III SA/Kr 999/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema małoletnimi córkami. Podała, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżąca oszacowała na kwotę 1580 zł uzyskiwanych z pracy. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że samotnie wychowuje dwie córki i utrzymuje się tylko z pensji. W oparciu o dokumenty znajdujące się przedstawionych sądowi wraz ze skargą aktach administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca pozostaje w separacji z mężem (vide: wyrok k. 32). Ma problemy z egzekwowaniem alimentów zasądzonych na córki (vide: zaświadczenie komornika k. 7, 36) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie adwokata o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności Skarżąca złożyła wniosek w wymaganej formie a oświadczenia w nim zawarte są wystarczające do wyprowadzenia następujących wniosków. Po pierwsze skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać matkę samotnie wychowujące dwie małoletnie córki, bez jakiegokolwiek majątku, utrzymującą rodzinę ze stosunkowo niewielkiej pensji. Po drugie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego i skromną egzystencję trzech osób. Po trzecie, trudno czynić skarżącej zarzut, że nie czyni starań o poprawę swojej sytuacji materialnej skoro wychowuje dwie córki w wieku szkolnym gdyż okoliczność ta siłą faktu obiektywnie ogranicza sferę jej aktywności zawodowej. Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córek opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru bo konieczność wygospodarowania takich środków grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej tych osób w taki sposób że nie będą w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, to należało udzielić jej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.