III SA/Kr 983/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, gdzie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zasadne jest umorzenie postępowania w części dotyczącej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach z zakresu pomocy społecznej, do których zalicza się sprawa o zasiłek celowy, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" PPSA. W związku z tym postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Jednocześnie, z uwagi na niezamożność skarżącego i jego problemy zdrowotne, Sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając pełnomocnika z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 listopada 2011 r. w dniu 22 grudnia 2011 r. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w przedmiocie zasiłku celowego postanawia I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych II przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Odnośnie posiadanego majątku podał, że w jego skład wchodzi nadający się do kapitalnego remontu dom o powierzchni 70 m2 oraz zalana w 90% nieruchomość rolna o powierzchni 1,77 ha. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a swoje dochody oszacował na 100 zł otrzymanych w sierpniu 2011 r. z opieki społecznej. Uzasadniając swoje starania podkreślił, że jego dom oraz gospodarstwo były kilkukrotnie zatapiane, w efekcie czego studnia jest skażona, a ze ścian odpadają tynki. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący prawo do renty utracił w czerwcu 2009r. Należące zaś do niego gospodarstwo generuje niewielki dochód liczony szacunkowo przez organy na kwotę mniej więcej 250 zł (k. 4 akt adm.). Z uwagi zaś na fakt, że przedmiotowa sprawa nie jest ani pierwszym ani jedynym postępowaniem, jakie skarżący zainicjował przed WSA w Krakowie, okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje także i to, że skarżący jest bezrobotnym kawalerem, którego dotyka problem niepełnosprawności i z uwagi na problemy zdrowotne pozostaje w leczeniu, zaś leki otrzymuje z darów. Dom skarżącego jest drewniany, nie ma w nim doprowadzonej wody ani gazu, wyposażony jest w piece węglowe. Dom położony jest na terenach zalewowych. Skarżący nie płaci za wywóz śmieci i zalega z podatkami. Informacje te pochodzą z formularzy PPF, jakie skarżący złożył m.in. w sprawach prowadzonych pod sygnaturami akt: III SA/Kr 380/10, III SA/Kr 1181/05, III SA/Kr 124/10 i III SA/Kr 862/10. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu. Skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Art. 245 § 2 ppsa stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zaskarżona przez J. W. decyzja dotyczyła zasiłku celowego, a więc jest to sprawa z zakresu pomocy społecznej. Dlatego skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza, że nie musi on wnosić opłat sądowych jak i ponosić wydatków. Zatem postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa. Umorzenie postępowania w tym zakresie nie jest orzeczeniem niekorzystnym dla skarżącego, gdyż nie nakłada na niego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, lecz potwierdza, że skarżący jest zwolniony od kosztów na mocy samej ustawy i nie jest do tego potrzebne orzeczenie sądu. Odnośnie wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata Sąd uznał, że skarżący jest osobą niezamożną i utrzymuje się z niewielkich kwot przyznanych w ramach pomocy społecznej oraz boryka się z problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki finansowe, jakimi skarżący dysponuje, wystarczają jedynie na zapewnienie podstawowego utrzymania, nie ma on więc możliwości opłacenia kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało przyznać mu pełnomocnika z urzędu. Ponownie podkreślić trzeba, że ustanowienie adwokata oznacza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, lecz w pozostałej części (dotyczącej zwolnienie od kosztów sądowych) skarżący korzysta ze zwolnienia ustawowego. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 260, 243 § .1, 244 § 1, 245, 246 § 1 pkt 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło