III SA/Kr 998/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr) Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r sprawy ze skargi M.R. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 16 września 2004 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia I uchyla zaskarżoną decyzję II zasądza od Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącego M. R. kwotę [...]([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 16 września 2004r [...] Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, po rozpatrzeniu odwołania M. R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komisji Rekrutacyjnej na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej z dnia [...] 2004r. L.dz[...] orzekającą o odmowie przyjęcia M. R. na I rok studiów dziennych w roku akademickim 2004/2005 na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej kierunek: zarządzanie i marketing, specjalność: zarządzanie w administracji. W podstawie prawnej decyzji Rektora UJ powołano przepis art. 141 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 385 późn. zm.), § 125 Statutu UJ, uchwałę Senatu UJ z dnia 22.10.2003r w sprawie postępowania kwalifikacyjnego na I roku studiów dziennych na rok akademicki 2004/2005, oraz zaznaczono, że decyzja jest zgodna z wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2004r. Uzasadniając decyzję Rektor UJ wskazał, że podstawę decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej, stanowiło ustalenie, że w postępowaniu rekrutacyjnym M. R. nie uzyskał 45 punktów, jako ustalone uchwałą Senatu UJ z dnia [...] .2003r. minimum, warunkujące przyjęcie na kierunek zarządzanie i marketing, studia dzienne w roku akademickim 2004/2005. Podkreślono zarazem, że wobec wyczerpania limitu miejsc nie jest możliwe przyjęcie na inny kierunek lub specjalność. Nawiązując do stanowiska Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej, wskazano, iż nie dopatrzyła się nieprawidłowości postępowania rekrutacyjnego co uzasadniało wniosek o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. R. Nie wskazując naruszonego przepisu, skargę oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa, którego skarżący upatruje w : przeprowadzeniu powtórnego egzaminu tylko dla części kandydatów, zmianie zasad dotyczących możliwości wyboru specjalności, dokonanych w trakcie przeprowadzania powtórnej części egzaminu wstępnego oraz w utajnieniu całości postępowania rekrutacyjnego i zasad kwalifikacji, po zmienionych kryteriach. Uzasadniając zarzuty skargi podniesiono, że "wyniki pierwszego egzaminu unieważnionego tylko dla części osób przyjmując pozostałą część jako wiążącą" co naruszyło zasadę równości. Podniesiono dalej, że w podaniu skarżący wskazał jako drugą specjalność zarządzanie oświatą, lecz bez zmiany wprowadzonych zarządzeniem zasad, dokonano zmiany możliwości wyboru specjalności, a dla specjalności Zarządzanie Oświatą, skarżący spełnia "wszystkie warunki i kryteria przyjęcia". Skarżący zaznaczył, że zamieszkuje w Elblągu i nie udostępniono mu nowych , a nie wprowadzonych " zarządzeniem" zasad. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazano, że Senat UJ uchwałą z 19.11.2003r określił limit przyjęć na I roku studiów w roku akademickim 2004/2005, który na kierunku zarządzanie i marketing, dla obu specjalności tj. zarządzania w administracji publicznej, jak i dla wskazanej jako opcja alternatywna- specjalności zarządzanie w oświacie, wynosił po 40 miejsc. Przyjmowanie kandydatów następowało według uzyskanej liczby punktów z wstępnego egzaminu teoretycznego, do wyczerpania limitu miejsc. Do przyjęcia na I rok studiów dziennych w roku akademickim 2004/2005 na specjalność zarządzanie w administracji publicznej, należało według powyższego kryterium uzyskać wynik na poziomie minimum 45 punktów, a na specjalność zarządzanie w oświacie - 43,5 punktów. Egzamin wstępny testowy dla obu specjalności, obejmował do wyboru historię, matematykę lub geografię, a skarżący wybrał test z historii, uzyskując 39 punktów, przy maksimum 60 punktów, co nawet przy uwzględnieniu, że wobec rezygnacji części kandydatów, na specjalność zarządzanie oświatą przyjęto kandydatów z wynikiem 40,5 punktu, nie pozwalało przyjąć skarżącego na wskazaną opcję specjalności na studiach. Odnosząc się do zarzutu powtórzenia egzaminu i zmiany części kryteriów, dotyczących możliwości wyboru specjalizacji wskazano, że nie zmieniono zasad przyjęcia na wybrany kierunek studiów i specjalność. Wyjaśniono, że wobec 2700 osób ubiegających się o przyjęcie na studia, w dniu [...].2004r kandydaci zdawali egzaminy w czterech turach, z różnymi wariantami testów dotyczących wybranych przedmiotów. Stwierdzono, że w następstwie błędu logistycznego osobom zdającym egzamin z historii w ramach IV tury o godz. 17.00 wg wersji testu A i B, przy niedochowaniu tajności testów egzaminacyjnych, przedstawiono testy z historii w wersji A i B, użyte przy egzaminie dla tury III o godz. 15.00. Z tej przyczyny Rektor UJ oraz Przewodniczący Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej, zarządzili powtórzenie egzaminu z historii dla osób zdających egzamin w ramach tury IV w dniu [...].2004r . Egzamin z testu z historii z tej przyczyny został powtórzony w dniu [...] 2004r, a jego wynik, co do skarżącego, nie odbiegał od wyniku z dnia [...].2004r tj. 39 punktów. Na rozprawie przed Sądem w dniu 8 lutego 2005r. pełnomocnik Rektora wnosił o dopuszczenie dowodów z wyników testów składanych przez skarżącego w dniu [...] .2004r ( Nr [...]) i w dniu [...].2004r ( Nr [...]), na okoliczność, że z testu w I terminie uzyskał 36 punktów, wyjaśnień Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2004r. oraz Dziekana Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej co do przebiegu egzaminu oraz z wykazu kandydatów przyjętych z list rezerwowych na specjalności zarządzanie w administracji lub zarządzanie w oświacie na dowód, że uzyskane przez skarżącego punkty nie dawały podstaw do przyjęcia na żadną ze wskazanych specjalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z przepisem art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej ustawą o p.s.a- sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Kontrola ta stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem . Sprawując tę kontrolę, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ust o p.s.a). W świetle powyższego skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn inne niż te, które przytoczono na jej poparcie. Zgodnie z art. 161 zd. I ustawy z dnia 12 września 1990r o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), do decyzji podjętych przez organ uczelni w indywidualnych sprawach studenckich , a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przepis art. 141 ust 1 zd. I ustawy o szkolnictwie wyższym stanowi, że Senat uczelni, na wniosek rady wydziału uchwala warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego. Według ust. 3 tego artykułu, gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana wydziału lub inny organ wskazany w statucie uczelni. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawie przyjęcia na studia. Przepis art. 141 ust 5 przewiduje, że od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie w terminie czternastu dni od daty otrzymania decyzji o nie przyjęciu na studia do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut uczelni. Decyzję podejmuje rektor zgodnie z wnioskiem uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Decyzja rektora jest ostateczna. Powyższe regulacje dowodzą, że w zakresie indywidualnych spraw studenckich dotyczących przyjęcia na studia, na które wstęp nie jest wolny, rektor uczelni jest organem odwoławczym względem decyzji wydziałowej komisji rekrutacyjnej. Odesłanie przez art. 161 ustawy o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania przepisów kpa, oznacza, iż jako organ odwoławczy rektor uczelni jest organem merytorycznym, kompetentnym do rozstrzygnięcia sprawy w sposób określony przepisem ( art. 138 §1 kpa), gdyż tylko przy spełnieniu przesłanek określonych przepisem art. 138 § 2 zd. II, organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję może przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Powyższe przepisy prowadzą do wniosku, że decyzja komisji rekrutacyjnej, jako wskazanego ustawą organu do rozstrzygania w tej formie w sprawie przyjęć na studia podlega przewidzianym art. 107 kpa wymogom, a w szczególności przewidzianemu § 3 wymogowi uzasadnienia faktycznych i prawnych podstaw decyzji i wskazania dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dowodom innym. Powyższe wymogi co do decyzji, mają z mocy art. 140 kpa odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed organem odwoławczym. Istotą zaś postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, z odniesieniem się do zarzutów odwołania. Z tego punktu widzenia, zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia [...] 2004r jako decyzja organu odwoławczego, nie spełnia wymogów prawa, gdyż uzasadnienie sporządzone jest z uchybieniem przepisowi art. 107 §3 kpa. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Pomijając okoliczność, iż przedstawione Sądowi akta postępowania rekrutacyjnego nie zawierały dokumentu obrazującego stanowisko Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...].2004r. czy testu z historii zdawanego przez skarżącego, a zatem dowodów, do których decyzja Rektora się odwołuje, to przede wszystkim stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania i to po uprzednim zebraniu w aktach postępowania dokumentów związanych z tymi zarzutami. Znajdująca się w aktach postępowania kserokopia odwołania skarżącego z dnia [...].2004r skierowanego do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej nie zawiera podpisu i dokument ten nie daje pewności, czy odzwierciedla pełną treść odwołania. Niemniej w przedstawionym zakresie odwołanie dowodzi, iż skarżący podnosił w nim zarzuty związane z powtórzeniem dla części tylko kandydatów egzaminu teoretycznego- co jego zdaniem stanowiło zmianę kryteriów egzaminu, oraz zarzucał, że zgodnie z drukiem podania o przyjęcie na studia wskazał drugą specjalność- zarządzanie w oświacie i że spełniał kryteria przyjęcia na tę specjalność. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w ogóle nie zawiera ustaleń związanych z tymi zarzutami odwołania, i nie zajmuje stanowiska opartego na zebranych w aktach postępowania administracyjnego dokumentach. Ogólnikowe stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że " nie jest możliwe przyjęcie na inny kierunek lub specjalność, ponieważ limit miejsc został wyczerpany", nie daje odpowiedzi na zarzuty odwołania. Braków uzasadnienia decyzji nie mogą sanować wyjaśnienia i okoliczności faktyczne wskazane dopiero w odpowiedzi Rektora UJ na skargę. Przedmiotem postępowania sądowego, jest kontrola prawidłowości decyzji zapadłej w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności kontrola czy przyjęte przez organ okoliczności faktyczne mają odzwierciedlenie w zebranym przed tym organem ( art. 7, 77 kpa ) materiale dowodowym, a ustalenia oparte są na ocenie przez organ całokształtu zebranego materiału dowodowego ( art. 80, 81 kpa). Wskazywanie dopiero w odpowiedzi na skargę takich okoliczności faktycznych, które w związku z zarzutami odwołania od decyzji organu I instancji miały uzasadniać podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a które to okoliczności miały prowadzić do oddalenia skargi, w istocie zmierza do niedopuszczalnego zastąpienia przez sąd administracyjny organu administracji w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego oceny przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym. Należy przy tym zaznaczyć, że przedłożone na rozprawie przed Sądem, "wyjaśnienia Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej oraz Dziekana Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej dotyczące sprawy M. R.", noszą datę [...].04r., a zatem poprzedzały nie wydanie zaskarżonej decyzji Rektora z dnia 16 września 2004r, lecz udzielenie odpowiedzi na skargę. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego jako organu odwoławczego ulegała uchyleniu, co skutkuje ponowieniem czynności postępowania przed organem odwoławczym. Ponownie rozpatrując odwołanie, będzie organ odwoławczy miał na uwadze, że zaskarżona odwołaniem decyzja Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, wyrzeka tylko o odmowie przyjęcia skarżącego na kierunku Zarządzanie i Marketing na specjalności Zarządzanie w administracji. Winien zatem organ odwoławczy w drodze ewentualnego uzupełnienia braków pisma ( odwołania ) w trybie art. 64 §2 kpa wezwać skarżącego o sprecyzowanie, czy jego odwołanie zawiera także wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia organu I instancji, orzeczeniem co do przyjęcia (odmowy przyjęcia) na specjalność Zarządzanie w oświacie, czy też przedmiotem odwołania w tej części, jest zarzut nie przyjęcia na specjalności Zarządzanie w oświacie mimo spełnionych kryteriów. W tym drugim przypadku odwołanie złożono by od nieistniejącej decyzji. Zarówno Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 07.07.1988r III AZP/OSNC 1990/9/116/, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 01.04.1998r I SA/Wr 796/96 ( Lex Nr 32938 ), wyjaśniły, że w razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji, organ I instancji powinien potraktować jego treść jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia ( art. 111 §1 kpa), zaś organ odwoławczy, któremu jednak przedstawiono takie odwołalnie, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony; w razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność ( art. 134 kpa ), w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji - umorzyć postępowanie odwoławcze ( art. 138 §1 pkt 3 i art. 105 § 1 i 2 w zw. z art. 140 kpa). Umorzenie postępowania odwoławczego, nie zwalniałoby organu I instancji, od rozstrzygnięcia wniosku o uzupełnienie decyzji, o ile zawarty w odwołaniu skarżącego wniosek, spełniałby w świetle art. 111 § 1 w zw. z art. 64 § 2 kpa, wymogi, co wymagałoby udokumentowania także daty doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze orzeczono w sentencji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 Lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) jak w punkcie I- szym sentencji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego oparto na przepisie art. 200 powołanej ustawy.