III SAB/Kr 100/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie niezałatwienia podania z dnia 30 grudnia 2017 r. I. Umarza postępowania sądowe II. stwierdza, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności w załatwieniu podania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie skargę oddala. Pismem z dnia 30 grudnia 2017 r. K. J. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji "o przeprowadzenie postępowania w celu uznania lub odmowy uznania nabycia prawa do urlopów dodatkowych, związanych ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby czynnej w Policji, a w tym ustalenia i określenia, po przeprowadzeniu prawnie nakazanych badań komisji w warunkach faktycznych i na podstawie dokumentacji dowodowej przywołanej, okresów uznanych oraz okresów nieuznanych do nabycia prawa i przyznanie prawnie określonych urlopów w zakresie prawnie ich określonej wysokości oraz łącznego orzeczenia o liczbie dni urlopów dodatkowych, co do których doszło do nabycia prawa, wobec spełnienia przesłanek przepisami określonymi, za cały okres mojej służby czynnej". W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. Komendant Powiatowy Policji, poinformował wnioskodawcę, że polecił przeprowadzenie czynności w celu wyjaśnienia sprawy. Organ nie podzielił poglądu strony, że do chwili obecnej w jednostce nie zostało przeprowadzone postępowanie zmierzające do wyjaśnienia kwestii nabycia prawa do dodatkowych urlopów płatnych. Zgromadzona dokumentacja wskazuje bowiem, że w tym kierunku zostały przeprowadzone stosowne postępowania, a dokonane w tym temacie ustalenia ponad wszelką wątpliwość wykluczały w przypadku wnioskodawcy prawo do nabycia takich świadczeń. Pismem z dnia 5 marca 2018 r. K. J. wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji ponaglenie, wobec nieuzasadnionego pozostawienia przez Komendanta Powiatowego Policji jego "sprawy bez rozpoznania i załatwienia czynnością dla tej instancji wymagalną z art. 104 kpa". Według wnioskodawcy, z treści pisma z dnia 30 stycznia 2018 r. wynika, że Komendant Powiatowy Policji przyjął, że odpowiedź pismem jest wystarczająca dla uznania, że organ w sprawie nie pozostaje w bezczynności. Tymczasem organ administracji mógł załatwiać nin. sprawy zwykłym pismem, od którego nie przysługiwałby środek odwoławczy. Sygn. akt III SAB/Kr 100/18 Postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. Nr [...], na podstawie art. 61 a §1 kpa, po ponownym rozparzeniu wniosku K. J. z dnia 30 grudnia 2017 r. Komendant Powiatowy Policji odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do urlopów dodatkowych związanych ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby czynnej w Policji na zajmowanych stanowiskach służbowych. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. ([...]), na podstawie art. 37 §6 kpa, po rozpoznaniu ponaglenia K. J. z dnia 5 marca 2018 r. na niezałatwienie jego wniosku z dnia 30 grudnia 2017 r. w ustawowym terminie, Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że: 1. Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia 30 grudnia 2017 r.; 2. Bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 16 maja 2018 r. K. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji polegającą na niezałatwieniu podania z dnia 30 grudnia 2017 r. zgodnie z przepisami prawa. Skarżący wniósł o zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji do niezwłocznego załatwienia jego wniosku i wydania decyzji; stwierdzenie, że skarżony organ dopuścił się bezczynności; przyznanie od organu na rzecz skarżącego "kwoty pieniężnej za niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki i przyznanie tej kwoty w maksymalnej wysokości". W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2018 r. skarżący podtrzymał skargę w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., póz. 1302), zwanej 2 Sygn. akt III SAB/Kr 100/18 dalej w skrócie ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność organu administracji jest ustalenie przede wszystkim trzech kwestii. Po pierwsze: czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ppsa; po drugie: czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany: po trzecie: o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, czy organowi administracji można przypisać bezczynność. Stosownie do treści art. 149 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była bezczynność Komendanta Powiatowego Policji polegająca na niezałatwieniu wniosku skarżącego z dnia 30 grudnia 2017 r. Zaskarżona bezczynność podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 ppsa obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one 3 Sygn. akt III SAB/Kr 100/18 skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). W przypadku skargi na bezczynność, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, bądź gdy tryb określony w art. 37 kpa nie znajduje zastosowania, stosownie do art. 52 § 3 i § 4 ppsa - skarżący przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa. Z treści powyższych regulacji wynika zatem, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia lub po złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył ponaglenie. Skarga więc jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 ppsa podlega merytorycznej ocenie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca. Podlegają one także ocenie w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, gdzie sąd bada sprawność oraz skuteczność prowadzonego postępowania oraz zasadność jego przedłużania (por. II SAB/Op 87/16). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 61 a kpa, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. 4 Sygn. akt III SAB/Kr 100/18 Z kolei zgodnie z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 kpa). W niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia 30 stycznia 2017 r. wpłynął do organu dnia 8 stycznia 2018 r. Pierwszą reakcją organu było wydanie pisma z dnia 30 stycznia 2018 r. informującego o zleceniu czynności wyjaśniających - co nie stanowiło załatwienia sprawy. Po wniesieniu ponaglenia przez skarżącego, w dniu 16 marca 2018 r. Powiatowy Komendant Policji wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sprawa została więc załatwiona po upływie dwóch miesięcy od chwili otrzymania wniosku, przy czym organ nie uczynił zadość obowiązkowi przewidzianego w art. 36 §1 kpa i nie poinformował strony o przyczynach zwłoki i o terminie załatwienia sprawy. Stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności, Sąd ocenił że bezczynność nie miała rażącego charakteru. W opinii Sądu pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w rozumieniu art. 149 § 1 ppsa, należy rozumieć bowiem takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie sprawy. Jako bezczynność w sposób rażący naruszającą prawo należy kwalifikować stan, w którym organ nie podejmuje żadnych działań, przy czym czyni to z powodu zaniedbań oraz lekceważącego stosunku do ciążących na nim obowiązków. O tym czy dana sytuacja stanowi bezczynność w sposób rażący naruszający prawo decyduje całokształt okoliczności danej sprawy. Zdaniem Sądu w analizowanej sprawie bezczynności organu nie można przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę czasokres bezczynności, który był stosunkowo nieznaczny. Nadto, w ocenie Sądu bezczynność nie miała szczególnie nagannego charakteru, który uzasadniałby zastosowanie środka dyscyplinującego w postaci grzywny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 149 §1 pkt 3 i §1 a orzeczono jak w sentencji.