III SA/Kr 997/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-11-06

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada mieszkanie odziedziczone po matce i otrzymuje zasiłek stały z pomocy społecznej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeżeli jej sytuacja majątkowa i dochodowa, pomimo posiadania niewielkiego mieszkania odziedziczonego po matce, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osoby samotnej, utrzymującej się z niewielkiego zasiłku, posiadanie mieszkania nie stanowi przeszkody do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy zbycie go mogłoby pozbawić ją koniecznego utrzymania, a jej stan zdrowia wymaga zabezpieczenia.
Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Skarżący oświadczył, że nie posiada kwalifikowanego pełnomocnika, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, posiada 32-metrowe mieszkanie odziedziczone po matce, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jego dochody wynoszą 444 zł z zasiłku stałego i zasiłków celowych. Skarżący boryka się z problemami zdrowotnymi, jest osobą niezdolną do pracy i był hospitalizowany.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka . Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie ma osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi 32 metrowe mieszkanie. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swe dochody skarżący oszacował na kwotę 444 zł otrzymywanego z opieki społecznej zasiłku stałego (vide: kopi decyzji) i przyznawanych zasiłków celowych. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że przy swoich dochodach nie stać go na poradę prawną. Wykazane mieszkanie otrzymał w spadku po matce. Jak powiada nosi się z zamiarem jego zbycia by tym sposobem uzyskać środki na leczenie. Z relacji skarżącego wynika, że boryka się z różnego rodzaju schorzeniami. Na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy, skarżący z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności jest osobą niezdolną do pracy, ma orzeczony (vide: kopia orzeczenia), bywał hospitalizowany (vide: kopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego), wymaga leczenia i wsparcia specjalistycznego (vide: kopie zaświadczeń). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że w aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego. Obrazuje, że skarżący nie należy do osób specjalnie zamożnych. Tak bowiem należ postrzegać osobę samotną, zmuszoną do poszukiwania wsparcia w ośrodkach pomocy społecznej, utrzymującą się z niewielkiego świadczenia. Okoliczność, że do skarżącego należy niewielkie mieszkanie, które odziedziczył po matce nie zmienia w sposób zasadniczy takiego oglądu. Zbycia tego mieszkania w celu zdobycia środków na koszty postępowania trudno wymagać od skarżącego stanowiłoby to bowiem pozbawienie go koniecznego utrzymania. Możliwości jego obciążenia, by tą drogą pozyskać potrzebne środki są natomiast iluzoryczne gdyż przy wskazywanych dochodach skarżący nie posiada istotnej dla banków cechy tzw. zdolności kredytowej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Biorąc pod uwagę problemy zdrowotne skarżącego trudno czynić mu zarzuty, że nie stara się poprawić swej sytuacji własnym staraniem. Mając to wszystko na uwadze udzielono skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło