III SA/Kr 984/09

WyrokWSA w Krakowie2010-12-01

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów jest właściwy do oceny ważności ostatecznej decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu nieruchomości, która stanowi podstawę aktualizacji operatu ewidencyjnego?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest właściwy do oceny ważności ostatecznej decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu nieruchomości. Ostateczna decyzja administracyjna, dopóki nie zostanie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego w przewidzianym trybie, jest wiążąca dla organów ewidencyjnych i stanowi podstawę do ujawnienia jej skutków w operacie ewidencji gruntów. Spory dotyczące ważności decyzji wywłaszczeniowej lub nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia należą do właściwości sądów powszechnych lub trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ujawnieniu z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 306 nowych działek, zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu z 1966 r. Skarżąca spółka kwestionowała ważność orzeczenia o wywłaszczeniu, podnosząc jego braki formalne oraz możliwość zasiedzenia nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o, w K na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 lipca 2009 r. Nr : [...] w przedmiocie ewidencji gruntów s k a r g ę o d d a l a . Zaskarżoną przez A Sp. z o.o. decyzją z dnia 20 lipca 2009r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. znak [...] o ujawnieniu z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Nr [...] j. ew. B zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej Nr 306 o pow. 0.0898 ha nieruchomości obj. księgą wieczystą Nr [...] oraz orzeczeniem o wywłaszczeniu USW wł. [...], w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne Nr: 306/1 o pow. 0.0055 ha obj. księgą wieczystą Nr [...] i orzeczeniem o wywłaszczeniu USW. wł. [...] o pow. 0.0180 ha obj. księgą wieczystą Nr [...] i orzeczeniem o wywłaszczeniu USW. wł. [...] o pow. 0.0663 ha obj. księgą wieczystą Nr [...] zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 20.10.2006 r. Nr ks. rob. [...] przez geodetę uprawnionego inż. K. S., posiadającą uprawnienia Nr [...], działającą w Okręgowym Przedsiębiorstwie Geodezyjno-Kartograficznym Zakładzie Pomiarów Realizacyjnych Spółce z o.o., przyjętą do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18.12.2006 r. Nr [...]. Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Kierownik Referatu Wydziału Geodezji Urzędu Miasta wystąpił pismem z dnia 31 marca 2009 r. o ujawnienie z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] j. ewid. B zmiany polegającej na wydzieleniu w działce ewidencyjnej Nr 306 nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu USW. [...]. Zawiadomiono wszystkie strony o wszczęciu postępowania z urzędu i możliwości wglądu w zebrane w sprawie dokumenty przed wydaniem decyzji administracyjnej. W ustalonym czasie A Spółka z o.o. w K. reprezentowana przez Prokurenta M. B. pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. (data wpływu 27.04.2009 r) złożyła swoje stanowisko w sprawie. W pierwszej kolejności Spółka podniosła, iż orzeczenie o wywłaszczeniu, stanowiące podstawę wszczęcia niniejszego postępowania, nie spełnia warunków formalnych wynikających z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Dodatkowo strona podniosła, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna dla celów wywłaszczenia, a w związku z tym podlega zwrotowi. Spółka zwróciła też uwagę na możliwość zasiedzenia przez poprzednią właścicielkę spornej części gruntu. Prezydent Miasta wydał następnie decyzję pierwszej instancji na podstawie art. 7d pkt l, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku Nr 240, póz. 2027) i § 2 ust. 2 pkt. 2, § 9 ust. l i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. l, § 46 ust. l i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), o treści wskazanej na wstępie uzasadnienia, odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do zastrzeżeń A Sp. z o.o. w ten sposób, że przyjął, iż orzeczenie o wywłaszczeniu Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej m. K. Nr [...] z dnia 16 maja 1966 r. oraz sporządzony projekt podziału do tego wywłaszczenia są ważne, gdyż nie zostały uchylone w ewentualnym postępowaniu odwoławczym, czy w ewentualnym późniejszym postępowaniu nadzwyczajnym zmierzającym do wycofania go z obrotu prawnego. Powoływanie się przez Spółkę na "wady" postępowania wywłaszczeniowego oraz kończącego go orzeczenia nie skutkuje automatycznie jego usunięciem z obrotu prawnego. Także dalsze ewentualne postępowania o zwrot czy o zasiedzenie nie mają wpływu na ustalenie stanu prawnego nieruchomości dla potrzeb przedmiotowego postępowania. Aktualizacja operatu ewidencji gruntów polega na ujawnianiu stanu prawnego w oparciu o obowiązujące na dzień aktualizacji dokumenty. Na podstawie danych prawno-geodezyjnych ustalono, iż faktycznie w działce ewidencyjnej Nr 306 o pow. 0.0898 ha położonej w obr. [...] j.ewid. B połączone są różne własności. Jedno objęte księgą wieczystą [...] składające się z l. kat. 241/2, 242/6, 241/3 i 242/5 b.gm.kat. [...] stanowiące na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 16 maja 1966 r. Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej m. K. własność Skarbu Państwa w całości, drugie obj. księgą wieczystą Nr [...] składające się z l.kat. 241/1 i 242/4 stanowiące własność A Spółki z o.o. w K. w całości. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ujawnienie przedmiotowej zmiany doprowadzi do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków z dokumentami prawnymi. Parcelom l. kat. 241/2 o pow. 0.0026 ha i l. kat. 242/6 o pow. 0.0029 ha odpowiada działka ewidencyjna Nr 306/1, parcelom katastralnym l. kat. 241/3 o pow. 0.0014 ha i l. kat. 242/5 o pow. 0.0170 ha odpowiada działka ewidencyjna Nr 306/2, a parcelom katastralnym l. kat. 241/1 o pow. 0.0248 ha i l. kat. 242/4 o pow. 0.0415 ha odpowiada działka ewidencyjna Nr 306/3 obr. [...] j. ewid. B. W odwołaniu od powyższej decyzji A Sp. z o.o. zarzucił organowi, że stanowisko w kwestii ważności orzeczenia o wywłaszczeniu jest sprzeczne z prawem, wskazując na braki orzeczenia w postaci: niewskazania na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, nieustalenia kwoty odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, niewskazania adresatów odszkodowania i brak szczegółowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W orzeczeniu zabrakło również pouczenia o środkach odwoławczych , co w sumie daje podstawę do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. W ocenie skarżącej spółki organ pierwszej instancji powinien rozstrzygnąć kwestię ważności orzeczenia albo zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności przez organ właściwy a nie orzekać na podstawie wadliwego orzeczenia. Skarżąca spółka zarzuciła również organowi, że nie wziął pod uwagę faktu zasiedzenia nieruchomości przez H. M., najdalej w roku 2005. Od niej A Sp. z o .o. nabyła działkę jako jedynego właściciela. W ocenie A Sp. z o.o. postępowanie w przedmiocie ujawnienia z urzędu zmian jest bezprzedmiotowe. Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, wydając decyzję z 20 lipca 2009r. znak [...]. Organ uznał, że zgłoszone przez skarżącą spółkę żądanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 16 maja 1966 r. nr [...] nie znajduje podstaw prawnych. Wyjaśnił, że przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu wymienione są enumeratywnie w art. 97 § 1 k.p.a., natomiast zawieszenie postępowania na wniosek może nastąpić w okolicznościach wskazanych w art. 98 k.p.a. Ze skutecznym wnioskiem o zawieszenie postępowania może wystąpić tylko strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Jako, że prowadzone postępowanie zostało wszczęte z urzędu, brak jest możliwości żądania zawieszenia postępowania przez stronę na jej wniosek. Jeśli chodzi natomiast o przesłanki zawieszenia określone w art. 97 § 1, w rozpatrywanym przypadku należałoby jedynie rozważyć zaistnienie sytuacji określonej w pkt 4 powołanego przepisu tj. przypadek, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie przyjmuje się, że treścią takiego zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne, przy czym wyraźnie podkreśla się, iż musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nie można uznać w ocenie organu, że orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest zagadnieniem wstępnym w sprawie dotyczącej aktualizacji operatu ewidencyjnego. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 16 maja 1966 r. nr [...] weszła do obrotu prawnego i jest prawnie wiążąca. Skutki z niej wynikające muszą zostać ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Jeśliby natomiast stan prawny uległ zmianie (np. w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji), zostanie to ujawnione w trybie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] jednostka ewidencyjna B zmiany polegającej na rozdzieleniu w działce ewidencyjnej nr 306 połączonych nieruchomości będących własnością różnych podmiotów było uzasadnione koniecznością zachowania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. W rozpatrywanej sprawie podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków była właśnie decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 16 maja 1966 r. nr [...]. Stała się ona ostateczna z dniem 29 października 1966 r., co zostało potwierdzone w zaświadczeniu wydanym przez Prezydenta Miasta w dniu 07.06.2006 r. znak: [...]. Decyzja ta wraz z mapą uzupełniającą i wykazem zmian sporządzonym w dniu 20.10.2006 r. nr ks.rob. [...] przez geodetę uprawnionego inż. K. S., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 18.12.2006 r. [...], dały podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego. Decyzja Prezydenta Miasta z 4 maja 2009 r. znak: [...] stanowi realizację obowiązku utrzymania operatu w stanie aktualności. Rozdzielenie w działce ewidencyjnej nr 306 odrębnych nieruchomości pozwoliło na usunięcie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków i doprowadzenie do zgodności z obowiązującym stanem prawnym. Dodatkowo organ nadmienił, że konieczność rozdzielenia odrębnych nieruchomości połączonych do tej pory w jednej działce ewidencyjnej, wynika także z istoty pojęcia działki ewidencyjnej. Działka taka jest bowiem najmniejszą jednostką podziału kraju dla celów ewidencji. Zgodnie z definicją zawartą w § 9 ust. 1 powoływanego już rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym z uwagi na to, że prawo własności przysługuje różnym osobom, narusza przewidziane przepisami zasady i cele, którym służyć ma ewidencja gruntów i budynków. Organ uznał zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu za nie zasługujące na uwzględnienie. Podkreślił przy tym, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest i nie może być orzekanie w przedmiocie ważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 16 maja 1966 r. nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna i weszła do porządku prawnego, w związku z czym jest wiążącą zarówno dla stron, jak i organów administracji publicznej. Nie można w związku z tym mówić, iż organ pierwszej instancji przekroczył granicę swobodnego uznania, przyjmując wskazane orzeczenie o wywłaszczeniu za ważne. Należy bowiem podkreślić, iż ostateczna decyzja administracyjna korzysta z atrybutu domniemania prawidłowości, co oznacza, że ma moc obowiązującą dopóty, dopóki nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego. W polskim porządku prawnym nie istnieją decyzje administracyjne nieważna z mocy samego prawa. Stanowisko to nie budzi wątpliwości ani w doktrynie, ani w orzecznictwie. Taki wniosek płynie również z art. 16 k.p.a., który stanowi, iż uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Strona ma więc możliwość zakwestionowania przedmiotowej decyzji, ale musi to zrobić w odpowiednim trybie. Sama deklaracja zamiaru wystąpienia przez stronę z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma znaczenia prawnego. Podnoszone przez stronę kwestie zasiedzenia nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 306 również nie mają w ocenie organu znaczenia w sprawie. Orzekanie w przedmiocie zasiedzenia należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Nawet wobec faktu, iż orzeczenie sądu w tej kwestii ma charakter deklaratoryjny, jedynie ono jest wiążące dla organów administracji publicznej i może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organ administracji publicznej nie może oceniać przesłanek zasiedzenia. Na koniec zauważył, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie objętym niniejszym postępowaniem, nie pozbawia strony możliwości obrony swoich praw rzeczowych (żądanie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, wystąpienie z wnioskiem o zasiedzenie), lecz na drodze innych postępowań. Skarga A Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego powtórzyła w całości argumentację odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymip.p.s.a. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tak określonej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga w przedmiotowej sprawie jest bezzasadna, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji jest zgodna z prawem. Zasady ewidencji gruntów, oraz sposób dokonywania w niej zmian reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz.2027 z zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ). Ewidencja jest zbiorem informacji i obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali, a także dotyczące właścicieli nieruchomości. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Podstawę prawną wpisów w ewidencji gruntów stanowią przepisy art.20 ust.1 i art. 22 ust. 1 ustawy, zgodnie z którymi aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych. Zmiany w operacie ewidencyjnym dokonuje się na podstawie m.in.: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian gruntowych. Postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, by dane w nim zawarte były zgodne ze stanem prawnym. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu czy budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd prawny sformułowany w zaskarżonej decyzji zgodnie z którym, objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym, narusza przewidziane ustawą i rozporządzeniem zasady i cele, którym służyć ma ewidencja gruntów. Ustalenie, zatem przez organ prowadzący ewidencję, że działka ewidencyjna obejmuje obszary gruntu niejednorodne pod względem prawnym, daje podstawę do wprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron stosownych zmian w ewidencji, aktualizujących jej stan w sposób zgodny z aktualnym stanem prawnym. Bezspornym jest również, że na Staroście ( w rozpoznawanej sprawie Prezydencie Miasta K.) jako organie prowadzącym ewidencję gruntów, ciąży obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności (§ 44 rozporządzenia), tj. w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym, a także obowiązek wprowadzania zmian usuwających błędy lub niedokładności w bazie danych ewidencyjnych o ile nie pozostają one w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie, albo w drodze czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany ( art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust.1 i 2 zwłaszcza pkt 6 rozporządzenia) o czym tylko organ zawiadamia, albo w drodze decyzji ( § 47 ust.3 rozporządzenia ). Tą drugą formę organ stosuje wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskanie dodatkowych dowodów. Wówczas organ przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. W rozpoznawanej sprawie organ zastosował drugą z wymienionych wyżej form tj wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, celem ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jednostka ewidencyjna B zmiany polegającej na rozdzieleniu w działce ewidencyjnej nr 306 połączonych różnych własności, zgodnie z operatem pomiarowym sporządzonym 20 października 2006r. przez geodetę K. S., przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 18 grudnia 2006r. nr [...]. To połączenie różnych własności w działce ewidencyjnej nr 306 spowodowane zostało nie ujawnieniem w operacie ewidencji gruntów i budynków orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 16 maja 1966r. o wywłaszczeniu nieruchomości (k. 6), które stało się ostateczne dnia 29 października 1966r. ( k.4 ). Na podstawie tego orzeczenia, organ orzekł o wywłaszczeniu szeregu nieruchomości w tym m.in. nieruchomości będących własnością M. A. I tak orzeczenie dotyczyło p.kat. nr 241, której powierzchnia wynosiła 288 m2, a przedmiotem wywłaszczenia było 40 m2, oraz p.kat nr 242/1, której powierzchnia wynosiła 614 m2, a przedmiotem wywłaszczenia było 199 m2. Równocześnie należy zaznaczyć, że z znajdującego się w aktach odpisu Kw nr [...] (k.14) wynika, że co do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 306 o pow. 898 m2 jako właściciel wpisany jest "A" Sp. z o.o. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 18 maja 2006r. Natomiast w dziale III księgi wpisane są dane dotyczące wszczętych postępowań wywłaszczeniowych w tym postępowania na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] dotyczące I.kat. 241 o pow.40 m2 i I kat. 242/1 o pow.199 m2. , wpisów dokonano w dniu 12 listopada 1965r. Tym samym wpisy w księdze wieczystej dotyczące wszczętych postępowań wywłaszczeniowych zgodne są z treścią orzeczenia o wywłaszczeniu jakie zapadło w dniu 16 maja 1966r. Z znajdujących się w aktach materiałów archiwalnych z ewidencji gruntów (k.7) wynika, że dotychczasowa p.kat. 242/1 została podzielona i został utworzony stan nowy tj p.kat 242/5 o pow. 170 m2 (ulica), p.kat. 242/6 o pow.29m2 (D.B.G.R.) i p.kat. 242/4 o pow.415 m2 co do której właścicielem pozostała M. A. Z kolei p.kat. 241 została podzielona w następujący sposób p.kat. 241/3 o pow.14 m2 ( ulica), p.kat. 241/2 o pow.26 m2 (D.B.G.R.) i p.kat/ 241/1 o pow. 248 m2 co do której właścicielem pozostała M. A. Z powyższego dokumentu wynika, że M. A. była właścicielem p.kat 242/4 o pow. 415 m2 i p.kat. 241/1 o pow. 248 m2, co stanowi łączną powierzchnię 663 m2. Z znajdującego się w operacie pomiarowym ( sporządzonym przez geodetę K. S. w październiku 2006r.) wykazie synchronizacyjnym (k.1) dla działki ewidencyjnej nr 306 podano że: - kat. 241/2 o pow. 26 m2 i I kat. 242/6 o pow.29m2 odpowiada działka ew. nr 306/1, o pow. 55 m2, której właścicielem jest Skarb Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] - I kat 241/3 o pow.14 m2 i I kat. 242/5 o pow.170m2 odpowiada działka ew. nr 306/2 o pow. 184 m2, której właścicielem jest Skarb Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] - I kat. 241/1 o pow. 248 m2 i I kat. 242/4 o pow. 415m2 odpowiada działka ewidencyjna 306/3 o pow. 663m2, której właścicielem jest A Sp. z o. o. W świetle powyższych dokumentów organy prawidłowo orzekły o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 306 nowych działek ewidencyjnych nr 306/1, 306/2 i 306/3, albowiem dotychczasowa działka ewidencyjna nr 306 obejmowała nieruchomości będące zarówno przedmiotem własności Skarbu Państwa jak i skarżącego. Równocześnie należy podkreślić, że podnoszone zarzuty dotyczące orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. nr [...] z dnia 16 maja 1966r. o wywłaszczeniu nieruchomości nie mogły być rozważane, ani oceniane przez organy ewidencyjne. Orzeczenie to jest ostateczne , a tym samym wiążące zarówno strony, organy jak i sądy, stanowi tym samym podstawę do ujawnienia jego treści w operacie ewidencji gruntów i budynków. Orzeczenie to funkcjonuje w obrocie prawnym i z datą w której stało się ostateczne wywołało skutki prawne dotyczące utraty prawa własności nieruchomości. Skarżący kwestionując orzeczenie wywłaszczeniowe podnosi że orzeczenie to jest nieważne, nie wskazuje bowiem na czyj wniosek miało nastąpić wywłaszczenie, nie ustala odszkodowania , nie zawiera pouczenia o środkach odwoławczych. Skarżący podaje, ze organ powinien rozstrzygnąć kwestię nieważności orzeczenia, skoro powziął informacje o akcie prawnym wydanym niezgodnie z prawem, nadto podnosi, że złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia, w związku z powyższym powinno nastąpić zawieszenie postępowania. Skarżący zarzuca również, że organ nie rozważył podnoszonej kwestii dotyczącej zasiedzenia nieruchomości przez H. M., od której skarżący nabył prawo własności nieruchomości. Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogą być uwzględnione. Przede wszystkim organy prowadzące ewidencję gruntów nie są właściwe do podejmowania jakichkolwiek rozstrzygnięć dotyczących sporów o prawo własności. Tym samym organy te nie mogą rozstrzygać o tym, czy orzeczenie o wywłaszczeniu zostało wydane z naruszeniem prawa, jeżeli orzeczenie to jest ostateczne organ prowadzący ewidencję gruntów jest nim związany. Również organy ewidencyjne, ani żadne inne organy administracji nie mogą podejmować, ani czynić żadnych ustaleń dotyczących nabycia prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia. Problematyka zasiedzenia należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. W rozpoznawanej sprawie brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania przez organ. Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa zobowiązuje organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. W sprawie, której przedmiotem jest ujawnienie zmian w ewidencji gruntów wynikających z ostatecznej decyzji zagadnieniem prejudycjalnym nie są sprawy administracyjne wszczęte w ramach trybów nadzwyczajnych, których celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tej ostatecznej decyzji administracyjnej, jak również postępowania sądowe wszczynane w celu ustalenia innego stanu prawnego niż wynika z ostatecznej decyzji. Jeżeli w wyniku powyższych postępowań administracyjnych lub sądowych stan prawny nieruchomości zostałby w przyszłości ukształtowany odmiennie niż wynika to z ostatecznej decyzji będącej podstawą ujawnienia zmian w ewidencji, to orzeczenia te będą wówczas podstawą prawną do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło