nr 58/1, służebnością drogi koniecznej, co czyni nieruchomość należącą do skarżącej bezużyteczną albowiem działka 58/2 jest pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) – sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lud spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma więc charakter wyjątkowy, albowiem może mieć miejsce jedynie w przypadku gdy zachodzą przesłanki, o których mowa wyżej. Szczególnego podkreślenia wymaga, iż zastosowanie tej instytucji nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi, bowiem takie działanie Sądu, dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego, oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu sprowadzającą się do przedsądu. Wstrzymanie może dotyczyć tylko takiego aktu administracyjnego, który nadaje się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Decyzja dotycząca zmian w ewidencji gruntów jest decyzją podlegającą wykonaniu, które polega na dokonaniu czynności materialno-technicznej - zmianie wpisów w odpowiednich częściach operatu ewidencyjnego, stosownie do przepisów § 45 ust. 1 w zw. z § 22 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Z tego punktu widzenia wstrzymanie wykonania decyzji orzekającej o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów (operacie ewidencji gruntów), przez zaniechanie naniesienia w urządzeniach ewidencyjnych operatu ewidencyjnego stosownych zmian, jest technicznie możliwe. Podkreślić jednak należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Tymczasem w ocenie Sądu podniesione przez skarżącą argumenty mające uzasadnić powstanie po jej stronie szkody wskazują jedynie na okoliczności jakie mogą zaistnieć po wydaniu korzystnego dla skarżącej wyroku. Skarżąca nie wykazała zatem żadnej konkretnej szkody jaka mogłaby mieć bezpośredni związek z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Tymczasem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonaniu aktu administracyjnego przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa, a więc przedstawienia konkretnych zdarzeń świadczących, że wykonanie decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Bezpośrednim, skutkiem zaskarżonej decyzji jest to, iż objęta księga wieczystą nieruchomość strony skarżącej, składa się nie z jednej lecz z dwóch działek ewidencyjnych. Jest to zatem zmiana w opisie nieruchomości objętej księgą wieczystą strony skarżącej. Natomiast ewentualne założenie dla jednej z tych działek nowej księgi wieczystej i to dla innego podmiotu, odbywa się poza postępowaniem ewidencyjnym, w postępowaniu tzw. wieczystoksięgowy i na podstawie stosownego orzeczenia, od którego służą środki prawne, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn.zm.). Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony ze wskazania przekonująco przyczyn mających uzasadniać przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji do przerzucenia w całości ciężaru wykazania tych przesłanek na Sąd administracyjny. Sąd – mając na względzie art. 61 § 3 ppsa i przedstawiony wywód – uznał, że motywacja wniosku skarżącej nie może prowadzić do jego uwzględnienia. Okoliczności, na które powołuje się skarżąca – w ocenie Sądu – nie są zdarzeniami przemawiającymi za uznaniem, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącej znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Po pierwsze dlatego, że tego rodzaju zagrożenia muszą być bezpośrednim następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. Muszą być realne, zachodzić w czasie ubiegania się o wstrzymanie, a nie w przyszłości, nie mogą być oparte na przypuszczeniach. Tymczasem takim przypuszczeniem, jest właśnie stwierdzenie, że zmiana wpisu w ewidencji może doprowadzić do niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym ustanowienia dwóch odrębnych działek czy obciążenia jednej z nieruchomości służebnością drogi koniecznej. Podkreślić bowiem należy, iż przesłanką wstrzymania jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, zaś o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast skarżąca nie wykazała, możliwości powstania takiej szkody, gdyby decyzja została wykonana. Odniosła się do zdarzeń po przyszłym wyroku sądowym i to wyroku dla strony skarżącej korzystnym. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło