III SA/Kr 993/08

PostanowienieWSA w Krakowie2009-02-27

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątku, aktualnej wysokości i źródle dochodów, wykazując się ubóstwem, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli złoży oświadczenie wykazujące, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy oświadczenie strony obrazuje ubóstwo (brak majątku, znikome dochody, problemy zdrowotne) i koszty postępowania pozostają w dysproporcji do jej możliwości płatniczych, sąd może przyznać prawo pomocy i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika opłacanego ze środków budżetowych.
Stan faktyczny
Skarżąca K. M. złożyła wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą dodatku do zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest osobą ubogą, posiadającą jedynie wynajmowane mieszkanie, znikome dochody (renta inwalidzka) i borykającą się z problemami zdrowotnymi swoimi i syna. Na tej podstawie domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi tylko wynajmowane 34 metrowe mieszkanie. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 636,08 zł otrzymywanej renty inwalidzkiej. Uzasadniając swoje starania powołała się na ciężką sytuację losową. Problemy zdrowotne swoje i syna, które uniemożliwiają każdemu z nich podjecie pracy. Wyjaśniła, że ona sama jest przewlekle chora po usunięciu tarczycy a syn, który pozostaje na jej utrzymaniu od dziecka cierpi na przewlekłe infekcje górnych dróg oddechowych i zatok. Do wniosku dołączyła kopię odcinka wypłaty renty z grudnia 2008 r. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie w którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli przedstawiła w sposób przekonywujący. Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w rzeczywistej sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość oraz źródło dochodów. Oświadczenie to obrazuje, że skarżąca jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę w zasadzie bez majątku, ze znikomymi dochodami, borykającą się z problemami natury zdrowotnej, które dotykają ją samą oraz syna. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna ponieść kosztów zlecenia sporządzenia ewentualnej skargi kasacyjnej profesjonalnemu pełnomocnikowi z wyboru bo kwoty te - choć obiektywnie niewielkie – to jednak relatywnie przekraczają aktualne możliwości płatnicze skarżącej więc należało jej udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło