III SA/Kr 99/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2005 r sprawy ze skargi G. K. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 18 listopada 2004 r Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej G. K. kwotę 240,-zł ( dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie. W dniu 18.11.2004r. decyzją nr [...],Kurator Oświaty orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...].2004r. w sprawie odmowy nadania G. K. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Jako podstawę prawna powołano art. 138 §1 pkt 1 kpa w związku z art. 9b ust.7 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela oraz w związku z art. 7 ust.1 ustawy z 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw i art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu zaś podniesiono, że G. K. złożyła wniosek o nadanie jej z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, który został rozpatrzony negatywnie przez Burmistrza Miasta i Gminy albowiem stwierdzono, że G. K. nie spełnia warunków określonych w art. 7 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw, jest bowiem zatrudniona w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony. Burmistrz nie uznał aktu mianowania G. K. odnalezionego w [...] 2004r. w Zespole Ekonomiki Oświaty. Organ II instancji ustalił, że G. K. posiada 22 letni staż pracy nauczycielskiej. W okresie od [...] 1982r. do [...] 1987r. pracowała w Szkole Podstawowej w [...] W trakcie urlopu wychowawczego od [...] 1984 r. do [...] 1987r. była zatrudniona w wymiarze 10 godzin na stanowisku nauczycielki języka niemieckiego w Szkole Podstawowej w [...]. Po rozwiązaniu stosunku pracy w [...] podjęła pracę od [...] 1987r. w Szkole Podstawowej w [...] na stanowisku nauczyciela języka niemieckiego i polskiego w pełnym wymiarze godzin. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela (Dz. U. Nr 3 poz. 19 zm. nr 25 poz. 187, nr 31 poz. 214 oraz zm. 1983 r. nr 5 poz. 33) G. K. legitymując się dyplomem studiów wyższych magisterskich na Uniwersytecie Jagiellońskim w zakresie filologii słowackiej w 1982r. i przygotowaniem pedagogicznym oraz 3 letnim okresem pracy (1 rok i 3 m-ce przed urlopem wychowawczym w SP w [...] i 1 rok i 9 m-cy w SP w [...] począwszy od dnia zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin) z dniem [...] 1989r. powinna uzyskać mianowanie z mocy prawa. Mianowania w tej dacie jednakże nie uzyskała. Z analizy dokumentacji zgromadzonej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w postępowaniu wyjaśniającym wynika natomiast, że G.K. pracuje w Szkole Podstawowej w [...] nieprzerwanie w pełnym wymiarze godzin od [...] 1987r. W 1989r. we [...] miała jeden miesiąc okresu usprawiedliwionej nieobecności w pracy (nie otrzymała urlopu bezpłatnego). Po tej przerwie, [...] 1989r. zainteresowanej wypisano w ówczesnym Wydziale Oświaty w [...] akt mianowania jej z dniem [...] 1989r. Akt mianowania jest podpisany prze ówczesnego inspektora Oświaty Panią A. Tenże akt nie został jednakże doręczony zainteresowanej. Przy gromadzeniu dokumentów do kapitału początkowego G. K. otrzymała jego kserokopię uwierzytelnioną przez Dyrektora Zespołu Ekonomiki Oświaty A.K. Organ II instancji podkreślił, że w decyzji organu I instancji odmawiającej G. K. aktu nadania stopnia i dokumentacji w związku z tym zgromadzonej nie ma materiałów podważających wiarygodność pisma z dnia [...] 1989r., jak i dowodu na przerwanie przez G.K. stosunku pracy w 1989 r. (rozwiązanie stosunku pracy). Podkreślono jednak równocześnie, że w dniu [...] 1989r. (w dacie domniemanego mianowania Pani K.) obowiązywały już inne przepisy dotyczące kwalifikacji nauczycieli, a mianowicie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 34 poz. 189 - wszedł w życie 8 czerwca 1989r.) w którym określono wyższe wymagania kwalifikacyjne nauczycieli. Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia " Kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych posiada również osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na dowolnym kierunku oraz posiada przygotowanie pedagogiczne określone w § 1 ust. 2 pkt b, a ponadto ukończyła studium przedmiotowo-metodyczne w zakresie przedmiotu, którego będzie nauczała." G K.nie posiadała ukończonego studium przedmiotowo-metodycznego w zakresie nauczania języka polskiego, więc w dacie [...] 1989 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do nauczania Ustalono też, że stosunek pracy z Panią K. został rozwiązany w 1997r. (jako powód podano brak kwalifikacji) i następnie nawiązywany na czas określony. W dniu [...] 2000r. G K. pracowała na stanowisku nauczyciela języka niemieckiego, bez wymaganych kwalifikacji i zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 19 poz. 239 z późno zmianami) uzyskała stopień nauczyciela stażysty. W dniu 21 października 2001r. weszły w życie postanowienia art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194) w której wprowadzono przepis dający możliwość nadania stopnia nauczyciela mianowanego osobom już uprzednio mianowanym. G K. w tym dniu pracowała w pełnym wymiarze godzin w Szkole Podstawowej w [...] realizując zajęcia z języka niemieckiego (16 godz.) nauczanie indywidualne (6 godz. ) i godzinę wychowawczą, nie posiadała kwalifikacji do nauczania języka niemieckiego, bowiem ukończyła studia wyższe magisterskie na Uniwersytecie Jagiellońskim w zakresie filologii słowackiej w 1982 r., legitymowała się także niewystarczającym certyfikatem znajomości języka niemieckiego, nie spełniała zatem wymagań kwalifikacyjnych i nie spełniła także przesłanki do nadania jej z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 27 cytowanej powyżej ustawy. Podsumowując organ II instancji stwierdził, że G.K. nie spełnia warunków do nadania z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciel mianowany określonych wart. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U Nr 19 poz. 239 z późno zmianami) ani w art. 27 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111., poz. 1194). Dlatego orzeczono negatywnie w sprawie jej wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. §3 Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 8 maja 1989r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych id nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Skarżąca zarzuciła też naruszenie prawa procesowego tj. art. 9 i 14 w związku z art. 109 kpa poprzez nie poinformowanie strony o wydaniu decyzji oraz nie doręczeniu decyzji G. K. Skarżąca podniosła, że wystąpiła o doręczenie decyzji administracyjnej - aktu mianowania, który znajduje się w aktach Zespołu Ekonomiki Oświaty w [...] Z aktu tego wynika, że została ona mianowania z dniem [...] 1989r. i skuteczność doręczenia tej decyzji nie ma znaczenia dla faktu powstania stosunku pracy na podstawie mianowania. Mianowanie nastąpiło zatem z datą [...].1989r., a zatem kwestionowanie przez organ II instancji uprawnień skarżącej do uzyskania aktu mianowania w świetle przepisów obowiązujących w XI 1989r. jest nieuprawnione. Skarżąca podkreśliła równocześnie, że niewłaściwym jest rozstrzyganie obecnie o tych uprawnieniach i ich nabyciu, skoro skarżąca od [...].1989r. jest nauczycielem mianowanym. Decyzja w tej sprawie była wydana, a jedynie niedoręczona stronie, wywołała jednak skutki prawne. Dodatkowo podniesiono w skardze argumenty świadczące o tym, że w dacie mianowania skarżąca spełniała wymogi konieczne do mianowania. Skarżąca powołuje się na art. 9, 14 i 109 kpa, z których wynika uprawnienie strony do domagania się doręczenia decyzji. W odpowiedzi na skargą organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację i dodając, iż sprzeczne z prawem byłoby w chwili obecnej doręczanie decyzji z 1989r. w aktualnej dacie, to jest po zmianie stanu prawnego z roku 1989, stanowiłoby to bowiem doręczenie decyzji sprzecznej z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy na wstępie stwierdzić, że przedmiotem wniosku skarżącej G.K. który zainicjował niniejsze postępowanie administracyjne było doręczenie jej decyzji-aktu mianowania z 1989r., który odnalazła w dokumentacji Zespołu Ekonomiki Oświaty w [...]. Skarżąca wyraźnie stwierdziła w swoim wniosku z dnia [...] 2004r., że w związku z tym, że odnalazł się jej akt mianowania, zwraca się z prośbą o wydanie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Treść swojego wniosku ponownie w sposób bardzo wyraźny i nie budzący wątpliwości wyraziła też w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując już w jego wstępie, że wnosi odwołanie "w związku z odmową doręczenia jej decyzji-aktu mianowania z dnia [...].1989r.". Tymczasem organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie mylnie potraktowały ten wniosek jako wniosek o wydanie nowej decyzji-aktu mianowania, na podstawie aktualnie obowiązujących przesłanek. Co więcej, organy obu instancji potwierdzają fakt, że w dniu [...].1989r. wydano na rzecz skarżącej akt mianowania. Nie kwestionują jego autentyczności potwierdzając, że został podpisany przez uprawnioną osobę. W sprawie niniejszej niesporne jest zatem, że w dniu [...].1989r. wydana została przez organ administracyjny decyzja administracyjna, mocą której G.K. uzyskała z dniem [...] 1989r. mianowanie. Niespornym także jest, że decyzja ta nie została doręczona G. K. Z jednej z podstawowych zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym to jest z wyrażonej w art. 110 kpa zasady związania organu administracji publicznej własną decyzją wynika, że decyzja taka nie może być zmieniona lub uchylona przez organ który ją wydał, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Organ administracyjny nie może również w jakikolwiek inny sposób uchylić się od tego związania. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszym składzie zasadą związania decyzją objąć należy również okres między wydaniem (podpisaniem) decyzji a jej doręczeniem stronie. Również zatem w tym okresie organ administracyjny nie może jej zmienić. Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni zatem aprobuje poglądy wyrażone w doktrynie (por. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983, str. 201 oraz A. Wróbel w: M. Jaśkowska i A. Wróbel, "Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2000r., str. 642) i nowszym orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2002r., I SA 2459/00, LEX nr 81763). Uwzględniając przedstawione powyżej zasady należy przyjąć, że w niniejszej sprawie z chwilą podpisania decyzji-aktu mianowania G. K. z dnia [...].1989r. doszło do wydania decyzji w sensie procesowym. Od tego momentu istniała zatem decyzja administracyjna, którą organ administracyjny jest związany, dzień zaś wydania tej decyzji jest miarodajny dla oceny jej podstawy prawnej i faktycznej. Oznacza to, że decyzja stwierdzająca mianowanie wobec G. K. już istnieje. Nie została ona jedynie doręczona stronie, nie jest zatem jeszcze wiążąca wobec strony. Adresat tej decyzji tj. G.K. będzie związana tą decyzją dopiero z chwilą zrealizowania przez organ administracyjny ciążącego na nim ustawowego obowiązku doręczenia tej decyzji stronie. Nie zwalnia to jednak organu administracyjnego z zasady związania wydaną już przez siebie decyzją. Mając zatem na uwadze fakt, że w sprawie mianowania G. K. wydana już została decyzja administracyjna w roku 1989, organy administracyjne winny były w niniejszej sprawie potraktować wniosek skarżącej o wydanie aktu mianowania jako wniosek o doręczenie istniejącej od 1989r. decyzji-aktu mianowania. Niedopuszczalnym natomiast było ponowne orzekanie w przedmiocie mianowania, sprawa ta została już bowiem rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Uznać zatem należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy administracyjne zasad wynikających z art. 110 kpa w związku z art. 9 i art. 109 §1 kpa, jak również z art. 16 kpa. Ponieważ więc wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne obu instancji wydane zostały naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c tej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostały one uchylone. Za nie mający znaczenia w przedmiotowej sprawie uznać należy argument organu administracyjnego przedstawiony w odpowiedzi na skargę, iż sprzeczne z prawem byłoby w chwili obecnej doręczanie decyzji z 1989r. w aktualnej dacie, to jest po zmianie stanu prawnego z roku 1989, stanowiłoby to bowiem doręczenie decyzji sprzecznej z prawem. Taki pogląd naruszałby fundamentalne zasady postępowania administracyjnego: opisaną powyżej zasadę związania organu własną decyzją, nade wszystko zaś zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Podkreślić bowiem należy, że zasada trwałości decyzji administracyjnej (zwana też zasadą mocy wiążącej w czasie lub zasadą stabilności decyzji administracyjnych) oznacza związanie każdą wydaną w sprawie decyzją dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego w sposób prawem przewidziany, niezależnie zatem od ewentualnego przekonania organu co do jej poprawności czy wadliwości. Pogląd ten był wielokrotnie prezentowany w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2002r., I SA 197/00, LEX nr 81983 w którym sąd stwierdził, że "związanie organu administracji publicznej ostateczną decyzją istnieje zarówno wtedy, gdy jest ona w jego przekonaniu poprawna, jak i również wtedy, gdy dostrzegana jest jej wadliwość"). Zasada trwałości decyzji administracyjnych stwarza gwarancje pewności i realności konkretyzacji praw i obowiązków w sferze prawa administracyjnego i oczywiście musi interpretowana w powiązaniu z pozostałymi zasadami ogólnymi, które nakazują organom działać na podstawie przepisów prawa i stać na straży praworządności, działać w sprawie w sposób celowy, posługiwać się w sprawie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy oraz umocnić zaufanie obywateli do działań organów administracji państwowej. Należy uznać, że poprzez orzekanie w niniejszym postępowaniu wbrew wnioskowi strony o sprawie już uprzednio rozstrzygniętej wiążącą organ decyzją administracyjną, wszystkie te zasady zostały w niniejszym postępowaniu naruszone. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.