III SAB/Kr 110/14

Kraków, dnia 16 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie wszczęcia postępowania postanawia odrzucić skargę. J. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych, dalej "OSDOIRP", skargę na bezczynność OSDOIRP. Jako podstawę prawną wskazał art. 52 § 3 i art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). W piśmie stanowiącym załącznik do skargi, skarżący wniósł również o wymierzenie OSDOIRP grzywny. W uzasadnieniu podał, że bezczynność OSDOIRP polega na niewszczęciu postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego G. K., pomimo wniesienia w tej sprawie stosownego wniosku z dnia 12 września 2014 r. Jako dowód zarzucanej bezczynności skarżący wskazał pismo OSDOIRP z dnia 23 października 2014 r. znak [...], w którym Przewodniczący Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego poinformował go o pozostawieniu pisma bez dalszego biegu wobec treści art. 681 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne wszczyna się na wniosek rzecznika dyscyplinarnego lub Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego. W odpowiedzi na skargę, OSDOIRP wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, bowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Dlatego też Sąd zobligowany jest do zbadania czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w zakresie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego G. K. Odpowiedzialność dyscyplinarna radców prawnych została uregulowana w rozdziale 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. jedn., Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm). Jednakże żaden z przepisów ww. ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego w stosunku do radcy prawnego. Stosownie, bowiem do treści art. 622 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji przysługuje stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Krajowej Rady Radców Prawnych, kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast art. 741 stanowi, że w sprawach nieuregulowanych do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Analizując orzecznictwo sądowe należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny zajmował się problematyką dotyczącą postępowania dyscyplinarnego wobec radcy prawnego – przykładowo w postanowieniu z dnia 15 listopada 2007 r. sygn. akt II GSK 219/07 wskazał, że ustawodawca objął niektóre podmioty możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego np. policjanci, funkcjonariusze celni, a jednocześnie niektóre podmioty, m. in. korporacje radców prawnych, możliwości takiej pozbawił. NSA stwierdził, że powyższe wynika z faktu, że ustawa o radcach prawnych nie przewiduje w swej treści skargi do sądu administracyjnego. Nadto wojewódzkie sądy administracyjne (WSA w Białymstoku - postanowienie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt II SAB/Bk 72/06, WSA w Gdańsku - postanowienie z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SAB/9/09, WSA w Warszawie postanowienie z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt VII SAB/Wa 104/12), uznały skargi dotyczące postępowania dyscyplinarnego uregulowanego w ustawie o radcach prawnych za niedopuszczalne. "Postępowania w sprawach dyscyplinarnych podlegają kognicji sądu administracyjnego tylko wtedy, gdy przepisy szczególne na to pozwalają. W przepisach szczególnych sądowadministracyjną kontrolą legalności działania organów administracji w zakresie orzekania w sprawach dyscyplinarnych objęto m.in. policjantów, strażaków, funkcjonariuszy Służby Więziennej, funkcjonariuszy celnych, rzeczoznawców majątkowych. Natomiast w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnych radców prawnych, sprawy te objęte zostały kognicją Sądu Najwyższego. Ustawa o radcach prawnych w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 28 ust. 7, art. 31 ust. 2b, art. 33 ust. 8, art. 368 ust. 11, art. 37 ust. 4 ustawy o radcach prawnych). Postępowanie dyscyplinarne, a także bezczynność w nim, do tego katalogu nie należy" (por. postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 72/06). W sprawie niniejszej Sąd, zgadzając się w z powyższymi tezami stwierdza, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone w stosunku do radcy prawnego nie podlega kontroli sądów administracyjnych, ale Sądu Najwyższego – w stosunku do orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Dlatego skargę na bezczynność w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec radcy prawnego należało uznać za niemieszczącą się we właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił jak w sentencji. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Z uwagi na powyższe, Sąd, odrzucając skargę, nie mógł rozpoznać wniosku o wymierzenie grzywny.