III SA/Kr 99/12
WyrokWSA w Krakowie2012-05-23
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wydana na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, które następnie zostały uznane za niezgodne z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zapadły one w warunkach uprawniających do wznowienia postępowania. Podstawą uchylenia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1993 r. (sygn. P 2/92), które stwierdziło niezgodność przepisów ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu z Konstytucją RP w zakresie pozbawiania prawa do zasiłku osób, które nabyły je na podstawie wcześniejszych przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła H. K., który zarejestrował się jako bezrobotny i uzyskał prawo do zasiłku na podstawie przepisu przejściowego ustawy o zatrudnieniu z 1989 r., legitymując się 23-letnim okresem zatrudnienia. Następnie, na mocy ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu z 1991 r., został pozbawiony prawa do zasiłku od 1 marca 1992 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy o pozbawieniu zasiłku. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia 17 lipca 1992 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 17 lipca 1992 r. znak [...] Wojewoda powołując się na przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Rejonowego Biura Pracy z dnia [...] 1992r. znak [...] o pozbawieniu H. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 01.03.1992r.
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
H. K. zarejestrował się w Biurze Pracy w dniu 03.01.1990 r. Przed rejestracją zatrudniony był w Państwowej Inspekcji [...] w okresie od 01.10.1987 r. do 31.12.1989 r. Stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Łączny okres zatrudnienia jakim legitymował się skarżący to 23 lata. Następnie skarżący w okresie od 03.04.1990 r. do 03.10.1990 r. przebywał w Wielkiej Brytanii, podejmując tam nierejestrowaną pracę, po czym po powrocie w dniu 01.12.1990 r. ponownie zarejestrował się w Biurze Pracy i uzyskał status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku w oparciu o przepis art. 15 ust.2 pkt 10 ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu ( Dz. U. 75 poz 446 ).
Powołując się na przepis art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu,. Kierownik Rejonowego Biura Pracy wydał w dniu [...] 1992 r decyzję na podstawie której pozbawił H. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 01.03.1992 r. .
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w związku z ponowną rejestracją skarżącego w Biurze Pracy przyznany został skarżącemu zasiłek na zasadzie wyjątku określonego art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o zatrudnieniu , gdyż nie spełnił warunku przepracowania 180 dni w okresie 12 miesięcy przed rejestracją. Wyjątek ten dotyczył sytuacji, gdy bezrobotny legitymował się poprzednim okresem zatrudnienia wynoszącym dla mężczyzn co najmniej 20 lat ,a dla kobiet 15 lat.
Jednakże wraz z wejściem w życie z dniem 01.12.1992r. nowej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu uznać należy, że H. K. nie przysługuje prawo do zasiłku, gdyż nowa ustawa nie uwzględnia tego rodzaju wyjątku, a jedynie przewiduje zasadę, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień ponownej rejestracji pozostawał w stosunku pracy co najmniej 180 dni lub podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej pozarolniczej działalności przez okres co najmniej 180 dni.
H. K. odwołał się od w/w decyzji, kwestionując ustalenie organu, że nie zgłosił faktu wyjazdu za granice Urzędowi Pracy, a ponadto wyraził niezadowolenie z pracy Urzędu Pracy.
Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, podkreślając, że H. K. z dniem wejścia w życie ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu nie spełnił warunków przyznania zasiłku dla bezrobotnych z art. 20 ust. 1 pkt 2 ani też z art. 20 ust. 2 tej ustawy.
W skardze H. K. wyraził niezadowolenie z treści otrzymanej decyzji, nie wskazując przy tym na konkretne naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że na gruncie nowej ustawy skarżący nie spełnia warunku określonego przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu (w/w ), tj. wykazania 180 dni okresu uprawniającego do zasiłku, przypadającego w 12-stu miesiącach poprzedzających datę rejestracji, dlatego nie może być przyznane świadczenie w postaci prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed tym dniem i nie zostały zakończone, z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).
Ze względu na zawieszenie postępowania przed Naczelnym
Sądem Administracyjnym sprawa niniejsza nie została przez ten Sąd zakończona.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 20 ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu , w którym pominięty został między innymi, warunek przyznania zasiłku dla bezrobotnych przewidziany poprzednio w art. 15 ust. 2 pkt.10 ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu (w/w) , oraz przepis art. 61 ustawy przewidujący utratę zasiłków nabytych na podstawie art. 15ust. 2 pkt 10 ustawy z 29 grudnia 1989r.
Orzeczeniem z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że:
1) przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r.
o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457; z 1992 r. Nr 21, poz. 84; Nr 78, poz. 394) w zakresie w jakim wyłącza prawo do zasiłku bezrobotnym dla których prawo to zostało poprzednio przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446; z 1990 r. Nr 9, poz. 57 i Nr 56, poz. 323; z 1991 r. Nr 7, poz. 24 i Nr 46, poz. 201) oraz przepis art. 61 ust. 1 ustawy przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. są niezgodne z art. 1, art. 68 i art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionych w mocy art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz
o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426),
2) Przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu powołanej w pkt 1 orzeczenia, przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej w punkcie 1 orzeczenia ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu po upływie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r.
o zatrudnieniu i bezrobociu jest niezgodny z art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionym w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października
1992 r.
3) Przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu, powołanej w pkt 1 orzeczenia w zakresie w jakim wyłącza prawo do zasiłku bezrobotnym, dla których prawo to zostało poprzednio przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu nie jest zgodny z art. 1 i art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionych w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r.
Jest poza sporem, że skarżący rejestrując się w dniu 1. 12.1990r. jako osoba bezrobotna wykazał 23 – letni okres zatrudnienia , co w świetle wówczas obowiązującego przepisu art. 15 ust 2 pkt. 10 uprawniało do przyznania zasiłku.
Wprowadzenie w życie zmiany (zaskarżonej następnie do Trybunału Konstytucyjnego ), eliminującej z kręgu uprawnionych do zasiłku osoby , którym przyznano to prawo w oparciu o wyżej wymieniony przepis , uprawniło , a nawet zobowiązywało organy zatrudnienia do orzeczenia o utracie tego uprawnienia z dniem wskazanym w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991r. o zatrudnieniu i bezrobociu (w /w ).
Jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92 , należy stwierdzić . że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły w warunkach uprawniających do wznowienia postępowania w trybie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego decyzje organów podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło