III SAB/Kr 123/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. W. na bezczynność Burmistrza Tuchowa w przedmiocie niepodjęcia czynności przyjęcia zeznań świadków postanawia: odrzucić skargę. Skarżąca D. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Burmistrza T. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990r. nr 54, poz. 310), tj. art. 3 ust. 3 tej ustawy i wniosła o podjęcie czynności przyjęcia zeznań od dwóch świadków potwierdzających pracę Skarżącej w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę Burmistrz T. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wniosek Skarżącej o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym został rozpoznany poprzez wydanie postanowienia z dnia 2 maja 2025 r. znak: GPMK.6810.1.12.2025.BN o odmowie wydania zaświadczenia. Wydanie takiego aktu wyklucza możliwość przypisania organowi bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca zarzuciła Burmistrzowi Tuchowa bezczynność polegającą na nie przesłuchaniu świadków w trybie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W myśl ust. 2 tego artykułu - jeżeli organ, o którym mowa w ust.1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Ustęp 3 tego artykułu stanowi zaś, że - w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy Burmistrz Tuchowa postanowieniem z dnia 2 maja 2025 r. znak: GPMK.6810.1.12.2025.BN odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia stwierdzającego, że Skarżąca pracowała w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym. Sąd podziela pogląd, zgodnie z którym regulacja art. 3 ust. 3 powołanej wyżej ustawy oznacza tylko i wyłącznie to, że ustawodawca dopuszcza inny sposób dowodzenia przez zainteresowaną osobę okresów pracy w gospodarstwie rolnym w przypadku, gdy brak jest dokumentów pozwalających na wydanie zaświadczenia w tej kwestii. W żadnym bądź razie regulacja ta nie rozszerza katalogu środków dowodowych, które mogą mieć zastosowanie w postępowaniu zaświadczeniowym, prowadzonym w trybie art. 218 § 2 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1414/15). W ostateczności udowadnianie okresów pracy, od których zależą świadczenia pracownicze nie może mieć miejsca przed organem administracji, gdyż jest to kwestia pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem mieszcząca się w ramach stosunku pracy. Systemowo trudno jest przyjąć tezę, że organ administracji miałby prowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia przesłanek decydujących o uprawnieniach pracowniczych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 964/24). W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniosek skarżącej z 30 kwietnia 2025 r. zawierający żądanie wydania zaświadczenia i przesłuchania świadków, nie kreował żadnej sprawy administracyjnej, ponieważ organ nie miał obowiązku wydawania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia o charakterze administracyjnoprawnym w zakresie tego żądania. Tym samym nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w tym przedmiocie. Skarga na bezczynność lub przewlekłość może dotyczyć tylko takiej sytuacji, w której organ nie wszczyna na wniosek uprawnionego podmiotu postępowania administracyjnego mogącego zakończyć się wydaniem przez ten organ decyzji, postanowienia lub innego aktu kształtującego prawa i obowiązki strony, chociaż powinien to uczynić, lub nie podejmuje z urzędu czynności w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem skarżyć bezczynności organu administracji publicznej w sytuacji, gdy nie ma on podstaw do wszczynania postępowania administracyjnego oraz do działania w formie władczej w zakresie swoich kompetencji i właściwości. Reasumując, skoro nie istnieje nałożony prawem obowiązek określonego działania organu, nie można stwierdzić, że organ pozostawał bezczynny. W rezultacie wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.