III SA/Kr 99/24

WyrokWSA w Krakowie2024-04-16

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego prawidłowo odmówił przyznania stypendium doktoranckiego doktorantowi, który złożył wniosek po uzyskaniu zgody na przedłużenie studiów doktoranckich, poprzez nieuwzględnienie alternatywnej przesłanki zaangażowania w badania naukowe oraz błędną interpretację wymogu prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego o odmowie przyznania stypendium doktoranckiego, uznając, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawo materialne. Uchybienia te polegały na pominięciu zbadania alternatywnej przesłanki przyznania stypendium (zaangażowanie w realizację badań naukowych) oraz na błędnej wykładni wymogu prowadzenia zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych w kontekście doktoranta, któremu przedłużono studia i zwolniono z praktyk. Brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji uniemożliwił kontrolę jej legalności.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o przyznanie stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2023/2024. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego odmówił przyznania stypendium, uznając, że skarżący nie spełnił warunku zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych, mimo iż terminowo realizował program studiów i wykazał postępy w pracy naukowej. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie alternatywnej przesłanki zaangażowania w badania naukowe oraz błędną interpretację wymogu prowadzenia zajęć dydaktycznych w kontekście przedłużenia studiów doktoranckich, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna Protokolant Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 22 listopada 2023 r. nr 166.41620.7.2023 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącego A. R. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 listopada 2023 r. znak sprawy: 166.41620.7.2023 Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego odmówił przyznania stypendium doktoranckiego A. R. (dalej, w skrócie: skarżącemu) w roku akademickim 2023/2024. W uzasadnieniu decyzji Rektor uznał, iż skarżący nie spełnił warunku zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych. Wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 2 zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 27 czerwca 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim stypendium doktoranckie na drugim roku i kolejnych latach studiów doktoranckich może być przyznane doktorantowi, który: 1) terminowo realizuje program studiów doktoranckich; 2) wykazuje się zaangażowaniem: a) w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub b) w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową; 3) w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego wykazał się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej. Następnie wskazał, że na podstawie oceny dokonanej przez doktorancką komisję stypendialną ustalono, że skarżący uzyskał w kategorii: 1. terminowa realizacja programu studiów doktoranckich - spełnia warunek 2. zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych - nie spełnia warunku 3. postępy w pracy naukowej -spełnia warunek 4. postępy w przygotowaniu rozprawy doktorskiej - 7 pkt. Na podstawie oceny dokonanej przez doktorancką komisję stypendialną ustalono, iż skarżący nie spełnił łącznie przesłanek wskazanych w § 2 ust. 2 zarządzenia, co jest warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia. W związku z tym doktorancka komisja stypendialna nie rekomendowała skarżącego do przyznania przedmiotowego świadczenia. Rektor wskazał, że w pełni podziela ustalenia poczynione przez doktorancką komisję i uznaje je za własne. Skarżący skierował skargę do WSA w Krakowie, w której powyższą decyzję zaskarżył w całości, przedstawiając następujące zarzuty: I. naruszenie prawa materialnego, a to § 2 ust. 2 pkt. 2 lit. b zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 27 czerwca 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim , poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na pominięciu jednej z alternatywnych przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego w postaci "wykazywania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową", skutkujących niezastosowaniem normy prawnej we wspomnianym zakresie i niedokonaniem subsumpcji pod ową przesłankę osiągnięcia wnioskodawcy w postaci kierowania grantem badawczym w ramach konkursu Narodowego Centrum Nauki "PRELUDIUM" oraz, w efekcie, błędną odmową przyznania stypendium doktoranckiego, II. naruszenie prawa materialnego, a to § 5 ust. 2 załącznika do uchwały nr 116/XII/2018 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie zmiany uchwały nr 46/IV/2015 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich oraz ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały nr 46/IV/2015 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnu 29 kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich w zw. z § 2 ust. 2 pkt. 2 lit. a zarządzenia, poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na pominięciu w rekonstrukcji normatywnych przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego zapisu regulaminu, wedle którego w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich doktoranci zwolnieni są ex lege z odbywania praktyk dydaktycznych, wskutek czego zdekodowano wadliwe przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego doktorantom, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich, przyjmując, że jedną z tych przesłanek jest "wyróżnianie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", podczas gdy doktoranci, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich, są z mocy prawa zwolnieni z odbywania praktyk dydaktycznych, w następstwie czego błędnie odmówiono przyznania stypendium doktoranckiego, III. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 9 kp.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez niezawarcie w decyzji żadnego uzasadnienia faktycznego, wskutek czego strona nie została należycie i wyczerpująco, a w istocie - wcale - poinformowana o okolicznościach faktycznych, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odniesieniu do zarzutu I skarżący podkreślił, że § 2 ust. 2 pkt 2 zarządzenia przewiduje dwie alternatywne przesłanki przyznania stypendium doktoranckiego: (i) wykazanie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub (ii) wykazanie się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową. Tymczasem, rekonstruując normę stanowiącą podstawę oceny wniosku doktoranta, organ wskazał wyłącznie na "zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", pomijając zupełnie przesłankę alternatywną. Wskutek tego uchybienia, w ogóle nie dokonano oceny wniosku doktoranta przez pryzmat przesłanki "wykazania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową", pomimo że wnioskodawca jest kierownikiem projektu (grantu) pt. "[...]", realizowanego w ramach programu Narodowego Centrum Nauki "PRELUDIUM 18", o czym organ wie i na dowód czego posiada stosowne dokumenty. Grant ten wykonywany jest w ramach jednostki organizacyjnej Uczelni (Wydziału [...]). Nawet więc przyjąwszy, że skarżący nie spełnia warunku "wykazania się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych" (co skądinąd nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem tudzież powołaniem się na jakąkolwiek okoliczność faktyczną, bo z treści decyzji w ogóle nie można się dowiedzieć, na jakie podstawie dokonał wspomnianego ustalenia), w świetle alternatywnej budowy przesłanek z § 2 ust. 2 pkt 2 zarządzenia konieczne było powołanie jeszcze przesłanki z lit. b, a następnie - subsumpcja stanu faktycznego sprawy pod tę przesłankę. W tym kontekście skarżący zarzucił organowi rozpatrzenie sprawy opartej na niepełnej podstawie prawnej. Odnosząc się do zarzutu II skarżący stwierdził nieuwzględnienie w rekonstrukcji przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego § 5 ust. 2 regulaminu w zakresie, w jakim przewiduje on mechanizm automatycznego zwolnienia doktorantów, którym przedłużono okres odbywania studiów doktoranckich, z obowiązku uczestniczenia w zajęciach. Skarżący podkreślił, że jedną z regulacji doniosłych dla derywacji normatywnej podstawy przyznania stypendium doktoranckiego szczególnej grupie doktorantów, jaką są doktoranci w trakcie przedłużenia okresu odbywania studiów, jest wspomniany wyżej § 5 ust. 2 regulaminu - Kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, po zasięgnięciu opinii opiekuna naukowego albo promotora, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach, w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, łącznie nie dłużej niż o dwa lata. Z samej już warstwy językowej przepisu prima facie wynika, zdaniem skarżącego, że z fakultatywną decyzją o przedłużeniu studiów doktoranckich sprzężone jest automatycznie jednoczesne zwolnienie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach. Innymi słowy, przedłużenie studiów doktoranckich łączy się nierozerwalnie ze zwolnieniem z obowiązku uczestniczenia w zajęciach. Uwzględnienie w rekonstrukcji przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego doktorantom, którzy kontynuują studia w ramach tzw. przedłużenia, § 5 ust. 2 regulaminu, prowadzi do wniosku, że wykluczone jest, by jednym z warunków przyznania stypendium było "wykazanie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych" ,bowiem ta grupa doktorantów jest z mocy prawa z odbywania praktyk dydaktycznych zwolniona. Przyjęcie zapatrywania przeciwnego prowadziłoby do nad wyraz osobliwego wniosku, że doktoranci, którzy z mocy prawa zwolnieni są z odbywania praktyk dydaktycznych (w tym prowadzenia zajęć), musieliby wykazać się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć w ramach tych praktyk, by otrzymać stypendium doktoranckie. Wskazał, że doktoranci w ramach przedłużenia studiów doktoranckich mogą prowadzić zajęcia dydaktyczne dla studentów, ale nie są jednak wówczas prowadzone "w ramach praktyk dydaktycznych", lecz na innej podstawie (np. na podstawie zawartej z uczelnią umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej). Fakt prowadzenia takich zajęć - jako nieprowadzonych "w ramach praktyk dydaktycznych" – jest, zdaniem skarżącego, irrelewantny z punktu widzenia przesłanki z § 2 pkt. 2 lit. a zarządzenia. Skarżący uściślił, że praktyki zawodowe stanowią jeden z rodzajów zajęć wramach studiów doktoranckich. Potwierdza to zarówno informacja z systemu USOS, gdzie "Praktyki dydaktyczne" stanowią jeden z przedmiotów w ramach studiów doktoranckich, jak i informacja przesłana przez Dziekanat Studiów Doktoranckich na W[...] UJ, w której wskazano, że doktoranci na "przedłużeniu studiów" nie mają obowiązku odbywania praktyk dydaktycznych. Nie może więc, jego zdaniem, budzić wątpliwości, że "zwolnienie z zajęć" obejmuje więc także "zwolnienie z praktyk dydaktycznych". Podsumowując ww. zarzut, skarżący podniósł, iż w celu ustalenia przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego doktorantowi, który odbywał studia w ramach tzw. przedłużenia, obok zapisów § 2 zarządzenia, konieczne jest odwołanie się także do § 5 ust. 2 regulaminu, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił. Uwzględnienie obu tych regulacji prowadzi do wniosku, że warunkiem przyznania (lub powodem nieprzyznania) stypendium w przedmiotowej sprawie w żadnym razie nie mogła być przesłanka z § 2 ust. 2 pkt. 2 lit. a zarządzenia, tj. "wykazanie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", ponieważ wnioskodawca był z praktyk zawodowych zwolniony na podstawie regulaminu. Jedyną przesłanką z § 2 pkt 2, która warunkowała przyznanie stypendium doktoranckiego, było pominięte przez organ "wykazanie się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową". Organ zastosował tę przesłankę z § 2 pkt 2 zarządzenia, której zastosować nie powinien, i to w oparciu o nią uzasadnił odmowę przyznania stypendium doktoranckiego, a nie zastosował przesłanki, którą zastosować powinien, i której zastosowanie w ocenie skarżącego skutkowałoby pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy. Nawiązując do zarzutu III skarżący poruszył kwestię braku uzasadnienia podstawy faktycznej decyzji poprzez nieprzytoczenie żadnych okoliczności, które potwierdzałyby wywiedzione przez organ wnioski, czy też żadnych dowodów, które okoliczności te by wykazywały, . co także sądowi administracyjnemu uniemożliwia kontrolę prawidłowości decyzji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności odniósł się do zarzucanego przepisu postępowania - art. 9 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 kp.a., a więc ostatniego ze zgłoszonych przez skarżącego zarzutu. W ocenie organu zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku skarżącego, zawiera uzasadnienie faktyczne decyzji. Co więcej zawiera ona wszystkie niezbędne elementy aby pozostawić ją w obrocie prawnym. Organ nawiązując do doktryny i orzecznictwa, podniósł, iż cechami dobrego uzasadnienia są logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość i prostota ujęcia oraz kompletność motywów. Najistotniejsze wadliwości uzasadnienia to niepełność uzasadnienia, pozorność uzasadnienia (także sprzeczność uzasadnienia z obiektywnymi motywami), brak uzasadnienia obligatoryjnego, niepowiązanie uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji, wady formalne (błędy logiczne, stylistyczne, wady budowy wewnętrznej, wady metodologiczne itp. Przenosząc powyższe rozważania, organ wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera niezbędny element, tj. uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów prawa materialnego, organ ponownie przytoczył przesłankę "wykazuje się zaangażowaniem w: a) prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych lub b) realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową" i stwierdził, że składający skargę nie spełnił żadnego z ww. warunków. Organ przyznał, że skarżący słusznie zauważył, że na przedłużeniu studiów po IV roku nie ma obowiązku odbywania praktyk dydaktycznych (prowadzenie lub uczestniczenie w zajęciach), niemniej jednak nie jest to zabronione i zgodnie z regulaminem przyznawania stypendium doktoranckiego punktowane jest tylko prowadzenie zajęć. Jeśli doktorant nie wykazał się tego typu aktywnością, wtedy powinien wykazać się zaangażowaniem w realizację badań naukowych, czyli zgodnie z regulaminem przyznawania stypendium w roku akademickim 2022/2023 uzyskać projekt badawczy (granty Narodowego Centrum Nauki i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego), ze zwróceniem szczególnej uwagi, że to osiągnięcie jest oceniane w punkcie "Postępy w pracy naukowej" we wniosku stypendialnym, by nie dublować tych kwestii w 2 punktach. Organ przyznał też, że skarżący jest kierownikiem projektu NCN PRELUDIUM, ale który uzyskał w 2020 roku. Organ wskazał, że znany mu był fakt, że doktorant jest kierownikiem projektu, ale zgodnie z kryteriami przyznawania stypendium nie mógł otrzymać z tego powodu punktów i również z racji tego, iż został kierownikiem projektu kilka lat temu nie został uznany fakt zaangażowania w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni albo jednostkę naukową, zatem odnosząc się do zarzutów doktoranta, wniosek został oceniony prawidłowo. Ponadto organ wskazał, że doktorant nie wykazał się aktywnym udziałem w żadnej konferencji ani polskiej, ani międzynarodowej a projekt naukowy, o którym mowa w skardze został uzyskany w 2020 roku, natomiast punktowane są granty naukowe przyznane tylko w danym roku akademickim, poprzedzającym złożenie wniosku o stypendium. Regulamin wskazuje, że nie prowadzenie projektu naukowego a jedynie otrzymanie go w danym roku akademickim skutkuje otrzymaniem stosownej punktacji i jednocześnie spełnieniem przesłanki "zaangażowanie w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną uczelni". Doktorant otrzymał jedynie punktację za postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej. Wobec powyższego również te zarzuty skargi nie mogą, zdaniem organu, zostać uwzględnione. Na rozprawie strony podtrzymały swoje wnioski i wyrażone stanowiska. Ponadto skarżący podkreślił, że brak aktualnej podstawy prawnej aby w ramach oceny przesłanki "postępy w pracy naukowej" uwzględniać tylko publikowane artykuły, jak również brak podstawy prawnej aby w ramach oceny przesłanki "zaangażowania w realizację badań naukowych" nie uwzględnić realizacji programu NCN realizowanego do 7 maja 2024 r. Na pytanie Sądu, zadane ze względu na treść odpowiedzi na skargę, pełnomocnik nie potrafił wyjaśnić, co oznacza w punkcie trzecim decyzji stwierdzenie: "postępy w pracy naukowej – spełnia warunek". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 2023), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 22 listopada 2023 r. odmawiająca przyznania skarżącemu stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2023/2024. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.) oraz zarządzenie nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zgodnie z art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Ustęp 2 stanowi, że decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w instytucie naukowym Polskiej Akademii Nauk, instytucie badawczym oraz międzynarodowym instytucie naukowym - dyrektor tego instytutu. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał także zarządzenie nr 43 z dnia 27 czerwca 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim. Zdaniem Rektora, skarżący nie spełnił warunku "zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych", co oznacza, że nie spełnił kumulatywnych przesłanek przyznania świadczenia wskazanych w § 2 ust. 2 zarządzenia. Pomimo przytoczenia w uzasadnieniu decyzji właściwej podstawy prawnej, w tym przepisu § 2 ust. 2 ww. zarządzenia, w którym zawarto wymóg m.in. wykazania się zaangażowaniem w " prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych" lub "w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową", to w ocenie dokonanej przez doktorancką komisję stypendialną, której ustalenia Rektor uznał za własne, nie wskazano i nie oceniono w żaden sposób przesłanki zaangażowania skarżącego " w realizację badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową". Pominięcie zbadania ww. przesłanki dla rozpoznania wniosku doktoranta o przyznanie stypendium doktorskiego jest poważnym uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, szczególnie przepisom art. 7 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wskazać należy, że jest to odrębna przesłanka od przesłanki z § 2 ust. 3 zarządzenia ( wykazania się postępami w pracy naukowej i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej). Z kolei niezrozumiałe jest badanie odnośnie skarżącego wykazania się zaangażowaniem doktoranta w " prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych" skoro niespornym jest, że skarżący jest doktorantem, który złożył uzyskał zgodę na przedłużenie odbywania studiów doktoranckich. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie nie tylko narusza art. 107 § 3 p.p.s.a., ale przede wszystkim uniemożliwia kontrolę wykładni zastosowanych przepisów prawnych, jak również kontrolę okoliczności faktycznych, które zostały wzięte pod uwagę przez organ. Organ zaniechał wskazania w treści uzasadnienia, jak rozumie wymóg zaangażowania w prowadzenie zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych dla doktoranta, który złożył wniosek o takie stypendium po uzyskaniu zgody na przedłużenie studiów doktoranckich po IV roku i z jakiej przyczyny uznał, że skarżący tej przesłanki nie spełnił. Co więcej, odpowiedź na skargę nie może zastąpić uzasadnienia decyzji, a fakt bardziej szczegółowego uzasadnienia swojej decyzji w odpowiedzi na skargę nie powoduje automatycznie braku naruszenia art. 107 § 3 P.p.s.a. Ponadto nawet odnosząc się do zarzutów skarżącego w odpowiedzi na skargę organ nie wyjaśnił, czy możliwe jest, a jeżeli tak, na jakich zasadach, aby po przedłużeniu studiów doktorant mógł prowadzić zajęcia dydaktyczne, pomimo zwolnienia od nich, "w ramach praktyk zawodowych" oraz, czy prowadzenie takich zajęć zostało zaproponowane skarżącemu. Wobec tego należy uznać, że wskazana przez organ w decyzji podstawa odmowy przyznania stypendium skarżącemu jest chybiona, a tym samym organ naruszył art.. 7, art. 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z § 2 ust. 2 zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 27 czerwca 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim , które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że motywy zaskarżonej decyzji, jak również jej podstawa prawna i faktyczna nie zostały zatem przedstawione w sposób zrozumiały. Celem uzasadnienia decyzji jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Uzasadnienie aktu administracyjnego stanowi przecież jego integralną część, gdyż wpływa na jego treść. Uzasadnienie prawne decyzji zatem to wywód prawniczy odzwierciedlający proces myślowy ustalenia konsekwencji stosowanej normy prawa administracyjnego w związku z określoną sytuacją faktyczną i prawną. Zasadniczym jego celem powinno być wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest wynikiem poprawnego logicznie stosowania normy prawa administracyjnego przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego jest podjęcie rozstrzygnięcia sprawy. Pozwala realizować zasadę przekonywania strony, a przede wszystkim umożliwia kontrolę sądowoadministracyjną. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pomimo teoretycznych wskazówek zawartych w odpowiedzi na skargę, jak powinno zostać zredagowane uzasadnienie, wymogów powyższych nie spełnia. Nawet pełnomocnik organu nie potrafił wyjaśnić, dlaczego pomimo podniesienia w odpowiedzi na skargę, że skarżący uzyskał jedynie punktację za postępy w przygotowaniu pracy doktorskiej, w decyzji wskazano "3. postępy w pracy naukowej -spełnia warunek". Ponadto wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę powołano się na nieobowiązujący od 1 października 2018 roku akt prawny – rozporządzenie Ministra Nauki i szkolnictwa Wyższego z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2017 r. poz. 1696). Wymienione uchybienia świadczą także o naruszeniach prawa materialnego – art. 285 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (DZ.U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.) w związku z § 2 ust. 2 pkt. 2 lit. b zarządzenia nr 43 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 27 czerwca 2018 roku w sprawie szczegółowego trybu przyznawania stypendiów doktoranckich w Uniwersytecie Jagiellońskim oraz w związku z § 5 ust. 2 załącznika do uchwały nr 116/XII/2018 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie zmiany uchwały nr 46/IV/2015 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich oraz ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały nr 46/IV/2015 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnu 29 kwietnia 2015 r. w sprawie Regulaminu studiów doktoranckich - poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na pominięciu jednej z alternatywnych przesłanek przyznania stypendium doktoranckiego w postaci "wykazywania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową", skutkujących niezastosowaniem normy prawnej we wspomnianym zakresie i niedokonaniem subsumpcji pod ową przesłankę osiągnięcia wnioskodawcy w postaci kierowania grantem badawczym w ramach konkursu NCN oraz pominięciu w rekonstrukcji normatywnych przesłanek przyznania stypendium zapisu regulaminu, wedle którego w przypadku przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich doktoranci zwolnieni są z odbywania praktyk dydaktycznych, wskutek czego przyjęto, że jedną z przesłanek jest "wyróżnianie się zaangażowaniem w prowadzeniu zajęć dydaktycznych w ramach praktyk zawodowych". Mając na uwadze konieczność ponownego wydania decyzji przez organ, należy wskazać, iż w uzasadnieniu decyzji winien on przede wszystkim wskazać i wyjaśnić podstawę prawną, na podstawie której – w przedmiotowej sprawie - ustalił przesłanki przyznania wnioskowanego stypendium a następnie ocenić ich spełnienie. Ocena ta nie może być lakoniczna. Nie ma tu zatem znaczenia, iż przyznanie stypendium doktoranckiego jest postępowaniem konkursowym, a zatem organ uczelniany nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w klasycznym rozumieniu tego pojęcia. Ograniczenie się do oceny dokumentów dołączonych do wniosku musi przede wszystkim znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (a nie dopiero w odpowiedzi na skargę w przypadku jej zaskarżenia). Ponadto należy pamiętać, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności przy jej wydawaniu. Organ winien bowiem w prawidłowy sposób uzasadnić swoje stanowisko, dając temu wyraz w prawidłowo skonstruowanym uzasadnieniu. Ogólnikowość i lakoniczność decyzji może stać się bowiem wystarczającą podstawą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Również brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego jest naruszeniem wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także wpływa na realizację zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany uwzględnić zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, a wydane rozstrzygnięcie uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom prawa w tym zakresie. Oceniając przesłankę "wykazywania się zaangażowaniem w realizacji badań naukowych prowadzonych przez jednostkę organizacyjną Uczelni albo jednostkę naukową" organ zobowiązany będzie wskazać podstawę prawną i faktyczną, ze względu na które realizacja przez skarżącego w roku 2023 i maja 2024 r. grantu uzyskanego w 2020 r. w ramach programu NCN nie może zostać oceniona w ramach ww. przesłanki. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 3 zarządzenia nr 43 Rektora UJ przy przesłance wykazania się postępami w pracy naukowej i w przygotowywaniu rozprawy doktorskiej wskazano "w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego". W § 2 ust. 2 b ww. zarządzenia brak natomiast wymogu czasowego, mowa jest o "realizacji badań naukowych", a nie o uzyskaniu/przyznaniu - w roku akademickim poprzedzającym złożenie wniosku grantu naukowego. W odpowiedzi na skargę organ sam podniósł (k.13 a.s.), że uzyskanie projektu badawczego oceniane jest w punkcie "Postępy w pracy naukowej". Również odniesienie się do oceny nieopublikowanego artykułu skarżącego nastąpić musi w uzasadnieniu decyzji, a nie dopiero w odpowiedzi na skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O kosztach w pkt II orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło