III SA/Kr 997/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie WSA Jakub Makuch Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant Starszy Referent Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr SKO.DM/4114/6/2024 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w decyzji z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr SKO.DM/4114/6/2024 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia 26 stycznia 2024 r., nr SO-09.824.11421.2023-1/24 odmawiające przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej wskazano art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-3, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 7 i art. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. 2023. 1335 t.j.) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775). Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący złożył w dniu 29 grudnia 2023 r. ( k. 4 akt sprawy). Organ I instancji w ww. decyzji odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący wyraził swoje niezadowolenie za zapadłego rozstrzygnięcia, wskazując, że jest ono dla skarżącego krzywdzące, bowiem jest on osobą niepełnosprawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uzasadniając wyżej opisaną decyzję przytoczyło treść art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych i wskazało, że zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w 2022 r. (M.P. z 2023 r., poz. 171) przeciętne wynagrodzenie miesięczne, wyniosło 6 346,15 zł. Zatem obowiązujące w chwili składania wniosku 40% z tej kwoty to wielkość 2 538,46 zł. Organ administracyjny ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które za miesiące wrzesień, październik i listopad 2023 r. osiągnęło dochód w wysokości 5396,10 zł, miesięcznie to kwota 1798,70 zł, co jest mniejsze od 2538, 46 zł, dlatego przyjęto, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 - dla 1 osoby. Z przepisu art. 5 ust. 3 ustawy wynika, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Normatywną powierzchnię powiększa się niezależnie od liczby członków gospodarstwa domowego. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875). Stosownie natomiast do art. 5 ust. 5 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że powierzchnia faktyczna zajmowanego przez skarżącego mieszkania wynosi 49,30 m2 i jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 3,80 m2. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni w zajmowanym przez skarżącego lokalu wynosi 35,70 m2 i również jest większa od 60% powierzchni użytkowej tego mieszkania. 60% powierzchni użytkowej tego mieszkania wynosi 29,58 m2, dlatego pomimo spełnienia przez skarżącego kryterium dochodowego nie jest możliwe przyznanie dodatku mieszkaniowego, bowiem zależy ono wyłącznie od matematycznego wyliczenia i nie jest uznaniowe. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że nie wzięto pod uwagę jego niepełnosprawności, wyjaśniono, że okoliczność ta miałaby znaczenie dla przyznania dodatku mieszkaniowego tylko w sytuacji, gdyby skarżący był osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Z akt sprawy wynika, że powyższy przypadek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący ww. decyzji zarzucił naruszenie przepisów (art. 2, art. 32 ust. 2) oraz zasad wyrażonych w Konstytucji RP poprzez zastosowanie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Uzasadnienie skargi skarżący zawarł w piśmie z 21 września 2024 r., które zostało złożone w Sądzie w dniu 9 października 2024 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych osobie spełniającej łącznie dwa kryteria - powierzchniowe i dochodowe. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Ustawa ta w art. 4 stanowi, że przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Materialnoprawną podstawę kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 5 ust.1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 3 ustawy. Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, która decyduje o wysokości dodatku mieszkaniowego, dla 1 osoby nie może przekraczać 35 m2. Normatywną powierzchnię użytkową lokalu określa się w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Przepis art. 4 ustawy definiuje pojęcie gospodarstwa domowego w taki sposób, że jest to gospodarstwo domowe prowadzone przez osobę samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Skarżący we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wobec tego organy prawidłowo przyjęły, że warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Skarżący, który samodzielnie zamieszkuje lokal mogłaby otrzymać dodatek mieszkaniowy tylko wtedy, gdyby ten lokal nie przekroczył maksymalnej powierzchni 45,50 m2 (35 m2 +30 %), o czym stanowi art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy. Jak natomiast wynika z akt niniejszej sprawy, powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego skarżącego wynosi 49,30 m2, a zatem przekracza normatywną powierzchnię użytkową dla jednoosobowego gospodarstwa domowego o więcej niż 30 %, jest większa od powierzchni dopuszczalnej o 3,80 m2. Możliwe jest także uzyskanie dodatku na lokal, którego powierzchnia przekracza "powierzchnię normatywną" o 50%, ale tylko w przypadku jeżeli udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. W przedmiotowej sprawie z taką sytuacją również nie mamy do czynienia. Łączna powierzchnia pokoi i kuchni znajdujących się w zajmowanym lokalu 35,70 m2, a więc przekracza dopuszczalne 60% (60% powierzchni użytkowej wynosi 29,58 m2). Jak natomiast podkreślano w zaskarżonej decyzji, osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego musi spełniać wszystkie określone w ustawie warunki, gdyż niedopełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania dodatku. Skoro skarżący nie spełniła wyznaczonego przez ustawodawcę warunku dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu wskazanej w art. 5 ust. 1 ustawy, to zasadnie organy administracji odmówiły skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Wszystkie zatem fakty, które miały istotne znaczenie, zostały wnikliwie ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego stwierdzić należy, że w przypadku skarżącego kryterium określone w art. 5 ust. 1 ustawy nie zostało spełnione, zatem dodatek mieszkaniowy nie mógł zostać przyznany. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 3 ustawy, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dysponowanie przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o prawie zamieszkiwania w oddzielnym pokoju nie skutkuje automatycznie powiększeniem powierzchni normatywnej lokalu. Podstawą powiększenia powierzchni mieszkalnej nie jest bowiem sam fakt niepełnosprawności osoby zamieszkałej w danym lokalu. W przypadku, gdy osoba niepełnosprawna samotnie zajmuje lokal mieszkalny ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Dlatego też, w takiej sytuacji przepis art. 5 ust. 3 ustawy nie znajdzie zastosowania. Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3908/18 wskazał, że "Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w niniejszej sprawie spełniony został wymóg zamieszkiwania przez osobę niepełnosprawną z inną osobą (osobami), który to warunek, w świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 5 ust. 3 ustawy, determinuje możliwość skorzystania z uprawnienia określonego w tym przepisie. W analizowanym przypadku, do jednoosobowego gospodarstwa domowego skarżącej, zajmującej samodzielnie dwupokojowy lokal mieszkalny, przepis ten nie ma zastosowania". Z uwagi na powyższe, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącego z dnia 19 grudnia 2022 r. (k. 9 a.a.) nie mogło wpłynąć na wynik rozstrzygnięcia tej sprawy. Ponadto z jego treści nie wynika, żeby skarżący był osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim lub osobą niepełnosprawną, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Podsumowując zatem stwierdzić należy, że organy administracyjne wyjaśniły dokładnie stan faktyczny i prawny sprawy, zebrały wszystkie niezbędne dowody pozwalające ustalić w sposób, który nie budzi wątpliwości, czy skarżący spełniała wymogi uzasadniające przyznanie mu dodatku mieszkaniowego i prawidłowo uznały, że przesłanki te nie zostały spełnione. Organy, odmawiając skarżącemu dodatku mieszkaniowego, zobowiązane były do wykazania przyczyn odmowy. Z powinności tej wywiązały się należycie. Zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy. Ustalenia poczynione w tym zakresie, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego przez organ rozstrzygnięcia, które, w ocenie Sądu, w całości odpowiada prawu. Jednocześnie trudna sytuacja finansowa oraz zdrowotna skarżącego w świetle przepisów omawianej ustawy nie stanowią podstawy do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że ustawodawca w sposób bardzo ścisły określił zasady przyznawania i sposób obliczania dodatków mieszkaniowych, nie pozostawiając organowi administracji orzekającemu w tych sprawach możliwości działania w ramach uznania administracyjnego. Z tego powodu organy muszą kierować się kryteriami określonymi wyłącznie w ustawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP należy wskazać, że art. 3 ust. 3 ustawy był już przedmiotem badania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który w wyroku z dnia 21 lipca 2004 r. o sygn. K 16/03 (Dz. U. z 2004r., nr 169, poz. 1784), orzekł o jego zgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Ponadto pewne zróżnicowanie podmiotów posiadających nawet te same cechy jest dopuszczalne na gruncie zasady równości, jeżeli jest to zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej, a także innymi zasadami konstytucyjnymi. Korygujący charakter reguły wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, polega na tym, że może ona uzasadniać odstępstwo od wyrażonej w jej art. 32 zasady równego traktowania (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012r., I FSK 2145/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Zarzuty skargi nie zasługiwały zatem na uwzględnienie. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zaskarżonych decyzji z punktu widzenia zasad współżycia społecznego czy też zasad słuszności, do czego nawiązuje skarżący w swojej skardze. Kognicja tego sądu ograniczona jest tylko, o czym była już mowa na wstępie, do kontroli zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.