III SA/Kr 987/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-19
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Bożenna Blitek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy operat techniczny, który nie został sporządzony w postępowaniu rozgraniczeniowym lub na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu/ostatecznej decyzji administracyjnej, może stanowić podstawę do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza w sytuacji istnienia sporu granicznego między właścicielami sąsiednich nieruchomości?Ratio decidendi
Operat techniczny, który nie został sporządzony w ramach postępowania rozgraniczeniowego lub na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu lub ostatecznej decyzji administracyjnej, nie może stanowić podstawy do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, jeśli istnieją wątpliwości co do jego wiarygodności lub gdy występuje spór graniczny między właścicielami. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący domagali się aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu pomiarowego dotyczącego zmiany przebiegu granic i powierzchni działek. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując na brak zgodnego oświadczenia stron w sporze granicznym oraz na nieprawidłowości w procedurze ustalania granic. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty o odmowie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. B. – M., R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.
Zaskarżoną przez A. B. – M. i R. M. – dalej skarżący - decyzją z dnia 25 maja 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2016 r. nr [...] o odmowie z wniosku A. B. – M. i R. M. aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B na podstawie operatu pomiarowego przyjętego do zasobu dnia 4 lutego 2015 r. za nr [...].
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:
Skarżący pismem z dnia 5 lutego 2015 r. zwrócili się do Starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej zmiany przebiegu granic oraz powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w B, załączając mapę z wykazem zmian gruntowych przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 4 lutego 2015 r. za nr [...], z której wynikało, że uległ zmianie przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz powierzchnia działek nr [...] i [...]. W toku postępowania strony postępowania J. S. oraz M. S. poinformowali, że nie zgadzają się na zmianę przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...].
Pierwotnie wydaną decyzją z dnia [...] 2015 r. Starosta odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego zgodnie z wnioskiem skarżących.
Decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym decyzją z dnia [...] 2015 r. ze wskazaniem organu odwoławczego, by w ponownym postępowaniu organ I instancji uwzględnił zasadę czynnego udziału stron, zgodnie z art. 10 k.p.a.
Orzekając ponownie, Starosta B wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] 2016 r. nr [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu B na podstawie operatu pomiarowego przyjętego do zasobu dnia 4 lutego 2015 r. za nr [...], uznając, że brak zgodnego oświadczenia stron w przypadku działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (spór graniczny) oraz brak podpisów w protokole ustalenia granic uniemożliwia w ocenie organu I instancji wykorzystanie operatu pomiarowego nr [...] do orzeczenia zgodnie z wnioskiem skarżących.
W odwołaniu od ww. decyzji R. M. i A. B. – M. zarzucili naruszenie przepisów art. 77 § 1, 80, 7, 89 § 1, 107 § 3 i 28 k.p.a., art. 7 d, 20 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt c i d, ust. 2 b pkt h Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 35, 36, 37, 38, 44, 45, 46, 54, 84 i 85 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przepisami prawa materialnego regulującymi kwestię prowadzenia przez starostę operatu ewidencji gruntów i budynków są przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się "system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami". Przepis art. 24 ust. 2a stanowi, że Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie : a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
W przedmiotowej sprawie podstawę aktualizacji stanowił wniosek skarżących, dotyczący zmiany przebiegu granic i powierzchni działek nr [...] i nr [...], czyli aktualizacji danych operatu ewidencyjnego oraz przedłożony przez zainteresowanych operat techniczny nr [...] wpisany do ewidencji materiałów zasobu. Wniosek dotyczył zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] a działkami sąsiadującymi z nimi.
W świetle przepisów art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego za prawidłowe przyjęto stanowisko, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o przedmiotowy wniosek i wskazaną w nim dokumentację winna zostać dokonana w drodze decyzji administracyjnej. Wniosku bowiem nie złożyły wszystkie osoby (tzn. właściciele działek sąsiednich), w których posiadaniu znajdują się działki objęte aktualizacją (art. 24 ust. 2b pkt pkt 1 lit h Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Przepis § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nakłada na starostę obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków) w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, a także zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi oraz wyeliminowania danych błędnych.
Organ przeszedł do ustaleń faktycznych w sprawie i wskazał, że aktualnie w rejestrze gruntów obrębu B, jednostka ewidencyjna B – Miasto, w jednostce rejestrowej [...] figurują działki ewidencyjne: nr [...] o pow. 0.0140 ha objęta Kw nr [...] oraz nr [...] o pow. 0.0429 ha objęta Kw nr [...]), stanowiące własność A. B. – M. i R. M. (wspólność ustawowa małżeńska). Z kolei w jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.3589 ha objęta Kw nr [...] oraz działka ewidencyjna nr [....] o pow. 0.3279 objęta Kw nr [...]. Ww. działki stanowią własność Gminy Miasta B. W jednostce rejestrowej [...] wykazana jest działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0471 ha objęta Kw nr [...] stanowiąca własność J. S. w 1/2 części i M. S. w 1/2 części. W jednostce rejestrowej [...] figuruje działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0.0476 ha objęta Kw nr [...] stanowiąca własność S. T. i M. T. - wspólność ustawowa małżeńska (na podstawie aktu notarialnego - umowa sprzedaży Rep Nr [...] z 14 października 2015 r.).
Wniosek skarżących odnosi się do wykonanego w latach 1975-1978 operatu założenia ewidencji gruntów i budynków dla miasta B. Operat ewidencji gruntów i budynków dla obrębu B, jednostka ewidencyjna B - Miasto założono w oparciu o mapę zasadniczą w skali 1:1000 w latach 1977 - 1979 (operat nr [...] z 27 czerwca 1979 r.). Obowiązywały wówczas w tym zakresie przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oraz załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (M. P. Nr 11, poz. 98). W Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr 9, poz. 43 ukazało się obwieszczenie Wojewody z dnia 7 maja 1984 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu katastru gruntowego nową ewidencją gruntów miasta B. Dotychczasowy operat ewidencji gruntów założony w oparciu o kataster gruntowy utracił moc obowiązującą z dniem ogłoszenia ww. obwieszczenia.
W ocenianej sprawie podstawą aktualizacji operatu ewidencyjnego był operat techniczny przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 4 lutego 2015 r. za nr [...], stanowiący wynik prac polowych polegających na ustaleniu przebiegu granic działek nr: [...], [....] z działkami nr: [...], [...], [...], [...] położonymi w obrębie B.
Dokonano oceny, czy ww. operat może stanowić podstawę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zwalnia organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. W szczególności ocenie podlega, czy przedłożony dokument, w okolicznościach danej sprawy jest wystarczający jako podstawa wprowadzenia zmian. Przebieg granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w postępowaniu rozgraniczeniowym, w celu podziału nieruchomości, w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydawania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, przez Straż Graniczną jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych.
Wyjątkiem od powyższego jest natomiast rozwiązanie przewidziane w § 37, § 38, § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dopuszczające, by, w przypadku braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne, pozyskiwać dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenów poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Zatem tylko w przypadku zaistnienia wymienionych przesłanek, tj. braku dokumentacji lub warunkiem otwierającym możliwość pozyskania danych dotyczących przebiegu granic działek ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic na gruncie, jest stwierdzenie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków lub stwierdzenie, że zawarte w niej dane nie są wiarygodne. Przy czym wykonawca winien w sprawozdaniu technicznym, wchodzącym w skład operatu technicznego, uzasadnić wystąpienie przesłanek umożliwiających przeprowadzenie ustalenia przebiegu granicy w tym trybie, poprzez opis przebiegu i rezultatów wykonanych prac geodezyjnych, zawierający w szczególności zakres wykorzystania materiałów PZGiK (§ 71 ust. 7 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; Dz. U. Nr 263, poz. 1572). Natomiast organ przyjmujący do zasobu dokumentację powstałą w wyniku wykonania tej pracy, a następnie organ wprowadzający w ewidencji gruntów i budynków zmiany w oparciu o tę dokumentację winien ocenić, czy rzeczywiście zaistniały przesłanki ustalenia przebiegu granic w trybie określonym w § 37 - § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W sprawie, wykonawca dokumentacji nr [....] stwierdza w sprawozdaniu technicznym z wykonanej pracy, że na mapie ewidencji gruntów i budynków istnieje błąd wynikający z niewłaściwego usytuowania i kształtu budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr [...]. Za podstawę ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] oraz granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] nie została przyjęta dokumentacja z operatu założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], a w szczególności szkice polowe ustalenia przebiegu granic ww. działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...]. Niewłaściwe usytuowanie budynku na działce nr [...] powoduje również zmiany w usytuowania budynku na działkach nr [...] i nr [...]. Błąd w usytuowaniu budynków spowodował zmiany w przebiegu granic ww. działek ewidencyjnych. Na tej podstawie wykonawca pracy geodezyjnej nr [...] uznał, że dokumentacja z założenia operatu ewidencji gruntów i budynków nr [...] jako materiał źródłowy jest niewiarygodna.
W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie dokonano ustalenia na gruncie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr: [...], [...] (własność A. B.- M. i R. M.), z działkami sąsiednimi nr: [...] (własność: J. S. i M. S.), [...] (własność: P. S. i D. S.), [...], [...] (własność Gminy Miasta B).
Zgodnie z przepisem § 38 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków "O czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych - wykonawca zawiadamia wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania".
Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, sporządzonego na gruncie 18 grudnia 2014 r. wynika, że w czynnościach na gruncie brali udział: A. B. – M., jako współwłaściciel działek nr [...] i nr [...] oraz jednocześnie jako osoba reprezentująca R. M. – drugiego współwłaściciela tych działek i R. S., reprezentujący na podstawie upoważnienia z dnia 2 grudnia 2014 r. ówczesnego współwłaściela działki nr [...] P. S. Właściciele działki nr [...] – M. S. i J. S. oraz D. S. - ówczesna współwłaścicielka działki nr [...], mimo prawidłowego zawiadomienia, tj. "za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem" (§ 38 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), co potwierdzają zawarte w operacie technicznym zwrotne potwierdzenia odbioru zawiadomienia o ww. czynnościach, nie stawili się na gruncie. Zgodnie jednak z § 38 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nieusprawiedliwione niewzięcie udziału w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nie stanowi przeszkody do ich przeprowadzenia. W operacie brak natomiast potwierdzenia, że o czynnościach ustalania na gruncie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] a działką nr [...] (ulica B) i nr [...] (ulica R) wykonawca zawiadomił właściciela tych ostatnich - Gminę Miasta B. W ocenie organu odwoławczego nie można było, w takich okolicznościach, podejmować czynności mających na celu ustalenie przebiegu granic pomiędzy działkami nr [....] i nr [....] a działką nr [...] oraz działkami nr [...] i nr [...] a działką i nr [...].
Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wynika, że w obecności stron: A. B. – M. i R. S. granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] została ustalona "na podstawie zgodnych wskazań właścicieli nieruchomości" (kolumna 7 protokołu). W kolumnie 10 protokołu widnieją podpisy: A. B. – M. i R. S. Zwrócono przy tym uwagę, że w czynnościach ustalenia nie brała udziału ani osobiście, ani przez pełnomocnika – D. S. - ówczesna współwłaścicielka działki nr [...]. Tymczasem warunkiem koniecznym do dokonania ustalenia przebiegu granic zgodnie z przepisem § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. na podstawie zgodnych wskazań właścicieli potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia jest uczestnictwo w czynnościach na gruncie wszystkich właścicieli działek. Odnośnie do granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] okoliczności takie nie zachodziły z uwagi na nieobecność na gruncie D. S.
Organ odwoławczy ocenił zatem ustalenie przebiegu ww. granicy jako nieskuteczne.
Granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] stanowiącymi przedmiot własności tego samego podmiotu: A. B. – M. i R. M. została ustalona na podstawie zgodnych wskazań właścicieli nieruchomości (kolumna 7 protokołu). W kolumnie 10 protokołu widnieje podpis: A. B. - M.
Kolejna ustalana granica to granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Właściciele działki nr [...] – M. S. i J. S., mimo prawidłowego zawiadomienia nie stawili się na gruncie w terminie wyznaczonym w zawiadomieniu. Wykonawca prac ustalił przebieg ww. granicy " na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie" (kolumna 7 protokołu) czyli zgodnie z przepisem § 39 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W kolumnie 10 protokołu widnieje podpis: A. B.- M. oraz adnotacja, że J. S. i M. S. -"strona nie uczestniczyła w czynnościach ustalenia".
Integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne. Na szkicu granicznym nr l zawartym w operacie [...], podpisanym przez uczestników ustalenia granic: A. B. – M. i R. S., wykonawca nie przestawił elementów uzasadniających uznanie odcinka oznaczonego punktami granicznymi nr [...] i nr [...] jako ustalonego według ostatniego spokojnego stanu posiadania. W sprawozdaniu technicznym natomiast jedynie odnotował, że "od strony zachodniej granica biegnie wzdłuż ściany budynku i dalej do muru oraz do naroża podmurówki ogrodzenia przy ulicy R".
W ocenie organu odwoławczego informacje zawarte na szkicu granicznym nr l oraz zawarte w sprawozdaniu technicznym nie uzasadniają w sposób oczywisty, że przebieg granicy pomiędzy, działkami jest zgodny z ostatnim spokojnym stanem posiadania. Brak odniesienia opisu odcinka pomiędzy punktami granicznymi nr [...] i nr [...] do istniejącej sytuacji w terenie oraz do sposobu użytkowania działek powoduje, że stwierdzenie przez wykonawcę spokojnego stanu posiadania nie jest przekonujące.
Z kolei według protokołu, granice pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] (własność: Gmina Miasta B) ustalono "na podstawie ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie" (kolumna 7 protokołu). W pozycjach protokołu L.p. l, 2, 5, 6 w kolumnie 10 widnieje podpis: A. B. – M. oraz adnotacja dotycząca Gminy Miasta B - "strona nie uczestniczyła w czynnościach ustalenia". Do możliwości przeprowadzenia czynności mających na celu ustalenie przebiegu ww. granic w sytuacji niezawiadomienia właściciela działek nr [...] i nr [...] - organ odwoławczy odniósł się już w niniejszym uzasadnieniu.
Ostatecznie, organ odwoławczy, po dokonaniu przedstawionych powyżej ustaleń, stwierdził, że operat techniczny nr [...], przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie może stanowić w okolicznościach przedmiotowej sprawy postawy do aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] oraz ich powierzchni. Zgodnie z przepisem § 61 i § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, gdyż oblicza się go za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej l klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m.
W przedmiotowej sprawie, jak dodatkowo dowiodło przeprowadzone postępowanie, granica pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] okazała się sporna.
Wskazano ponadto, że zapisy w ewidencji mają charakter wyłącznie techniczno - deklaratoryjny. Organy prowadzące ewidencję rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Stąd poprzez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji nie można dochodzić ani udowodnić swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1488/06). Ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (wyrok NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1044/08).
W § 36 powołanego rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wskazano na dokumentowane źródła wykazywania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to przepis ten nie stanowi podstawy rozstrzygnięcia sporów co do przebiegu granic nieruchomości, skoro o przebiegu granicy nieruchomości rozstrzyga się w postępowaniu rozgraniczeniowym. Granica nieruchomości wyznacza zasięg przysługiwania do niej prawa własności, dlatego spór o tę granicę jest w istocie sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do postępowania ewidencyjnego, lecz rozgraniczeniowego, w sposób określony przez ustawodawcę w art. 29 i następnych Prawa geodezyjnego i kartograficznego (wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1347/10).
Starosta, ponownie rozpatrując sprawę, zrealizował zalecenia organu odwoławczego, ustalając prawidłowo krąg podmiotów uprawnionych do udziału w sprawie, uzupełniając w ten sposób stanowisko Starosty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na marginesie podniesiono, że w trakcie postępowania prowadzonego przez Starostę do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wpłynęły zgłoszenia prac geodezyjnych obejmujących działki ewidencyjne będące przedmiotem prowadzonego postępowania:
- zgłoszenie pracy geodezyjnej z dnia 13 kwietnia 2015 r. aktualizacja ewidencji gruntów i budynków działka [...], wykonawca - Usługi geodezyjne P. P. nr [...];
- zgłoszenie pracy geodezyjnej z dnia 24 sierpnia 2015 r. rozgraniczenie nieruchomości - działki nr [...] i [...], wykonawca: "Geodezja — Biuro Usług Geodezyjnych mgr inż. T. M. nr [...];
- zgłoszenie pracy geodezyjnej z dnia 9 października 2015 r. aktualizacja ewidencji gruntów działka [...], wykonawca - Usługi geodezyjne P. P. nr [...].
Starosta decyzją z [...] 2015 r., znak: [...] orzekł o odmowie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego zarejestrowanego za nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania P. P. od ww. decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Według dokumentów zamieszczonych w aktach sprawy Starosty B, Burmistrz Miasta B postanowieniem z [...] 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku A. B. – M. i R. M. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], objęta KW nr [...], stanowiącą własność A. B. – M. i R. M. a nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], objęta KW nr [...], stanowiącą własność M. S. w 1/2 części i J. S. w 1/2 części. Ww. postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone przez Burmistrza Miasta, do dnia wydania decyzji nie zostało zakończone.
W dniu 18 września 2015 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo R. M. z 25 kwietnia 2015 r. " Cofnięcie oświadczenia woli wyrażone przez pełnomocnika" złożonego podczas ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w dniu 18 grudnia 2014 r. (operat nr [...]). W załączeniu do ww. pisma jest dołączone oświadczenie A. B. – M. z dnia 26 kwietnia 2015 r.
Powyższe świadczy zdaniem organu o kwestionowaniu ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] będącymi własnością A. B. – M. i R. M.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, że zebrany został kompletny materiał dowodowy, którego analizy dokonał organ pierwszej instancji, a następnie rozstrzygnął prawidłowo rozpatrywaną sprawę. Strony postępowania zostały prawidłowo ustalone i brały udział w każdym stadium prowadzonego postępowania. Wymieniony w odwołaniu przepis § 54 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie dotyczy aktualizacji, lecz okresowych weryfikacji przeprowadzanych przez starostów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. B. – M. i R. M. podnieśli zarzuty naruszenia:
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., które to normy prawne obligują organ administracji do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie wziął pod uwagę dowodów przedstawianych przez skarżących. W szczególności nie zebrał dowodów dotyczących zawiadomienia o czynnościach ustalenia przebiegu granic dostarczony Urzędu Miasta B w dniu 21 listopada 2014 r, przez co organ błędnie uznał, że nie można było podejmować ustalenia granic z w/w właścicielem działek [...] i [...], nie przeprowadził dokładnej analizy protokołu przebiegu granic działki [...] z działką [...], nie przeprowadził dowodu z przesłuchania stron na okoliczność ustalenia, z jakiego powodu organ uznał ustalenie granicy jako nie skuteczne, wybiórczo potraktował zapisy w sprawozdaniu technicznym przyjętym w operacie z dnia 4 lutego 2015 r. i pominął istnienie starych ogrodzeń i murka przy ul. R oraz sposób usytuowania budynków na działkach [...], [...], [...] i [...] od co najmniej połowy XIX wieku,
- art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 75 i 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z mapy katastralnej, synchronizacji oraz odpisu KW [...] sporządzonego w dniu 21 maja 2009 r.,
- art. 89 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie się do wniosku strony z dnia 6 marca 2015 r. o przeprowadzenie rozprawy oraz w etapach późniejszych nieprzeprowadzenie rozprawy w celu wyjaśnienia i potwierdzenia danych zawartych w protokole ustalenia przebiegu granic przykładowo między działką [...] z [...],
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niewskazanie jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i powodów, dla których odmówił poszczególnym mocy dowodowej,
- art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego, zwłaszcza wizji w terenie,
- art. 7 d, 20 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 22 ust. 1 i 2, art. 24 ust. 1 pkt 1, ust. 2 a pkt c i d oraz ust. 2 b pkt h Prawa geodezyjnego kartograficznego poprzez błędną kwalifikację w postępowaniu stanu faktycznego, uznając, że rzekomy spór graniczny uniemożliwia dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków,
- § 35 pkt 1 i 3, § 36 pkt 5, § 37 ust. 1, § 38 ust. 1,2,3, § 39 ust. 2, § 44 pkt 1,2,6, § 46 ust. 3, § 54, § 84 i 85 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie zmiany danych ewidencyjnych nie jest możliwa poprawa oczywistych błędów w bazie danych ewidencyjnych, w tym na mapie ewidencyjnej oraz braku aktualizacji mimo przedstawienia dowodów będących źródłami dla celów ewidencyjnych, pomijając faktyczny przebieg granicy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 718 dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy - rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm., zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Zgodnie z art. 2 ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach i innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Ewidencja gruntów i budynków jest zatem specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw, co jasno wynika z regulacji art. 20, 22 i 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja rejestruje więc jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ma zatem charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością.
Analiza art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzi do wniosku, że dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).
Zgodnie z art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie : a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Jak wynika natomiast z treści art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ewidencyjna funkcja katastru nieruchomości jest realizowana przez stosowanie określonych przepisami ustawy i rozporządzenia procedur, ustalających zasady aktualizacji danych podlegających uwidocznieniu w operacie ewidencyjnym. Przepisy rozdziału 3 rozporządzenia dotyczą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zawierają szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wprowadzanie tych zmian następuje z urzędu, bądź na wniosek. Stosownie do § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
W rozpoznawanej sprawie podstawę do dokonania zmian w operacie ewidencyjnym przebiegu granicy oraz powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] i [...] miał stanowić operat techniczny przyjęty do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 lutego 2015 r. za nr [...], stanowiący wynik prac polowych polegających na ustaleniu przebiegu granic działek nr: [...], [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...] położonymi w obrębie B.
Jak słusznie podkreśliły organy, za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych należy uznać pogląd, zgodnie z którym przyjęcie dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie zwalnia organów ewidencyjnych od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmian.
Zgodnie z tym stanowiskiem orzekające w niniejszej sprawie organy ewidencyjne dokonały oceny tej dokumentacji i uznały, że operat ten, przedłożony przez skarżących, nie może być podstawą do dokonania aktualizacji ewidencji w zakresie żądanym przez skarżących.
Zdaniem Sądu ocena przedłożonej przez skarżących dokumentacji i odmowa dokonania aktualizacji na jej podstawie jest prawidłowa i uzasadniona.
Racje mają orzekające organy, że przebieg granic działek ewidencyjnych, zgodnie z § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co do zasady, wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego a następnie wykorzystanej do wydawania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji, 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych.
Trafnie wskazuje organ odwoławczy, że wyjątkiem od powyższego jest rozwiązanie wskazane w § 37, § 38 oraz § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W sytuacji więc, gdy nie ma dokumentacji, wymienionej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków lub gdy dane w niej zawarte są niewiarygodne, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, można pozyskiwać dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych w wyniku geodezyjnych pomiarów terenów poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Dodać przy tym należy, że w tym ostatnim wskazanym przypadku wykonawca winien w sprawozdaniu technicznym, jak słusznie podkreśliły organy, wchodzącym w skład operatu technicznego, uzasadnić wystąpienie przesłanek umożliwiających przeprowadzenie przebiegu granicy w tym trybie, poprzez opis przebiegu i rezultatów wykonanych prac geodezyjnych, zawierający w szczególności zakres wykorzystania materiałów PZGiK, o czym stanowi § 71 ust. 7 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; Dz. U. Nr 263, poz. 1572.
W tej sprawie przypadku organy wskazały, że wykonawca dokumentacji, uzasadniając konieczność dokonania ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych nr [...] i [...] na gruncie w sprawozdaniu technicznym podniósł, iż na mapie ewidencji gruntów i budynków istnieje błąd wynikający z niewłaściwego usytuowania i kształtu budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr [...]. Dokumentacja ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] oraz pomiędzy działkami [...] i [...] nie została przyjęta z operatu założenia ewidencji gruntów i budynków, a niewłaściwe usytuowanie budynku na działce nr [...] powoduje zmiany usytuowania budynku na działkach nr [...] i [...]. Błąd w usytuowaniu budynków spowodował zmiany w przebiegu granic ww. działek ewidencyjnych.
Analizując przebieg czynności związanych z ustaleniem przebiegu granic pomiędzy wskazanymi w dokumentacji działkami ewidencyjnymi na gruncie, mający swe odzwierciedlenie w zapisach protokołów z przebiegu tych czynności, organy trafnie wskazały, że nie mogło dojść do czynności ustalania przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] a działką nr [...] oraz działkami nr [...], [...] a działką nr [...], skoro wykonawca nie zawiadomił o tych czynnościach właściciela działki nr [...], czyli Gminę Miasta B. Racje mają organy orzekające, że również nie mogło dojść do skutecznego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], którego koniecznym warunkiem w świetle treści § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jest uczestnictwo wszystkich właścicieli działek. O spełnieniu się bowiem warunku zgodnego oświadczenia właścicieli co do przebiegu granic można mówić jedynie wtedy, gdy na gruncie byli obecni wszyscy właściciele, a w tym przypadku nie była obecna D. S.
Również, jak podniosły organy, wykonawca nie przedstawił w sposób przekonywujący elementów uzasadniających uznanie odcinka oznaczonego punktami granicznymi nr [...] i nr [...], jako ustalonego według ostatniego spokojnego stanu posiadania.
Ponadto okazało się, że sporna jest granica pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...].
Wobec powyższego już choćby z tego ostatniego powodu, organy nie mogły dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego zgodnie z żądaniem skarżących co do przebiegu granic pomiędzy wskazanymi we wniosku działkami ewidencyjnymi, skoro postępowanie aktualizacyjne jest postępowaniem czysto rejestrowym.
Przedłożony operat, jak zasadnie wykazały organy, nie mógł być zatem uznany za dokumentację mogącą stanowić podstawę do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. Na przeszkodzie temu stało również niezakończenie wszczętego postanowieniem z dnia [...] 2015 r., znak: [...] z wniosku skarżących postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Trafna jest bowiem w tym względzie argumentacja organu odwoławczego, że przepis § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie może stanowić podstawy do rozstrzygania sporów co do przebiegu granic nieruchomości, skoro o ich przebieg rozstrzyga się właśnie w postępowaniu rozgraniczeniowym. Spór o przebieg granicy jest sporem o zasięg prawa własności, którego rozstrzygnięcie nie należy do organów ewidencyjnych.
Mając powyższe na uwadze za niezasadne należało uznać podniesione przez skarżących zarzuty naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 8, 75, 77 § 1, 78, 80, 89 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej dalej w skrócie k.p.a.).
Wbrew twierdzeniom skargi organy dokonały wnikliwej i poprawnej oceny przedłożonej przez skarżących dokumentacji. W obliczu prawidłowych wyjaśnień orzekających organów, zwłaszcza wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do charakteru postepowania aktualizacyjnego i jakimi rządzi się ono prawami, za całkowicie pozbawione racji należało uznać zarzuty naruszenia art. 89 § 1, czy 136 k.p.a., skoro postepowanie aktualizacyjne jako rejestrowe bazuje na wskazanych w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków orzeczeniach, aktach notarialnych, decyzjach administracyjnych, dokumentacjach, czy innych dokumentach.
Niezrozumiały jest zarzut skarżących, że organy ewidencyjne naruszyły również wskazane przez nich przepisy prawa materialnego uznając błędnie, jak podnieśli, istnienie rzekomego sporu granicznego stojącego na przeszkodzie dokonania aktualizacji operatu, skoro to sami skarżący byli inicjatorami niezakończonego do dnia wydania zaskarżonej decyzji postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...]. Za całkowicie chybione uznać też należało zarzuty naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu organy wskazały w sposób wystarczający z jakich powodów i faktycznych i prawnych uznały, że przedłożona dokumentacja nie może być podstawą do dokonania aktualizacji operatu ewidencyjnego. Podkreślenia wymaga więc, że sama tylko okoliczność wykonania dokumentacji przez uprawnionego geodetę nie stanowi gwarancji jej prawidłowości i zgodności z przepisami rozporządzenia. Nie jest także wystarczające przekonanie skarżących w tych kwestiach. W sprawie niniejszej istotne jest również, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji zostało zainicjowane wnioskiem skarżących i to na skarżących ciążył obowiązek przedłożenia zgodnej z przepisami dokumentacji, która będzie mogła "zastąpić" dotychczasowe podstawy wykazania przebiegu granic działek stanowiących ich własność. Po raz kolejny podkreślić też należy, że póki nie zakończy się spór graniczny, dopóty nie będzie możliwe dokonanie aktualizacji operatu. Błędne było, zatem oczekiwanie skarżących, że w ramach postępowania mającego na celu aktualizację danych ewidencyjnych dojdzie do załatwienia tego sporu o granice. Jeszcze raz podkreślić należy, że organy ewidencyjne są uprawnione nie do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1347/10; LEX nr 950515). Organy ewidencyjne są tylko rejestratorem, tych zmian prawnych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a mogą tego dokonać wyłącznie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Rejestr ma, więc charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. W pełni podzielić, zatem należy tezę zawartą w wyroku WSA w Kielcach z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 264/12, LEX nr 1316122, że: "Niedopuszczalne jest dokonywanie zmiany przebiegu granicy przy istniejącym sporze granicznym w ramach prowadzonego czy to na wniosek, czy też z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów."
Podniesione natomiast na rozprawie w dniu 19 stycznia 2016 r. okoliczności związane z zakończeniem postepowania rozgraniczeniowego, ale już po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie mogły zaważyć na prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć. Okoliczności te mogą jednakże stanowić ewentualną podstawę wniosku o dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego, z tym zastrzeżeniem, że przedłożą oni dokumentację spełniającą wszelkie wymogi, by na jej podstawie organy aktualizacji tej dokonać mogły.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło