III SAB/Kr 12/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-12-15
Skład orzekający: Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących chorób zawodowych, ma prawo do ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach dotyczących chorób zawodowych ma prawo do ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w ramach prawa pomocy, na zasadach analogicznych do stron nieobjętych takim zwolnieniem. Instytucja prawa pomocy ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. B. wniósł skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Po oddaleniu skarg przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Referendarz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu T. B. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2010 r. wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postanawia: przyznać skarżącemu T. B. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata
T. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawach dotyczących chorób zawodowych. Skargi zostały zarejestrowane do sygnatur SAB/Kr 12/10, 13/10, 14/10, 15/10, 16/10 oraz połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 października 2010r. sygn. akt III SAB/Kr 12/10- oddalił skargi.
W dniu 18 października 2010 r. do Sądu wpłynął wniosek T. B. na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego lub adwokata. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. B. Ich miesięczny dochód wynosi 2.501,87 zł brutto i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości 1.579,35 zł oraz emerytura żony w wysokości 922,52 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 72 m² (8m x 9m) oraz nieruchomość rolna wielkości 15 arów. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że skarga kasacyjna winna zostać sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W takiej sytuacji obrona praw skarżącego byłaby niemożliwa bez przyznania prawa pomocy. Skarżący ma wykształcenie zawodowe, a jego sytuacja finansowa jest trudna. Przy niskiej emeryturze, bez żadnych środków pomocy nie stać go na opłacenie kosztów postępowania, kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny.
Miesięczne opłaty ponoszone przez wnioskodawcę przedstawiają się następująco: elektryczność około 120 zł, gaz 100 zł, wywóz śmieci, podatek i zużycie wody około 120 zł, telefon 120 zł, opał (5 ton węgla po 630 zł/tonę) 3.150 zł rocznie (260 zł miesięcznie) + drzewo, podpałka. W zależności od nasilenia schorzeń wydatki na zakup leków wynoszą 50-100 zł oraz 100 zł na lekarstwa żony. Małżonkowie B., poza świadczeniami emerytalnymi, nie posiadają innych dochodów, nie korzystają też z żadnej innej pomocy.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2010r. referendarz WSA w Krakowie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów oraz oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.
Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W związku z wniesionym przez skarżącego sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 listopada 2010 r. Sąd rozpoznał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy albowiem w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Skarżący korzysta, więc w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w tym zakresie jest zbędne.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł również o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). Przepis ten potwierdza, więc, że strona zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy niniejszej ustawy lub ustawy szczególnej, ma prawo do korzystania z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, na takich samych zasadach jak strony nieobjęte takim zwolnieniem.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając sytuację materialną skarżącego Sąd uznał, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy obejmującego ustanowienie kwalifikowanego zastępstwa prawnego.
Jak wynika z danych zawartych w oświadczeniu skarżącego zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z emerytury w wysokości 1.579,35 zł. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym żona skarżącego również otrzymuje emeryturę, a jej wysokość wynosi 922,52 zł. Łączne dochody małżonków wynoszą, zatem 2.501,87 zł. brutto, czyli około 2.150 zł netto. Z oświadczenia skarżącego wynika, że miesięczne wydatki rodziny wynoszą 920 zł (prąd 120 zł, gaz 100 zł, wywóz śmieci, podatek, woda 120 zł, telefon 120 zł, opał 260 zł, leki 200 zł). Z zestawienia dochodów i wydatków wynika, że skarżącemu pozostaje miesięcznie kwota około 1.230 zł, którą może swobodnie dysponować.
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Biorąc po uwagę okoliczności wskazane przez skarżącego Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki dające podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy okręgowa rada adwokacka.
Dlatego też Sąd na podstawie wskazanych powyżej przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło