III SAB/Kr 11/19

WyrokWSA w Krakowie2019-04-10

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Ewa Michna, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postępowanie prowadzone przez Wojewodę było przewlekłe i stanowiło rażące naruszenie prawa. Pomimo złożenia wniosku w październiku 2017 r., decyzja została wydana dopiero w styczniu 2019 r., co znacznie przekroczyło ustawowy termin trzech miesięcy. Opóźnienia wynikały z nieefektywnych działań organu, takich jak wielokrotne występowanie o te same dokumenty i brak koncentracji w działaniu, a nie z przyczyn leżących po stronie skarżącego. Trudności organizacyjne organu nie usprawiedliwiają tak długiego czasu trwania postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w październiku 2017 r. Postępowanie przed Wojewodą trwało ponad rok, z licznymi wezwaniami do uzupełnienia dokumentacji, wystąpieniami do innych organów o akta i ustalaniem nowych terminów załatwienia sprawy. Skarżący zarzucił Wojewodzie przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw oraz zasady szybkości i prostoty postępowania. Wojewoda argumentował, że duża liczba wniosków i braki kadrowe spowodowały opóźnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 2000 zł, umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Y. A. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 23 października 2017 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej I. stwierdza, że postępowanie prowadzone było przewlekle, a przewlekłość ta miała charakter rażącego naruszenia prawa; II. przyznaje od Wojewody na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 2000 zł (słownie: dwa tysiące złotych); III. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; IV. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 23 października 2017 r. A. Y. (data wpływu do organu 25.10.2017 r.) wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Pismem z dnia 6 grudnia 2017 r. Wojewoda [...] wezwał wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa w dniu 22 grudnia 2017 r. o godz. 9.30 celem pobrania odcisków linii papilarnych. Pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. Wojewoda [...] zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Równocześnie organ wskazał, że wydanie decyzji w niniejszej sprawie nastąpi do dnia 22 marca 2018 r. Pismami z dnia 27 grudnia 2017 r. Wojewoda wystąpił do Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z dnia 9 stycznia 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji udzielił Wojewodzie [...] odpowiedzi na pismo z dnia 27 grudnia 2017 r. Z adnotacji urzędowej z dnia 23 marca 2018 r. wynika że w tym dniu poinformowano cudzoziemca o konieczności dostarczenia do 14 dni deklaracji PIT 11 za 2017 r., jednocześnie wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 22 czerwca 2018 r. Z kolei z adnotacji urzędowej z dnia 2 lipca 2018 r. wynika, że w tym dniu poinformowano wnioskodawcę o konieczności dostarczenia do 14 dni deklaracji PIT za 2017 r. oraz analizy przerw w pobycie. Cudzoziemca poproszono również o dostarczenie kopii uzyskanych wcześniej decyzji, a nowy termin załatwienia sprawy ustalono do dnia 22 września 2018 r. W dniu 23 lipca 2018 r. jako złączniki do korespondencji nadesłanej drogą elektroniczną wnioskodawca nadesłał do organu PIT-37 za 2017 r., decyzję z 5 października 2012 r. o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do dnia 4 października 2013 r. i z dnia 17 sierpnia 2011 r. o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP do dnia 16 sierpnia 2012 r. oraz w dniu 27 lipca 2018 r. nadesłał oświadczenie dotyczące analizy przerw w pobycie. Pismami z dnia 7 sierpnia 2018 r. organ wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w P oraz do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców w B o nadesłanie akt osobowych dotyczących pobytu w Polsce pana Y. A. z prośba o potraktowanie sprawy jako pilnej. Pismem z dnia 24 sierpnia 2018 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie dodatkowych informacji dotyczących cudzoziemca. Pismami z dnia 28 sierpnia 2018 r. ponownie zwrócono się do [...] Urzędu Wojewódzkiego i [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt osobowych dotyczących cudzoziemca z prośbą o potraktowanie sprawy jako pilnej. Pismami z dnia 2 listopada 2018 r. po raz kolejny zwrócono się do [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt osobowych dotyczących p. T. A. z prośba o potraktowanie sprawy jako pilnej. Pismem z dnia 8 listopada 2018 r. Kierownik Oddziału Legalizacji Pobytu Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego, jak podał ponownie poinformował, że wniosek p. Y. A. został przekazany Wojewodzie [...] zgodnie z właściwością, wraz z aktami sprawy , w związku z czym nie posiada żadnych akt dot. ww. cudzoziemca. Pismem z dnia 210 grudnia 2018 r. ponownie zwrócono się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie wskazanych w piśmie informacji dot. cudzoziemca. W dniu 11 grudnia 2018 r. droga elektroniczną zwrócono się po raz kolejny do [...] Urzędu Wojewódzkiego o nadesłanie akt osobowych Y. A. ob. Turcji. Pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego udzielił odpowiedzi na pismo Wojewody [...] z dnia 10 grudnia 2018 r. Z adnotacji urzędowej z dnia 20 grudnia 2018 r. wynika, że w tym dniu pełnomocnik wnioskodawcy został poinformowany o konieczności oczekiwania na akta sprawy od Wojewody [...] i Wojewody [...] oraz ustalono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 22 marca 2019 r. W dniu 9 stycznia 2019 r. drogą elektroniczna wysłano do wnioskodawcy informacje, że do organu nie wpłynęły jeszcze akta z Województwa [...], a Wojewoda [...] nie może podjąć decyzji bez kompletu akt osobowych cudzoziemca. Z adnotacji urzędowej z dnia 11 stycznia 2019 r. wynika, że Archiwum Zakładowe Wojewody [...] przekazało akta sprawy ww. cudzoziemca z poprzednich lat. Akta były przygotowane do zwrotu Wojewodzie w związku z powyższym nie zostały dołączone do teczki osobowej cudzoziemca podczas rejestracji wniosku w październiku 2017 r. Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. Y. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania postepowania z wniosku skarżącego z dnia 23 października 2017 r. Wojewodzie [...] zarzucono naruszenie przepisów: - art. 12 §1 i §2 kpa w zw. z art. 35 §1 kpa w zw. z art. 223 w zw. z art. 210 ustawy o cudzoziemcach - poprzez nierozpoznanie sprawy w ustawowym terminie trzech miesięcy; - art. 36 §1 kpa poprzez niepoinformowanie o niezałatwieniu sprawy w pierwotnie wskazanym terminie oraz wyznaczenie terminu załatwienia sprawy na 22 grudnia 2018 r. (14 miesięcy od daty złożenia wniosku) bez jakiegokolwiek innego uzasadnienia niż konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego; - art. 9 kpa oraz art. 10 kpa poprzez niepoinformowanie skarżącego o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie i przyczynach zwłoki, co uniemożliwia skarżącemu wzięcie aktywnego udziału w postępowaniu i przyczynienie się do szybszego załatwienia sprawy. Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Według skarżącego niniejsze postępowanie prowadzone było przewlekle z naruszeniem zasady szybkości i prostoty postępowania. Charakter sprawy nie jest skomplikowany, w szczególności nie występują w niej okoliczności uzasadniające tak długie jej procedowanie. Postępowanie w sprawie skarżącego nie jest skomplikowane i jedyną przyczyną dla której organ nie mógł wydać decyzji w terminie była konieczność zajęcia stanowiska przez uprawnione organy. Dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe lezące po stronie organu. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkoda dla jednostki. Zdaniem skarżącego wyznaczenie przez organ pierwotnego terminu załatwienia sprawy na dzień 22 marca 2018 r., a więc 5 miesięcy po jej wszczęci , a następnie przedłużenie postępowania do dnia 22 grudnia 2018 r. jest ze strony organu ewidentnym naruszeniem prawa, a wskazanie jako przyczyny wyznaczenia odległego terminu jedynie konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego sprawia, że naruszenie to należy ocenić jako rażące. Podejmowane przez organ działania nie charakteryzują się koncentracja, są podejmowane w odległych od siebie terminach. Z powyższych względów nie można przyjąć, że Wojewoda działał w sprawie wnikliwe i szybko, czy tez bez zbędnej zwłoki. Decyzją z dnia 21 stycznia 2019 r. ([...]) po rozpoznaniu wniosku z dnia 25 października 2017 r. Wojewoda [...] udzielił Y. A. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ administracji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia skarżącemu na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej na terytorium RP zostało zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia 21 stycznia 2019 r. ([...]). Dalej organ podał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie było prowadzone w okresie wpływu bardzo dużej liczby wniosków cudzoziemców ubiegających się na terenie województwa [...] o legalizację pobytu, który doprowadził do postępującego spiętrzenia spraw w tym przedmiocie, rozpatrywanych przez organ, utrudniając niezwłoczne przystąpienie do rozpatrzenia wniosku skarżącego oraz prowadzenie postępowania. Biorąc pod uwagę liczbę wniosków cudzoziemców należy wskazać, że na jednego pracownika przypadało prowadzenie około 600 postępowań rocznie. Postępujące spiętrzenie spraw legalizacji pobytu, mające bardzo poważny wpływ na szybkość ich rozpatrzenia, było i jest potęgowane dodatkowo w tych przypadkach, gdy złożeniu wniosku o zezwolenie na pobyt towarzyszą braki formalne, a także gdy występuje potrzeba ustaleń w zakresie legalności pobytu cudzoziemca na terenie RP, wymagająca uzyskania stosownych informacji od wojewodów innych województw, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Dodał, że skarga, zarówno w zakresie zarzucanej organowi bezczynności jak przewlekłości działania nie jest zdaniem organu zasadna, zważywszy na fakt, że organ zobligowany był do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę trafnego zastosowania przepisów prawa. Z uwagi na fakt, iż sprawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP ma charakter skomplikowany, zbierane w trakcie postępowania materiały dowodowe oraz informacje wymagają poddania ich szczegółowej analizie. Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE było skomplikowane i wymagało sprawdzenia wielu informacji również takich, których organ nie mógł pozyskać z posiadanych systemów informatycznych oraz z dokumentów dołączonych przez skarżącego do wniosku. Organ zobligowany był znać historię dotychczasowego pobytu skarżącego na terytorium RP, a co za tym idzie również posiadać całość akt postępowań w przedmiocie legalizacji pobytu prowadzonych przed innymi wojewodami. Chodziło o okres 5 lat poprzedzających złożenie przedmiotowego wniosku, jednak w praktyce również wcześniejsze lata mają znaczenie. Istotną kwestią była konieczność zweryfikowania, czy skarżący, występując w poprzednich latach w innych województwach z wnioskami o legalizację pobytu w Polsce, zachowywał termin na ich złożenie. Informacji tej organ nie był w stanie pozyskać z posiadanych systemów informatycznych. Przed majem 2014 r. cudzoziemiec miał obowiązek wystąpić z nowym wnioskiem nie później niż 45 dni przed upływem ważności legalnego pobytu. Jeżeli termin ten nie został zachowany, wniosek złożony był z uchybieniem terminu. Wiązało się to między innymi w wielu przypadkach z koniecznością opuszczenia terytorium RP, a co za tym idzie i jest istotne w przypadku zezwoleń o udzielenie pobytu rezydenta długoterminowego UE - cudzoziemiec nie spełniał przesłanki wynikającej z art. 211 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, mówiącej o przebywaniu na terytorium RP "legalnie i nieprzerwanie" co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Odnosząc się do wniosku skargi o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł organ podniósł, że wniosek ten, w kontekście sytuacji spiętrzenia spraw, czynności podejmowanych przez organ, ukierunkowanych na pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego, nie jest zasadny. Organ nie lekceważył wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia. Skarżący miał wiedzę o brakujących dokumentach, a w sytuacjach, gdy nie przedstawiał ich organowi, organ ponawiał wezwania do ich złożenia. Skarżąca był też zawiadamiany o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy oraz o nowym terminie jej załatwienia. Jakkolwiek ze względu na bardzo trudną sytuację wynikającą z ilości podań dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców czynności nie były podejmowane w możliwie najkrótszych odstępach czasu, nie były to czynności pozorne niemające znaczenia dla sprawy, lub świadczące o chęci unikania przez organ rozstrzygnięcia sprawy. wbrew twierdzeniom skargi postępowanie miało charakter skomplikowany. Dodatkową okolicznością komplikującą sprawę był brak informacji dotyczących wcześniejszych postępowań legalizujących pobyt skarżącego, przekroczeń granicy oraz konieczność dokonania oceny w tym zakresie w oparciu o niepełne i niepotwierdzone informacje. W świetle powyższego, organ w zakresie zarzucanej przewlekłości wniósł o oddalenie skargi. Był bowiem zobligowany do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach kpa, jak również w postanowieniach p.p.s.a. Stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 kpa oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 kpa - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2013 r. (II OSK 34/13), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 kpa, jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością. Wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie znalazł przepis art. 223 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym załatwienie sprawy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z analizy akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że nawet przy uwzględnieniu ww. terminu skierowany do Wojewody wniosek skarżącego z dnia 23 października 2017 r. załatwiany był zbyt długo. Pierwsza czynność w sprawie – wezwanie do osobistego stawiennictwa wnioskodawcę celem pobrania odcisków linii papilarnych miała miejsce dopiero po ok. 1, 5 miesiąca od złożenia wniosku, w dniu 6 grudnia 2017 r. Z kolei pismem z dnia 27 grudnia 2017 r. zawiadomiono stronę, że w dniu 25 października 2017 r. zostało wszczęte postepowanie administracyjne. Jednocześnie poinformowano, że postępowanie zakończy się do dnia 22 marca 2018 r.; organ administracji nie wyjaśnił przy tym dlaczego termin załatwienia sprawy wyznaczono na ok. 5 miesięcy od daty wszczęcia postępowania. Sąd zauważa przy tym, że stwierdzona przewlekłość wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu oraz, że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczynił się skarżący (strona postępowania). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (wydanie przez ten organ decyzji zezwalającej na pobyt czasowy) nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Nie stanowi usprawiedliwienia organu - tłumaczenia, że liczba wniosków o pozwolenie na pracę i pobyt dla cudzoziemców jest bardzo duża, że następuje fluktuacja pracowników oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Sąd stwierdził zatem, że Wojewoda [...] nie wydając rozstrzygnięcia w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku, a dopiero po upływie ok. roku i 3 miesięcy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, którym jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Jak wyżej podano wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej skarżący złożył w dniu 23 października 2017 r. (data wpływu do organu 25 października 2017 r.). Oznacza to, że maksymalny, wynikający z art. 223 ustawy o cudzoziemcach, termin do rozpoznania wniosku upłynął w dniu 25 stycznia 2018 r. Tymczasem przez ponad rok działania organu należy uznać za cechujące się brakiem koncentracji, nieistotne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Tytułem przykładu należy podać kilkukrotne wystąpienia do [...] Urzędu Wojewódzkiego i [...] Urzędu Wojewódzkiego z wnioskiem o udostępnienie akt osobowych wnioskodawcy. Z pisma [...] Urzędu Wojewódzkiego w B dnia 8 listopada 2018 r. wynika, że podmiot ten ponownie udziela odpowiedzi Wojewodzie [...], że wniosek pana Y. A. została przekazany Wojewodzie [...] wraz z aktami sprawy, w związku z czym Wojewoda [...] nie posiada akt sprawy ww. cudzoziemca. Mimo tego w dniu 20 grudnia 2019 r. poinformowano wnioskodawcę o konieczności oczekiwania na akta sprawy zarówno od Wojewody [...] oraz od Wojewody [...]. Wojewoda [...] nie poczynił przy tym ustaleń kiedy dokonano odpowiedzi w tym temacie na jego korespondencję. Nadto wystąpienia Wojewody [...] do wnioskodawcy o uzupełnieni dokumentacji kierowane były już po upływie ww. terminu. Wobec powyższego Sąd uznał, że rację ma skarżący, że postępowanie w jego sprawie prowadzone było przewlekłe, mimo, że skarżący na wezwanie organu przedkładał niezwłocznie wszystkie niezbędne dokumenty do rozpoznania sprawy.. Tak jak wskazano to w części opisującej stan faktyczny sprawy, prowadzenie sprawy prze ok. 1 rok i 3 miesiące jednoznacznie wskazuje na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 149 §1 pkt 3 i §1 ppsa orzekł jak w pkt I wyroku. Oceny Sadu w powyższym zakresie nie mogą zmienić argumenty organu podniesione w odpowiedzi na skargę, tj. trudności organizacyjne i braki kadrowe spowodowane wpływem dużej ilości spraw dot. legalizacji pobytu cudzoziemców. Braki kadrowe i problemy wewnętrzne organu mogą być wprawdzie od niego niezależne, jednak nie mogą rodzic negatywnych skutków dla strony i wpływać na ograniczenie jej praw do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, w postepowaniu prowadzonym w sposób wnikliwy i szybki. Sąd zwraca uwagę, że skarżący wniósł o zasądzenie przyznanie mu od organu sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł, co – z uwagi na znane Sądowi z urzędu trudności organizacyjne organu– Sąd nie uznał za uzasadnione. Sąd określił wysokość należnej skarżącemu kwoty mając na względzie z jednej strony krzywdę, jaka spotkała skarżącego, a z drugiej strony trudną sytuację organu, który zobowiązany jest do załatwienia dużej ilości tego rodzaju spraw. W konsekwencji, mając na względzie treść art. 149 §2 w zw. z art. 154 §6 ppsa Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 2000 zł (słownie dwa tysiące złotych) uznając ją za usprawiedliwioną. Na podstawie powołanych wyżej przepisów orzeczono jak w pkt II wyroku. Skoro zaś decyzja została wydana, to sądowe postępowanie w zakresie ewentualnego nakazu załatwienia wniosku skarżącego stało się bezprzedmiotowe i jako takie, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa postępowanie sądowe zostało umorzone – pkt III wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ppsa – jak w pkt IV wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło