III SA/Kr 999/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Bożenna Blitek spr. AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 17 czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby skargę oddala. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Komendant Miejski Policji w K. uznał winnym sierż. szt. R. S. - referenta Ogniwa Patrolowe Interwencyjnego III Sekcji Prewencji Komisariatu Policji [...] w K. - tego, że 1. w nocy [...] marca 2005r. w K. działając wspólnie i w porozumieniu ze st. asp. B. P., pełniąc jako funkcjonariusz Policji służbę patrolową przyjął obietnicę korzyści majątkowej w kwocie 500 zł od D. S. w zamian za odstąpienie od czynności służbowej w związku z zaistniałym występkiem z art. 178a § 1kk, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 3 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z art. 228 § 3kk. 2. w nocy [...] marca 2005 r. w K. zaniechał udokumentowania faktu podjęcia interwencji własnej wobec kierującego samochodem [...] nr rej. [...] w prowadzonym notatniku służbowym, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 22 ust. 3 zarządzenia nr 494 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową. 3. w nocy [...] marca 2005r. w K. działając wspólnie i w porozumieniu ze st. asp. B. P. po podjęciu interwencji własnej wobec kierującego samochodem [...] nr rej. [...] zaniechał sprawdzenia kierującego i tego pojazdu w policyjnych zbiorach informacji, czym naruszył art. 132 ust. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 59 załącznika nr 3 do Zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie uzyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania przez Policję informacji oraz sposobów zakładania i prowadzenia zbiorów tych informacji. i na zasadzie art. 134 pkt 6 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) wymierzył karę dyscyplinarna wydalenia ze służby. Na uzasadnienie decyzji podano, że sierż. szt. R. S. rozpoczął w dniu [...] marca 2005 r. o godz. 18.00 służbę jako dysponent w patrolu zmotoryzowanym wraz ze st. asp. B. P. na radiowozie [...] o nr bocznym [...]. W rejonie ul. W. około godz. 23.00 obwiniony wraz ze swym partnerem podjął decyzję o zatrzymaniu do kontroli drogowej kierującego samochodem [...] nr rej. [...] D. S., który poruszał się w kierunku R. W trakcie kontroli, którą prowadził kierowca B. P. zapytał on kierującego, czy spożywał alkohol, a po przyznaniu się kierującego do spożycia piwa, skierował go do dysponenta R. S., który "za załagodzenie sprawy" zażądał od kierującego 500 zł. Wobec twierdzenia D. S., że ma on przy sobie tylko 200 zł i musi udać się do bankomatu, obwiniony zaproponował mu spotkanie około północy na stacji B. pod M. przy R. Kontrolowany przystał na propozycję, nie mniej zaraz o całym zdarzeniu poinformował Policję z [...] Komisariatu Policji w K., a funkcjonariusze tego Komisariatu - kierownictwo Komendy Miejskiej Policji w K. Niezwłocznie, pod dowództwem podinspektora R. S. zorganizowano zasadzkę w rejonie restauracji M. przy ul. W. w rejonie R. Po północy, do oczekującego na chodniku przy ul. W. D. S. podjechał radiowóz marki [...] o nr bocznym [...]. Przez uchyloną szybę radiowozu R. S. zapytał stojącego, czy ten ma żądane pieniądze, co D. S. potwierdził i poprosił, aby funkcjonariusze podjechali pod restaurację M., co też policjanci zrobili. W tym czasie D. S. dał znać kierującemu akcją R. S., że to są właśnie ci funkcjonariusze, którzy zażądali od niego i oczekują wręczenia im łapówki. R. S. podszedł do radiowozu, przedstawił się i zapytał o powód pobytu w tym miejscu, na co funkcjonariusze wyjaśnili, że przyjechali załatwić potrzeby fizjologiczne. Na żądanie kierującego zasadzką obaj funkcjonariusze okazali notatniki służbowe, które nie były prowadzone przez asp. B. P. od czasu odprawy, tj. od godziny 18.00, a przez sierż. szt. R. S. od godziny 22.30. Obwiniony, w obecności D. S. tłumaczył, że przed północą zostali zatrzymani przez D. S., który pytał ich jak trafić na ul. L. Słysząc takie twierdzenia D. S. zaprzeczył wyjaśniając, że od 30 lat mieszaka w K. i wie, gdzie znajduje się ul. L. O zdarzeniu została powiadomiona [...] Prokuratura, gdzie obaj zatrzymani policjanci przesłuchani w charakterze podejrzanych przyznali się do popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3kk, a obwiniony złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze w wymiarze 2 lat. Przesłuchany w tym samym dniu [...] marca 2005 r. w charakterze obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym R. S. również przyznał się do wszystkich zarzuconych mu czynów, po czym w piśmie złożonym tydzień później w Komendzie Miejskiej w K. odwołał swoje twierdzenia i przyznanie się do popełnienia zarzuconych czynów. Zdaniem organu l instancji, zeznania świadka D. S. są logiczne i potwierdzone przede wszystkim faktem, że funkcjonariusze pojawili się na umówionym miejscu, w umówionej porze, że podjechali do D. S. oczekującego na nich na chodniku przy ul. W., że w notatnikach nie mieli udokumentowanego nie tylko faktu podjęcia interwencji wobec D. S., ale brak było w nich zapisów o przebiegu służby - w przypadku obwinionego R. S. od godz. 22.30. Również nie bez znaczenia jest fakt początkowego przyznania się funkcjonariuszy do zarzuconych im czynów, a w Prokuraturze także do żądania łapówki od kontrolowanego przez nich D. S., wyrażenie skruchy i zamiar dobrowolnego poddania się karze. W tej sytuacji organ l instancji uznał obwinionego za winnego wszystkich zarzuconych mu czynów, a czyn w postaci żądania łapówki za odstąpienie od czynności służbowych za rażące sprzeniewierzenie się przez niego podstawowym obowiązkom policjanta skutkujące wymierzeniem jedynej możliwej kary dyscyplinarnej, jaką jest wydalenie ze służby. Z orzeczeniem tym nie zgodził się R. S., który w odwołaniu wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi l instancji celem dalszych czynności wnosząc także o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Na uzasadnienie podał, że przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów w obawie o tymczasowe aresztowanie, że zeznania świadka D. S. są nieprecyzyjne odnośnie miejsca, w którym miała odbywać się jego kontrola, a co można sprawdzić wobec wyposażenia radiowozu w system GPS. Przyznał, że co prawda miał miejsce kontakt z tym świadkiem, ale tylko w celu udzielenia mu informacji, co do kierunku dalszej jazdy na ul. L., a udokumentowania tegoż przepisy nie wymagają. Zarzucił, że świadek D. S. był nietrzeźwy i z uwagi na krótkowzroczność nie mógł bezbłędnie ich rozpoznać, że około północy przeprowadzał interwencję na budowie przy ul. H. i na te okoliczności wniósł o przeprowadzenie szeregu dowodów. Orzeczeniem nr [...] z dnia 17 czerwca 2005 do nr [...][...] Komendant Wojewódzki Policji w K. po rozpatrzeniu odwołania sierż. szt. R. S. postanowił zaskarżone orzeczenie utrzymać w mocy. Na uzasadnienie orzeczenia [...] Komendant Wojewódzki podał, że zarzuty podnoszone przez odwołującego się są bezzasadne, że sprawa została wszechstronnie wyjaśniona, a zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że obwiniony popełnił przewinienie i naruszył dyscyplinę służbową. Organ powołał w szczególności zeznania D. S., który został poddany kontroli drogowej, jak również zeznania podinsp. R. S., który kierował akcją zatrzymania radiowozu odwołującego się, jak i zeznania pozostałych funkcjonariuszy, którzy brali udział w zasadzce w rejonie restauracji M. - mł. asp. R. K. i sierż. szt. Z. L. Organ II instancji zwrócił uwagę, że równolegle do niniejszego postępowania toczy się w Prokuraturze Rejonowej K. postępowanie karne do sygn. akt [...], w którym R. S. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk. Podniesiono, że przyznanie się policjanta w prokuraturze jak i w postępowaniu dyscyplinarnym do popełnienia zarzuconych mu czynów nie przesądziło o uznaniu go winnym, chociaż miało wpływ na podjęcie zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, że system nawigacji satelitarnej GPS "wspomaga pracę służb dyżurnych Policji w ramach Stanowiska Wspomagania Dowodzenia i służy ogólnej orientacji lokalizacji radiowozów przemieszczających się w terenie". Wyjaśniono też, że wspomniany system wykazał, co zostało potwierdzone zeznaniami mł. asp. P. K., iż obwiniony wraz partnerem przebywali w rejonie przedmiotowego zdarzenia. Organ podkreślił, że obwiniony dopuścił się rażącego naruszenia dyscypliny służbowej, przewinienia dyscyplinarnego będącego przestępstwem niezwykle szkodliwym społecznie i z tego względu zasługuje na najsurowszą karę dyscyplinarną. Z orzeczeniem tym nie zgodził się R. S., który w skardze podał, że system GPS wysyła sygnał w ten sposób, że samochód można bardzo dokładnie umiejscowić, nie tylko ustalić, w jakim jest rejonie miasta, ale nawet pod nr jakiej jest posesji, a z tego wynika, że to nie świadek D. S. w swych zeznaniach podał zgodne ze wskazaniami tego urządzenia miejsce pierwszego kontaktu z funkcjonariuszami, ale obwiniony w swych wyjaśnieniach, co wskazuje na brak podstaw do uznania zeznań tego świadka za spójne i logiczne. Podkreślono, że funkcjonariusze przyjechali w rejon stacji B. ponad pół godziny po północy, co również przeczy wersji tego świadka. Skarżący zaprzeczył, aby radiowozem zatrzymano się obok stojącego o tej porze świadka i aby prowadzono z nim jakąś rozmowę. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki w K. wniósł o jej oddalenie uzasadniając jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zaznaczył, że nikt nie kwestionował faktu, że w czasie zdarzenia świadek D. S. był pod wpływem alkoholu, gdyż był bezpośrednio po zdarzeniu poddany badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, które wykazało 0,49mg/l, a po paru godzinach 0,00mg/l, co oznacza też, że w czasie zdarzenia zawartość ta nie była znaczna. Nie kwestionowany jest także fakt wady wzroku tego świadka -1,5 dioptrii na lewym oku i -2 dioptrie na prawym, jednak nie jest to wada, która wpływałaby na zdolność rozpoznania przez świadka obwinionych funkcjonariuszy. Organ ten wykluczył wersję R. S., że ten nie przeprowadzał kontroli drogowej pojazdu świadka D. S. podkreślając, że "w toku postępowania przygotowawczego ustalono, że sprawdzał jego dokumenty, ponieważ uzyskano opinię biegłego z zakresu daktyloskopii, który ujawnił na przedłożonych mu do badań: dowodzie rejestracyjnym samochodu marki [...] nr rej. [...], zaświadczeniu o badaniach technicznych i prawie jazdy D. S. ślady odpowiadające liniom papilarnym R. S. i B. P." Organ II instancji przyznał, że istotnie świadek D. S. mało precyzyjnie określił miejsce zdarzenia, czy czas zdarzenia, co jednak, wobec okoliczności zdarzenia nie przekreśla spójności i logiki jego zeznań. Ewentualne rozbieżności, czy nieścisłości -zdaniem tego organu - mogły zaistnieć w zeznaniach tego świadka choćby dlatego, że ul. W. jest przedłużeniem ul. Z. Zaznaczono też, że "sprawdzenie pozycji radiowozu przy pomocy GPS służyło zresztą weryfikacji zeznań świadka i nie wykazało tego rodzaju istotnych sprzeczności, które by go dyskwalifikowały, jako miarodajne źródło dowodowe", a "tymczasem R. S. w żadnych swoich wyjaśnieniach w ogóle nie opisywał przebiegu zdarzenia (karty 63-65, 72-73 i 120-122), a to stawia pod znakiem zapytania twierdzenia o zgodności tych "wyjaśnień" z innymi dowodami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p. p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona. Podstawę prawną przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego stanowi ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. nr 7, poz. 58 z późn. zm.), a w szczególności: "Art. 132. 1 Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej. 2. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. 3. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: (...) 2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, 3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa, (...). 4. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. " a także przepisy wykonawcze takie jak: Zarządzenie nr 494 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową (Dz. Urz. KGP nr 8, poz. 33), które w § 22 ust. 3 stanowi: "Przebieg służby patrolowej policjanci dokumentują w notatnikach służbowych lub za pomocą nośników elektronicznych"; czy załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 6 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 maja 2002r. w sprawie uzyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania przez Policję informacji oraz sposobów zakładania i prowadzenia zbiorów tych informacji (Dz. Urz. KGP nr 8) stanowiący "Instrukcję o szczegółowych zasadach prowadzenia zbiorów informacji o zdarzeniach, osobach, podmiotach, miejscach i przedmiotach uzyskanych przez Policję podczas realizacji zadań oraz wzory dokumentów w tych sprawach", który w § 59 stanowi: "Policjant wykonujący zadania związane z: - legitymowaniem osoby, - kontrolą osoby, pomieszczenia, pojazdu, ładunku, bagażu (...) obowiązany jest do sprawdzenia czy: 1). osoba zarejestrowana jest w policyjnych zbiorach informacji jako: a) osoba poszukiwana: - ukrywająca się przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości, - zaginiona, b) osoba objęta postępowaniem przygotowawczym lub postępowaniem wobec nieletniego, c) osoba notowana w związku z akcjami policyjnymi, d) osoba, w stosunku do której sporządzono wniosek o cofnięcie uprawnień do prowadzenia pojazdów, e) osoba, której cofnięto uprawnienia do prowadzenia pojazdów, f) osoba, w stosunku do orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, g) osoba objęta zakazem wstępu na imprezy masowe, (...)." Jednocześnie w stosunku do skarżącego prowadzono postępowanie karne o czyn opisany w pkt 1. orzeczenia dyscyplinarnego stanowiący przestępstwo z art. 228 § 3 kodeksu karnego, który brzmi: "Kto, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkowa lub osobistą albo jej obietnicę za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10." Należy zauważyć, że z treści art. 132 ust. 4 cyt. ustawy o Policji wynika brak podstaw do zawieszania postępowania dyscyplinarnego z uwagi na toczące się postępowanie karne, skoro oba postępowania mogą toczyć się niezależnie, jak wskazuje na to wprost brzmienie przytoczonego wyżej tego przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy administracyjne obu instancji miały pełne prawo przyjąć, że skarżący dopuścił się zarzuconych mu czynów, albowiem skarżący przyznał się do ich popełnienia, a podane powody jego późniejszego odwołania przyznania się są, co najmniej niewiarygodne. Nie sposób przyjąć, że funkcjonariusz policji świadomie wprowadza w błąd organy ścigania nie licząc się z konsekwencjami takiego wprowadzenia w błąd i przyznaje się do popełnienia zarzuconego mu poważnego przestępstwa w obawie przed aresztowaniem, pomimo, że takowe aresztowanie w postępowaniu dyscyplinarnym w ogóle mu nie groziło, o czym musiał wiedzieć. Mają rację organy administracyjne także w tym, że przyznanie się skarżącego do popełnienia zarzuconych mu czynów, odwołane później - nie jest jedynym dowodem w tej sprawie. Takimi dowodami są zeznania przesłuchanych świadków - zarówno D. S., który zgłosił wymuszanie od niego korzyści majątkowej przez skarżącego, jak i funkcjonariuszy, którzy przyjmowali zgłoszenie i brali udział w zasadzce mającej na celu ujęcie skarżącego. Takimi dowodami są też pozostałe dowody i dokumenty przeprowadzone w postępowaniu dyscyplinarnym i włączone do tego postępowania, a przeprowadzone w postępowaniu karnym. Ma rację organ administracyjny twierdząc w odpowiedzi na skargę, że brak precyzyjnego określenia przez świadka D. S. miejsca zdarzenia, czy czasu zdarzenia nie przekreśla spójności i logiki jego zeznań, skoro rozbieżności nie są duże i wskazują na konkretny rejon zdarzenia - ul. Z., na jaką wskazywał partner skarżącego B. P. w rozmowie na k. 5 akt administracyjnych i jej przedłużenie - ul. W., na jaką wskazywał świadek D. S., jako na tę ulicę, którą jechał w stronę ronda M., jak również na konkretny czas zdarzenia - godz. 23.00 na jaką wskazywał B. P., a około 23.25, na jaką wskazywał świadek D. S. Z notatki urzędowej na k. 22 sporządzonej za pomocą aplikacji [...] KMP w K. wynika, że radiowóz [...], którym poruszali się funkcjonariusze R. S. i B. P. przebywał na ul. W. w godz. od 22:41:30 do 22:50:29 mając postój w tym czasie przy pętli tramwajowej przy ul. W., a od 22:50:29 do 23:13:47 na ul. Z. mając w tym czasie kilkunastominutowy postój od godz. 22:57:41 do 23:10:43 na wysokości ul. O., a więc w zgodzie z planem miasta K. - w bliskości z ul. W. To wszystko - zdaniem Sądu - świadczy wyłącznie o wiarygodności zeznań świadka D. S., a tym samym wskazuje na trafność ustaleń i wniosków organów administracyjnych. W tej sytuacji - zdaniem Sądu - przeprowadzanie wnioskowanych przez skarżącego dowodów istotnie mijało się z celem postępowania - wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a wnioskowane dowody miały być przeprowadzone na okoliczności już wyjaśnione, albo na okoliczności nie mające znaczenia w sprawie jak np. okoliczności przyjazdu funkcjonariuszy na miejsce wskazane przez świadka jako miejsce mającego być przekazania im łapówki około 30 minut po czasie, na który wskazywał ten świadek jako czas umówiony. Zdaniem Sądu, mają rację organy uznając te okoliczności za nieistotne wobec faktu, że funkcjonariusze wskazani przez świadka D. S. na wskazane przez niego miejsce, jako miejsce mającej być wręczonej łapówki faktycznie przyjechali. Należy zauważyć, że wobec trafnie poczynionych ustaleń organów administracyjnych stwierdzających winę skarżącego w popełnieniu czynu opisanego w pkt 1 orzeczenia dyscyplinarnego - konsekwencją takiego ustalenia jest stwierdzenie niewątpliwej winy skarżącego odnośnie popełnienia czynów opisanych w pkt 2 i 3, albowiem czyny te to brak konkretnych działań funkcjonariusza, które to działania nastąpiłyby, gdyby nie doszło do popełnienia czynu opisanego w pkt 1, inaczej mówiąc czyny opisane w pkt 2 i 3 były jedynie wynikiem ukrycia popełnionego czynu z pkt 1. Faktu braku działań opisanych w pkt. 2 i 3 skarżący nie zaprzeczał, a jedynie twierdził, że wobec braku czynu opisanego w pkt 1 - nie były potrzebne. W sytuacji stwierdzenia winy funkcjonariusza w popełnieniu zarzuconych mu czynów - wymierzenie kary w postaci wydalenia ze służby jest istotnie jedyną możliwą do wymierzenia karą w takiej sytuacji. Mają rację organy administracyjne także w tym, że czyny skarżącego rzutują na negatywne postrzeganie przez obywateli całej Policji, i godzą w dobro służby. Zdaniem Sądu - czyny te godzą także w podstawowe zasady państwa prawa. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone orzeczenia nie naruszyły prawa - a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.