III SA/Kr 999/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Nr [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 28 czerwca 2011r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia: skargę odrzucić Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją Nr [...] z dnia 28 czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] z dnia [...] 2011 r. skierowaną do J. P. - funkcjonariusza Służby Więziennej, w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wskazane decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. J. P. wniósł skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzucił m.in. naruszenie art. 184 ust. 1 w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Więziennej przez jego niewłaściwe zastosowanie i nie przyznanie pomocy finansowej na zakup nieruchomości. Zarzucił też naruszenie art. 268 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej przez jego niewłaściwe zastosowanie wskazując, że w dniu 28 kwietnia 2009 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oraz, że organ prowadził postępowanie przez okres ponad 2 lat. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o oddalenie skargi a następnie skorygował ten wniosek i wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że sprawa podlega właściwości sądu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) w art. 1 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.), w art. 1-5 szczegółowo reguluje materię określoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 p.p.s.a.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne (art. 2 p.p.s.a.). Właściwość sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 1 – 3 p.p.s.a., z którego wynika, że zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. W szczególności zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 177 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) określający, że: Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów- wprowadził domniemanie właściwości sądów powszechnych; inne sądy (w tym sądy administracyjne), sprawują wymiar sprawiedliwości w sprawach ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Należy także przywołać treść art. 184 Konstytucji RP: Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Sąd administracyjny jest zobowiązany do badania dopuszczalności skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zatem badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać pod uwagę przepisy, które wprost wyłączają właściwość sądów administracyjnych. Przykładem, w którym ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego w określonych sprawach jest art. 220 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r., nr 79, poz. 523 ze zm.- zwanej dalej u.s.w.), która reguluje zakres spraw dotyczących stosunku służbowego i wskazuje, które podlegają właściwości sądów administracyjnych, a które podlegają właściwości sądów powszechnych oraz wskazuje sprawy wyłączone spod kontroli sądowej. Sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej (art. 217 ust. 1 u.s.w.). Przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy (art. 217 ust. 2 u.s.w.). Zgodnie z art. 218 ust. 1 i 5 u.s.w., sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której po wyczerpaniu trybu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w p.p.s.a. Stosownie do art. 219 ust. 1 u.s.w., sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym, rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego. Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego (art. 219 ust. 2 u.s.w.). Rozkaz personalny jest wykonalny z dniem w nim określonym. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje (art. 219 ust. 3 u.s.w.). Z art. 220 u.s.w. wynika natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. art. 170 ust. 1 u.s.w. oraz z art. 171 u.s.w.: Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez: 1) przydział lokalu albo 2) przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zwanej dalej "pomocą finansową". Funkcjonariuszowi w służbie stałej, który spełnia warunki do przydziału lokalu mieszkalnego, a który lokalu tego nie otrzymał na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, położonych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 184 ust. 1u.s.w.). Nie ulega, zatem wątpliwości, że sprawa o przyznanie świadczeń pieniężnych w postaci pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest sprawą ze stosunku służbowego, o której mowa w art. 217 ust. 1 i 2 u.s.w. Mając na uwadze to, że przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 u.s.w., w którym zostały wskazane sprawy podlegające właściwości sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niepodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 u.s.w. stwierdzić należy, że sprawa została objęta właściwością sądu powszechnego, właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 268 ust. 2 u.s.w., postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Z kolei art. 273. u.s.w. stanowi, że traci moc ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761, z późn. zm.). Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2010 r. i stosownie do treści art. 274. u.s.w., weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. W sprawie wprawdzie J. P. złożył w dniu 28 kwietnia 2009 r. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jednakże decyzje organów I i II instancji, wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. Zatem sprawa dotyczy sporu o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy którego rozstrzygnięcie należy do właściwości sądów powszechnych, a skierowana do sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu. Dlatego też Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.