III SA/Kr 998/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-08-09

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w takich sprawach?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zbędne, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów. Niemniej jednak, żądanie ustanowienia adwokata może zostać uwzględnione, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego pomocy bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej odmowy uznania jej za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na dochody i wydatki. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. Ł. na decyzję Wojewody z dnia 16 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Określając swój majątek podała, że w jego skład wchodzi tylko spółdzielcze własnościowe mieszkanie o pow. 63,09 m2 i wartości ok. 140 tyś. zł. Zadeklarowała brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacowała na ok. 900 zł wyjaśniając, że składa się na to kwota ok. 570-580 zł z umowy zlecenia i 350 zł z diet za udział w posiedzeniach Rady Nadzorczej sp-ni mieszkaniowej. Wyjaśniła że posiedzeń tych jest ok. 11 w roku. Uzasadniając swoje starania podniosła, że w chwili obecnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. Wykazane dochody z trudem pozwalają jej na zapewnienie sobie bieżącego utrzymania. Nie była w stanie poczynić żadnych oszczędności. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że opłaty za mieszkanie to 500 zł, gaz i prąd 100 zł, lekarstwa 120 zł, internetl, RTV, telefon 120 zł . Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6330" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako dotyczącą zatrudnienia i bezrobocia. Skoro zaś skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie jej wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny jej możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca boryka się z problemem bezrobocia. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych stałych kosztów i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że należy do niej wykazane mieszkanie, które potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową nie zmienia tego spojrzenia. Trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącej jakichkolwiek nim rozporządzeń celem zdobycia środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w postawy egzystencji strony. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło