III SA/Kr 985/09

WyrokWSA w Krakowie2010-05-20

Skład orzekający: Grażyna Danielec, Barbara Pasternak, Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która została usunięta z lokalu wbrew swojej woli, jeśli osoba ta nie podjęła kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu i skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która została usunięta z lokalu wbrew swojej woli, jeśli osoba ta nie podjęła kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu. Celem postępowania o wymeldowanie jest doprowadzenie do zgodności stanu faktycznego z zapisami w ewidencji ludności, a utrzymywanie fikcji meldunkowej narusza wiarygodność tej ewidencji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania A. J. z budynku. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu, stwierdzając, że A. J. opuścił lokal dobrowolnie i trwale, mimo że w odwołaniu podnosił, iż został usunięty siłą. A. J. w skardze do WSA zarzucił naruszenie przepisów postępowania i brak rozpatrzenia dowodów, twierdząc, że został wyrzucony z domu i jego wymeldowanie uczyni go bezdomnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Bożenna Blitek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia 31 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie- na rzecz adwokata M. N., ul. [...], tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240,- (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o podatek VAT przewidziany dla tego rodzaju czynności Wojewoda decyzją z dnia 31 lipca 2009 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. J. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2009 r. znak: [...] orzekającej o wymeldowaniu A. J. z budynku w A 12, gmina B, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez organ II instancji w dniu 1 kwietnia 2009 r. na skutek zaskarżenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2009 r., znak: [...] przez A. J. Wówczas Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji z uwagi na to, że nie przeprowadził dostatecznego postępowania wyjaśniającego w sprawie, z którego wynikałoby w sposób jednoznaczny, że opuścił on budynek położony w miejscowości A 12 dobrowolnie i trwale. Nie został też ustalony krąg współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w dniu l lipca 2009 r. wydał decyzję orzekającą o wymeldowaniu z pobytu stałego A. J. z budynku w A 12, gmina B uznając, iż nie przebywa on pod powyższym adresem. W odwołaniu skarżący, zarzucił, że został usunięty z przedmiotowego budynku siłą, przyznał, że nie mieszka w nim . a zamieszkuje z nowym budynku bez numeru na przeciwko budynku 12 w A. Podniósł, iż przez wymeldowanie stanie się człowiekiem bez żadnego meldunku i będzie miał problem ze znalezieniem zatrudnienia oraz z korzystaniem ze świadczeń zdrowotnych, jak również nie wie jaki ma podać adres do korespondencji w przypadku czynności urzędowych. Organ drugiej instancji po zapoznaniu się z całością akt sprawy oraz treścią odwołania stwierdził, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolna zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Organ odwoławczy stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż A. J. opuścił budynek położony w miejscowości A 12 i zamieszkał pod innym adresem. Ustalenia te są prawidłowe, gdyż znajdują oparcie w wyjaśnieniach złożonych do protokołu przed organem I instancji w dniu 12 stycznia 2009 r. oraz w dniu 4 maja 2009 r. przez samego odwołującego się. A. J. oświadczył, że w 2003 r. bądź w 2004 r. został wyrzucony przez żonę i córki z budynku położonego w miejscowości A 12 i zamieszkał w nowo wybudowanym domu. Wyjaśnił również, że nie zamierza wnosić sprawy do sądu o przywrócenie prawa do mieszkania w przedmiotowym budynku, bo nie ma na to pieniędzy. Podał, iż nie posiadał i nie posiada kluczy do przedmiotowego budynku. Podał, że od momentu opuszczenia budynku położonego w miejscowości A 12 nie był w nim, ponieważ nie został wpuszczony, nie ponosi też kosztów utrzymania lokalu. Wymieniony oświadczył, iż nie dokona dobrowolnie wymeldowania z powyższego adresu, ponieważ budynek, w którym mieszka nie ma jeszcze nadanego numeru. A. J. słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu 4 lutego 2009 r. podała, iż chcąc uniknąć awantur, kłótni i interwencji Policji wyniosła rzeczy A. J. na dwór i kazała mu je zabrać i wyprowadzić się z przedmiotowego budynku. Zeznała, że A. J. opuścił w 2003 r. budynek położony w miejscowości A 12 i zamieszkał w nowo wybudowanym domu. Wymieniony od 2005 r. tj. od rozwodu nie przychodzi do przedmiotowego budynku. Fakt opuszczenia powyższego lokalu przez A. J. potwierdziła także kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez Posterunek Policji Komisariatu Policji. Wojewoda stwierdził, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, iż A. J. od około 2003 roku nie mieszka w budynku położonym w miejscowości A 12. opuścił ten budynek i zamieszkał pod innym adresem co skutkuje uznaniem, iż przedmiotowy budynek nie jest miejscem pobytu stałego skarżącego, w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dalej organ II instancji uznał, że opuszczenie przez Odwołującego się przedmiotowego budynku około 2003 r. i brak możliwości realnego powrotu daje podstawę do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy sam Odwołujący się obowiązku tego nie wykonał, do czego był zobowiązany na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 powołanej ustawy. Wojewoda uznał, że w świetle powyższego opuszczenie budynku położonego w miejscowości A 12 przez A. J. ma charakter trwały, a z akt sprawy nie wynika także, aby odwołujący się podejmował próby porozumienia się ze współwłaścicielami tego budynku w sprawie ponownego tam zamieszkania, jak też nie skorzystał z żadnych środków prawnych, aby ponownie wejść i zamieszkać w tym budynku. Sam zresztą do protokołu w dniu 22 stycznia 2009 r. zeznał, że nie wnosił i nie będzie wnosił sprawy do sądu o przywrócenie prawa do zamieszkania w budynku położonym w miejscowości A 12, ponieważ nie ma na to pieniędzy. Na powyższą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. J. Skarżący zarzucił, iż decyzja Wojewody jest niesłuszna, gdyż z został wyrzucony z domu, nie opuścił go dobrowolnie, a jego wymeldowanie spowoduje, że będzie bezdomnym. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł zarzut naruszenia art. 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa przez to, że organ II instancji nie rozpatrzył dowodów zebranych w sprawie, a uzasadnienie decyzji nie zawiera wskazania w oparciu o jakie dowody ustalono, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zamieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego przed organem I instancji wynika, że skarżący nie wyprowadził się dobrowolnie, lecz został usunięty z budynku przez rodzinę około 2003 r. Nie dysponuje kluczami do przedmiotowego budynku. Po usunięciu go z budynku, skarżący przeniósł się do nowo wybudowanego domu, który nie ma jeszcze nadanego numeru, po drugiej stronie ulicy i tam skoncentrował swoje sprawy życiowe. Taki stan faktyczny w istocie jest w sprawie niesporny. Podkreślić należy, iż skarżący został pouczony przez organ I instancji o możliwości skorzystania ze środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu, którym jest roszczenie cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania, jednakże z nich nie skorzystał. Stwierdzić też należy, iż nawet, jeżeli osoba zameldowana na pobyt stały zostanie usunięta z lokalu wbrew swej woli, ale nie podejmuje żadnych kroków prawnych, które umożliwiłyby powrót do lokalu, faktycznie natomiast koncentruje swoje sprawy życiowe w innym lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do utrzymania fikcji meldunkowej naruszającej wiarygodność ewidencji ludności, skoro postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji ludności. W świetle powyższego zarzuty podnoszone w skardze nie są uzasadnione, wobec czego na mocy art. 151 ppsa należało skargę oddalić. O kosztach orzeczono na mocy art. 250 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło